YDH - Ukrayna'nın petrol rafinerilerine yönelik saldırıları sonrasında Rus petrol şirketleri federal bütçeden 716 milyar ruble sübvansiyon aldı.
Mayıs ayında ülkenin orta kesimlerindeki rafinerilerin büyük bölümü faaliyetlerini durdururken, petrol işleme hacmi son 17 yılın en düşük seviyesine geriledi.
Rusya Maliye Bakanlığı verilerine göre petrol şirketleri mayıs ayında benzin fiyatlarını istikrarda tutmak amacıyla oluşturulan dempfer mekanizması kapsamında bütçeden 204,3 milyar ruble aldı.
Şirketlere ayrıca ters akaryakıt vergisi uygulaması çerçevesinde 153 milyar ruble daha ödendi.
Böylece devlet, mayıs ayında petrol şirketlerinden tahsil ettiği 872,9 milyar ruble tutarındaki maden çıkarma vergisinin yaklaşık yüzde 40'ını geri ödemiş oldu.
Nisanda ise ödemeler daha yüksek seviyedeydi. Petrol şirketleri dempfer mekanizması kapsamında 207,5 milyar ruble, ters akaryakıt vergisi yoluyla da 151,8 milyar ruble aldı.
Sonuç olarak bütçe, petrolden tahsil edilen 771,3 milyar rublelik maden çıkarma vergisinin yüzde 46'sını geri verdi.
Raiffeisenbank analistleri, 2023'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaşan dempfer ödemelerindeki artışı "petrol işlemedeki zorluklarla" ilişkilendirdi.
Analistlerin aktardığına göre ocak-mayıs döneminde rafineriler 38 kez insansız hava aracı saldırısına uğradı. Sadece geçen ay 16 rafinerinin hedef alınması, savaşın başlangıcından bu yana kaydedilen en yüksek aylık sayı oldu.
OilX hesaplamalarına göre rafinerilerin kapasite kullanımı yıl başından bu yana yüzde 14 azaldı ve savaş öncesi seviyenin yüzde 20 altında bulunuyor.
Bu durum, petrol fiyatlarındaki yükselişten kaynaklanan ek bütçe gelirlerinin önemli bölümünün yeniden petrol şirketlerine aktarılması sonucunu doğurdu.
Nisan ayında petrolün varil fiyatı 95 dolara kadar çıkarken, mayısta 87 dolar seviyesinde gerçekleşti.
Ekonomist Kirill Rodyonov, "Rafinerilere yönelik sübvansiyonlardaki artış, maden çıkarma vergisi gelirlerindeki yükselişin etkisini büyük ölçüde dengeliyor" değerlendirmesinde bulundu.
Rodionov'a göre mayıs ayında bütçenin petrol ve doğalgaz gelirleri geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 34 artsa da, yılın ilk beş ayı toplamında gelirler hâlâ geçen yılın yüzde 30 altında kaldı.
Ekonomist, "Altı aylık sonuçlarda da düşüş kaydedilecek" dedi.
Rodionov, sübvansiyonlara rağmen Rusya'daki yakıt piyasasında baskının arttığını belirtti.
Buna göre Ai-92 benzininin borsa fiyatı mayıs başından bu yana yüzde 6, yıl başından bu yana ise yüzde 30 yükseldi.
Ai-95'in fiyatı da mayıs başından bu yana yüzde 12, aralık sonuna kıyasla ise yüzde 38 arttı.
Rusya Federal İstatistik Kurumu'nun (Rosstat) verilerine göre perakende benzin fiyatları yılın ilk beş ayında yüzde 4,77 yükseldi.
Daha önce RBK medya kuruluşuna konuşan kaynaklar, hükümetin bu yıl rafineri onarımları için gerekli finansmanı sağlamak amacıyla yakıtın toptan ve perakende fiyatlarını litre başına 1,5 ruble artırma seçeneğini değerlendirdiğini aktarmıştı.