YDH - ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin yapay zeka şirketi Anthropic'e yönelik getirdiği kapsamlı ihracat kontrolü kararının, geliştirici şirketi yeni çıkan modelini gönüllü olarak geri çekmeye ikna etmek için yürütülen 24 saatlik yoğun bir müzakere sürecinin ardından alındığı bildirildi.
Politico'nun ABD yönetiminden yetkililere dayandırdığı haberine göre, süreci tetikleyen gelişme Amazon'dan gelen bir güvenlik uyarısı oldu.
Gelişmeler, 11 Haziran Perşembe günü, Anthropic'in "Fable 5" adlı yapay zeka modelini kamuoyuna tanıtmasından iki gün sonra başladı.
Trump yönetiminin geri bildirim talebine yanıt veren Amazon Genel Müdürü (CEO) Andy Jassy, modelin güvenlik kısıtlamalarının devre dışı bırakılması ihtimaline yönelik endişelerini Beyaz Saray'a iletti.
12 Haziran Cuma sabahı konu Beyaz Saray'ın en üst düzey gündem maddelerinden biri haline geldi. Hazine Bakanı Scott Bessent, Beyaz Saray Siber Güvenlik Direktörü Sean Cairncross, Genel Sekreter Susie Wiles ve diğer üst düzey yetkililer, modeli ve yönetimin atacağı adımları ele almak üzere bir araya geldi.
Toplantının ardından hükümet yetkilileri, Anthropic CEO'su Dario Amodei'ye ulaşmaya çalıştı. Yetkililer Amodei'nin bir "sağlıklı yaşam kampında" olması nedeniyle kendisiyle bağlantı kurulamadığını öne sürerken, Anthropic bu iddiayı "tamamen asılsız" olarak nitelendirdi.
Şirkete yakın bir kaynak ise Amodei'nin ilk talepten sonraki bir saat 15 dakika içinde görüşmeye hazır olduğunu belirtti.
İletişim kurulmasının ardından Amodei; Cairncross, Bessent, Ticaret Bakanı Howard Lutnick ve diğer üst düzey yetkililerin katıldığı üç telefon görüşmesi gerçekleştirdi.
Görüşmelerde Amodei, tespit edilen açıkların, modeli tamamen sınırsız kullanmayı sağlayan tam bir "jailbreak" (güvenlik duvarını aşma) niteliği taşımadığını ve aynı düzeyde tehdit oluşturmadığını savunarak yetkilileri ikna etmeye çalıştı.
Ancak Cairncross ve Bessent ikna olmadı. Bir Beyaz Saray yetkilisi, Amazon'un bulgularının Ulusal Güvenlik Ajansına (NSA) iletildiğini ve buradaki uzmanlar tarafından "kanıt" olarak kabul edildiğini aktardı.
Yetkililer, Anthropic'e modeli gönüllü olarak geri çekme ve açıkları kapatmak için hükümetle işbirliği yapma çağrısında bulundu.
Amodei ise daha fazla zaman ve bilgi talep ederken, modelin yayından kaldırılması konusunda net bir taahhütte bulunmadı. Görüşme sırasında Bakan Bessent'in Amodei'ye doğrudan "kötü bir karar aldığını" söylediği belirtildi.
Bu telefon görüşmesinden kısa bir süre sonra Trump yönetimi, ulusal güvenlik yetkilerine dayanarak Fable 5 ve Mythos 5 modellerine yönelik ihracat kontrolü getirdi ve yabancı ülke vatandaşlarının bu modelleri kullanmasını yasakladı.
Anthropic yetkilileri, bu kararın net sonucunun modellerin tüm müşteriler için "aniden kapatılması" olduğunu ifade etti.
Üst düzey bir Beyaz Saray yetkilisi kararla ilgili olarak, "İhracat kontrolü, onlara bizimle çalışmaları için saatlerce yalvardıktan sonra başvurduğumuz son çareydi. Bunu yapmak istemedik ama elimiz kolumuz bağlıydı" dedi.
Anthropic cephesine yakın bir kaynak ise bu iddiayı reddederek, "Beyaz Saray, tehdidin gerçek içeriğine dair hiçbir ayrıntı vermeden modelleri kaldırmamız için bize sadece 90 dakika süre tanıdı. Kimse bize yalvarmadı ya da ricada bulunmadı; doğrudan 90 dakikalık mühlet verildi" açıklamasını yaptı.
Hükümetin attığı adımı "ölçüsüz" olarak nitelendiren Anthropic, yayımladığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:
"Kamuoyuna da açıkladığımız üzere, hükümetlerin güvensiz dağıtımları engelleyebilmesi gerektiğine inanıyoruz; ancak bu, teknik gerçeklere dayalı, şeffaf, adil ve net bir süreçle yapılmalıdır. Bu son uygulama söz konusu ilkelere uymamaktadır."
Amazon ise Beyaz Saray ile yapılan görüşmelerin ayrıntılarını paylaşmayı reddetti. Şirket, potansiyel güvenlik riskleri konusunda hükümetin kendilerine sık sık danıştığını ancak bu görüşmelerin içeriğinin gizli tutulduğunu bildirdi.
Kısıtlamaya konu olan Claude Fable 5, Anthropic'in en karmaşık mantık yürütme ve uzun süreli otonom görevler için geliştirdiği, genel kullanıma açık en güçlü yapay zeka modeli konumunda bulunuyor.
Aynı yeteneklere sahip Claude Mythos 5 modeli ise sadece "Project Glasswing" kapsamında sınırlı bir kullanıcı grubuna sunuluyordu.
Anthropic'in verilerine göre Claude Fable 5; kod yazma, bilgi analizi, görsel işleme, bilimsel araştırmalar ve çok aşamalı karmaşık görevleri yerine getirme gibi temel alanlarda şirketin önceki modellerini geride bırakıyor.
Yeni modelin özellikle uzun süre bağlam koruma ve bağımsız hareket etme yeteneğinde üstünlük sağladığı vurgulanıyor.
Kararın, Anthropic'in haziran ayı başında ABD'de halka arz (IPO) için gizli bir başvuru yapmasının hemen ardından gelmesi dikkat çekiyor.
Gerçekleşmesi durumunda yapay zeka sektörünün en büyük halka arzlarından biri olması beklenen bu hamleyle şirketin, yatırımcı ve kurumsal müşteri çekme konusunda OpenAI ile rekabetini güçlendirmesi öngörülüyordu.
Amazon, aynı zamanda Anthropic'in en büyük yatırımcıları arasında yer alıyor. Nisan ayında Amazon'un, Anthropic'e 10 yılda 100 milyar dolar gelir elde etme hedefiyle 25 milyar dolara kadar ek yatırım yapacağı açıklanmıştı. Amazon daha önce de şirkete 8 milyar dolar yatırım yapmıştı.
ABD hükümetinin Anthropic modellerine getirdiği yurt dışı kısıtlamasının güvenlik duvarlarının aşılmasıyla ilişkili olduğunu, ABD Başkanı'nın Bilim ve Teknoloji Danışmanları Konseyi Eş Başkanı ve yatırımcı David Sacks de doğrulamıştı.
Anthropic, 13 Haziran'da yaptığı açıklamada, ABD hükümetinin talimatı doğrultusunda en gelişmiş modelleri olan Fable 5 ve Mythos 5'e erişimi, ABD vatandaşı olmayan tüm yabancı kullanıcılar için kapatmak zorunda kaldığını duyurmuştu.