YDH - ABD ve Kanada'nın çeşitli bölgelerinde federal yönetimlerden ayrılma hareketleri ivme kazanıyor.
New York Times'ın (NYT) aktardığına göre bu hareketlerin katılımcıları, ekonomik eşitsizliğe ve merkezi yönetimin kendi çıkarlarını temsil etmediği duygusuna dayanıyor.
Seattle'da faaliyet gösteren Cascadia Democratic Action (Cascadia Demokratik Hareketi) örgütü, 2028 yılında Washington ve Oregon eyaletlerinde ABD'den ayrılma yönünde referandumlar düzenlemeye hazırlanıyor.
Örgütün başkanı gazeteci Andrew Engelson, "Federal hükümetle zehirli bir ilişki içindeyiz. Boşanma yasal bir cevaptır" dedi.
Doğu Oregon'daki muhafazakâr bölgelerin komşu eyalet Idaho'ya katılmasını öngören "Büyük Idaho" kampanyası ise 13 bölgede yapılan referandumlarda zafer elde etti.
Kampanyanın destekçileri, doğu Oregon'un eyalet topraklarının üçte ikisini kapladığına ancak nüfusun yalnızca yüzde 10 ila 15'ini oluşturduğuna dikkat çekiyor.
Bölge yargıcı Dan Joyce, "Dağların diğer tarafındakiler bizi anlamıyor" diye konuştu. Bununla birlikte fikri başlangıçta destekleyen iki bölge daha sonra girişimden çekildi.
NYT'nin aktardığına göre benzer eğilimler ülke genelinde kaydediliyor. Indiana eyaletinin milletvekilleri, Illinois'in muhafazakâr bölgelerini eyalete katılmaya davet eden bir yasayı kabul etti.
Batı Virginia senatörü, Virginia ve Maryland eyaletlerinin 30 sınır bölgesine Batı Virginia'ya katılma çağrısı yaptı. Kanada'da ise Alberta eyaleti, ülkeden ayrılma ihtimaline ilişkin Ekim 2026'da yapılması planlanan bir referanduma hazırlanıyor.
Oxford Üniversitesi araştırma görevlisi Semir Dzebo, bu hareketleri yönlendiren dinamiği şöyle açıkladı:
"Bu hareketleri besleyen şey, kişinin kendine özgü olduğu duygusunun gerçek ekonomik sonuçlara yol açmasıdır."
Söz konusu planların hayata geçirilmesi önemli hukuki engellerle karşılaşıyor. ABD Yüksek Mahkemesi 1869 yılında eyaletlerin tek taraflı olarak ülkeden ayrılamayacağına hükmetmişti.
Sınır değişiklikleri ise hem ilgili iki eyaletin hem de Kongre'nin onayını gerektiriyor. Washington Üniversitesi hukuk profesörü Hugh Spitzer'e göre en gerçekçi senaryo bile on yıllar sürecek bir süreci gerektiriyor.
Alberta'nın Kanada'dan ayrılma referandumuna ilişkin hazırlığını Şubat ayında Wall Street Journal yazmıştı. Aralık 2025'te eyalet seçim komisyonu, ayrılıkçı "Alberta Refah Projesi" grubunun dilekçesini onaylamış ve böylece konunun genel oylamaya taşınması için imza toplama süreci başlamıştı.
Bağımsızlık yanlıları Washington'un desteğine güveniyor. Financial Times'ın haberine göre ayrılıkçılar, bağımsızlığın ilanının ardından eyaletin kalkınması için ABD'den 500 milyar dolarlık kredi talep etmeyi planlıyor.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Alberta'yı Washington'un "doğal ortağı" olarak nitelendirdi ve eyaletin ABD'ye katılmasına izin verilmesi gerektiğini söyledi.
Ayrılık yanlıları, Kanada'nın liberal federal hükümetiyle yaşadıkları mücadelede ABD Başkanı Donald Trump'ı müttefik olarak görüyor. Federal hükümet, zengin bitümlü kum yataklarına sahip eyaletin ekonomik temelini oluşturan petrol üretimini sınırlandırıyor.