YDH- The Guardian'ın aktardığı Avrupa Dış İlişkiler Konseyi (ECFR) araştırmasına göre, Avrupalıların ABD'nin güvenlik garantilerine duyduğu güven tarihi olarak “en düşük” seviyeye geriledi.
Araştırmada, 15 Avrupa ülkesinde yaşayanların yalnızca “yüzde 11'inin” ABD'yi bir "müttefik" olarak gördüğü, incelenen tüm ülkelerde çoğunluğun ise saldırıya uğramaları halinde Washington'ın yardımına geleceğine “inanmadığı” belirtildi.
Fransa ve Türkiye'de önümüzdeki haftalarda düzenlenecek G7 ve NATO zirveleri öncesinde çarşamba günü yayımlanan araştırmanın yazarları, sonuçların Avrupa genelinde ABD'ye yönelik "derin bir güvensizliğe" işaret ettiğini ifade etti.
Araştırmada ayrıca, birçok Avrupalının Donald Trump'ın görevden ayrılmasının ardından Washington ile ilişkilerin düzelebileceğine inandığı, ancak bu gerçekleşene kadar ABD'nin güvenilirliğine ilişkin soru işaretlerine karşı Avrupa'nın kendi savunma kapasitesini güçlendirmeye daha fazla hazır hale geldiği belirtildi.
Raporda, Trump rejiminin Ortadoğu'daki politikaları, Grönland'a ilişkin açıklamaları, Avrupa'daki askeri varlığı azaltma yönündeki söylemleri ve NATO'nun geleceğine ilişkin tartışmaların Avrupa'da daha pragmatik bir yaklaşımın güçlenmesine yol açtığı ifade edildi.
Araştırmanın yazarlarından ve ECFR kıdemli uzmanlarından Jana Kobzová, "Kıta genelinde Washington'a bağımlılığı azaltmaya yönelik açık bir destek var. Avrupalılar daha yüksek savunma harcamalarına giderek daha fazla açık hale geliyor ve daha da önemlisi, bir kriz durumunda komşu Avrupa ülkelerinin yardımlarına güven duyuyorlar." değerlendirmesinde bulundu.
Kobzová ile birlikte araştırmayı hazırlayan ECFR uzmanı Paweł Zerka ise kamuoyunda savunma alanında daha fazla özerklik ve ABD'nin güvenlik garantilerine karşı tedbir geliştirilmesine yönelik talebin Avrupa liderleri için yeni bir fırsat yarattığını belirtti. Zerka, bu durumun Avrupalı liderlerin güvenlik alanında "daha hızlı ve daha ileri gitmeleri" için uygun bir ortam oluşturduğunu ifade etti.
ABD artık "müttefik" değil, "gerekli ortak" olarak görülüyor
Mayıs ayında Avusturya, Bulgaristan, Danimarka, Estonya, Fransa, Almanya, Macaristan, İtalya, Hollanda, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç, İsviçre ve Birleşik Krallık'ta gerçekleştirilen araştırma, Avrupa kamuoyundaki değişimin boyutunu ortaya koydu.
Araştırmaya göre, incelenen ülkelerde yaşayanların ortalama yalnızca yüzde 11'i ABD'yi müttefik olarak görüyor. Bu oran altı ay önce yüzde 16 seviyesindeyken, Kasım 2024'te yüzde 22 olarak ölçülmüştü.
Araştırmada baskın görüşün artık ABD'nin bir müttefikten ziyade "gerekli bir ortak" olduğu belirtildi. Katılımcıların yüzde 13'ü ABD'yi rakip, yüzde 12'si ise doğrudan hasım olarak değerlendirdi.
Araştırmanın dikkat çeken bulgularından biri de, incelenen bütün ülkelerde çoğunluğun artık saldırıya uğramaları halinde ABD'nin yardıma geleceğinden emin olmaması oldu.
Buna karşılık Bulgaristan dışında kalan tüm ülkelerde katılımcıların çoğu, böyle bir senaryoda en azından bazı Avrupa ülkelerinin kendilerine destek vereceğine inandığını ifade etti.
The Guardian'ın aktardığı araştırmada, Fransa, İtalya, Hollanda ve İsveç gibi güçlü sağ partilerin bulunduğu ülkelerde bile bu eğilimin geçerli olduğu belirtildi.
Savunma harcamalarına destek artıyor
Araştırma sonuçlarına göre Avrupalılar savunma harcamalarının artırılmasına geçen yıla göre ortalama yüzde 4 daha fazla destek veriyor.
İtalya ise savunma harcamalarının artırılmasına çoğunluğun karşı çıktığı tek ülke olarak öne çıktı.
Katılımcıların ortalama yüzde 47'si daha yüksek savunma harcamalarının finansmanı için Avrupa Birliği düzeyinde ortak borçlanma yapılmasını desteklediğini belirtirken, yüzde 35'i buna karşı çıktı.
Bu fikre verilen destek Portekiz'de yüzde 59, Danimarka'da yüzde 56, Hollanda'da yüzde 55 ve İspanya'da yüzde 55 olarak ölçüldü.
Araştırmada ayrıca, hemen hemen bütün ülkelerde katılımcıların çoğunluğunun, ülkelerinin ABD yapımı askeri sistemlere olan stratejik bağımlılığını azaltması gerektiğini düşündüğü belirtildi.
"Avrupa'dan satın al" yaklaşımına en yüksek destek Danimarka'da yüzde 75 olarak ölçülürken, Hollanda'da yüzde 72, İsveç'te yüzde 70, Portekiz'de yüzde 69, Fransa'da yüzde 66, İsviçre'de yüzde 64, Birleşik Krallık ve İspanya'da ise yüzde 62 oranında destek görüldü.
Bununla birlikte, savunma bütçelerini artırmak için sosyal harcamaların azaltılması önerisi geniş destek bulmadı.
Bu fikre karşı çıkanların oranı İtalya'da yüzde 63, Avusturya'da yüzde 59, Almanya'da yüzde 56, İspanya'da yüzde 54 ve Danimarka'da yüzde 52 olarak kaydedildi.
NATO'nun alternatifi fikri zayıf kaldı
Araştırmaya göre, NATO'nun yerini yalnızca Avrupa Birliği üyelerinden oluşacak yeni bir savunma yapısının alması fikri “sınırlı destek” gördü.
Katılımcıların yalnızca yüzde 29'u böyle bir oluşumu desteklediğini belirtirken, çoğunluk NATO'nun tamamen yerine geçecek bir Avrupa savunma yapısına sıcak bakmadı.
Öte yandan Bulgaristan dışındaki hemen hemen tüm ülkelerde baskın görüş, Trump'ın görevden ayrılmasının ardından ABD ile Avrupa arasındaki ilişkilerin "muhtemelen iyileşeceği" yönünde oldu.
Fransa, İspanya, Danimarka, Hollanda ve İsveç'te katılımcıların yüzde 60'ından fazlası bu görüşü paylaştı.
Araştırmada enerji politikalarına ilişkin görüşlere de yer verildi. Buna göre yükselen enerji maliyetlerine rağmen Avrupalıların yüzde 44'ü Rusya'dan petrol ve doğal gaz ithalatına yeniden başlanmasının "oldukça kötü" veya "çok kötü" bir fikir olacağını düşündüğünü ifade etti.
Ukrayna'nın AB üyeliği Avrupa'yı bölmeye devam ediyor
Araştırma, Ukrayna'nın Avrupa Birliği üyeliği konusunda Avrupa kamuoyunun hâlâ bölünmüş durumda olduğunu da ortaya koydu.
Macaristan, Bulgaristan, Avusturya, Almanya ve hatta Kiev'in en güçlü destekçilerinden biri olarak görülen Estonya'da bile katılımcıların, "mevcut koşullarda" Ukrayna'nın Avrupa Birliği'ne kabul edilmesine karşı çıkma eğiliminin destekleyenlerden daha güçlü olduğu belirtildi.
The Guardian'ın aktardığı araştırma, Avrupa kamuoyunun ABD ile ilişkiler, savunma politikaları ve Avrupa'nın stratejik geleceği konusunda son yılların “en dikkat çekici” değişimlerinden birini yaşadığına işaret etti.