YDH - ABD Başkanı Donald Trump ve Savaş Bakanı Pete Hegseth, Pentagon bütçesine büyük bir finansman enjeksiyonu yapılmasını öngören planı kabul ettirmek için Cumhuriyetçi milletvekillerine yönelik yoğun bir ikna süreci yürütüyor.
Savaş Bakanı Hegseth, geçtiğimiz hafta askeri harcamaları görüşmek üzere Temsilciler Meclisi'nin kıdemli Cumhuriyetçi üyeleriyle en az iki ayrı görüşme gerçekleştirdi.
Bu görüşmelerin sonuncusu perşembe günü Pentagon'da yapıldı. Başkan Trump ise çarşamba gecesi Kongre'ye çağrıda bulunarak, savunma harcamaları için "bütçe uzlaştırma süreci" (reconciliation) kapsamında 350 milyar dolarlık kaynağın onaylanmasını istedi.
Bu yöntem, Cumhuriyetçilerin Senato'daki harcama tasarılarını geçirmek için gereken 60 oy eşiğini aşarak salt çoğunlukla ilerlemesine olanak tanıyor.
Trump yönetimi, 1,15 trilyon dolarlık ana bütçe ve bütçe uzlaştırma yasasıyla aktarılacak 350 milyar dolarla toplamda 1,5 trilyon dolarlık tarihi bir savunma bütçesine ulaşmayı hedefliyor.
Ancak bu hedefe nasıl ulaşılacağı konusundaki belirsizlikler, Senato'daki bazı Cumhuriyetçiler ve Demokratların neredeyse tamamı ile yönetim arasında gerilime neden oluyor.
Muhalefet, İran ile devam eden ve kamuoyunda destek bulmayan savaş ortamında Pentagon için böylesine devasa bir bütçe paketine sıcak bakmıyor.
Finansman planının bir diğer ayağını ise Beyaz Saray'ın Kongre'den talep etmesi beklenen ek ödenek paketi oluşturuyor.
Bu ek bütçenin, ABD'nin İran'a yönelik hava operasyonlarında tükenen mühimmat stoklarını doldurmak ve askeri hazırlık seviyesini korumak için kullanılacağı belirtiliyor.
Başlangıçta 200 milyar dolar olarak öngörülen bu rakamın, yetkililerce revize edilerek 80 ila 100 milyar dolar arasına çekildiği bildiriliyor.
Hegseth'in salı günü aralarında Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komisyonu Başkanı Mike Rogers'ın da bulunduğu savunma odaklı Cumhuriyetçi isimlere, İran ve Venezuela'daki saldırıların yarattığı "açığı" bu ek bütçeyle kapatmayı hedeflediklerini ilettiği aktarıldı.
Temsilciler Meclisi Ödenek Komisyonu Başkanı Tom Cole'un, Pentagon'un bu kaynağa ağustos ayına kadar ihtiyaç duyacağını belirtmesine rağmen, Beyaz Saray henüz resmi talebi Kongre'ye iletmedi.
Savunma Bakanı, perşembe sabahı Temsilciler Meclisi Bütçe Komisyonu Başkanı Jodey Arrington ve Cumhuriyetçi Çalışma Komitesi Başkanı August Pfluger'in de katıldığı toplantıda, bütçe uzlaştırma tasarısının askeri harcamalar kısmını gündeme getirdi.
Ancak hem uzlaştırma paketini hem de İran için ek bütçeyi aynı anda Kongre'den geçirmenin zorluğu, iki teklifin birleştirilebileceği yönündeki spekülasyonları artırıyor.
Senato Silahlı Hizmetler Komisyonu'nun kıdemli Demokrat üyesi Jack Reed, perşembe günü yaptığı açıklamada, Kongre İran'a yönelik askeri eylemleri resmen yetkilendirmedikçe savunma ek bütçesine onay vermemeleri gerektiğini savundu.
Reed, "Bu çatışmaya yetki vermedikleri sürece onu finanse etmememiz gerektiğini düşünüyorum" dedi.
Reed ayrıca, Trump yönetiminin çatışmanın artan maliyetlerini açıklamaktan çekindiği için ek bütçe talebini geciktirdiğini öne sürerek, "Maliyetin 200 milyar doların üzerine çıktığı görüldüğünde, operasyonlara yönelik halk tepkisinin artmasından korkuyorlar" değerlendirmesinde bulundu.
İran'daki çatışmaların maliyetine ilişkin Pentagon yetkilileri, mayıs ayı başı itibarıyla 100 günü aşan operasyonların yaklaşık 29 milyar dolara mal olduğunu bildirmişti.
Mike Rogers ise perşembe günü maliyetin 30 milyar doların ortalarına ulaştığını tahmin ettiğini belirtti.
Bu tahminlerin, Orta Doğu'da hasar gören hava üsleri ve diğer ABD tesislerinin onarım maliyetlerini içermediği, dolayısıyla gerçek faturanın çok daha yüksek olduğu ifade ediliyor.
Senato Silahlı Hizmetler Komisyonu üyesi Demokrat Richard Blumenthal de anayasal yetki eksikliğine dikkat çekerek, Kongre'den onay almayan bir savaş için ek bütçe verilmesine karşı çıktı.
Bir diğer komisyon üyesi Tim Kaine ise ana bütçe, bütçe uzlaştırma süreci ve ek ödenek taleplerinin toplam büyüklüğü karşısında Demokratların desteğinin çok zor olduğunu vurguladı.
Kaine, savunma yatırımlarında bir yılda yüzde 40'lık bir artışın kabul edilmesinin güç olduğunu kaydetti.
Cumhuriyetçi senatörler arasında da bir yorgunluk gözlemleniyor. Geçtiğimiz hafta göçmenlik operasyonları için 70 milyar dolarlık paketi geçirmek amacıyla yapılan 18 saatlik maratonun ardından, savunma için üçüncü bir uzlaştırma sürecinin 50 oya ulaşıp ulaşamayacağı tartışılıyor.
Senato Ödenek Komisyonu Savunma Alt Komisyonu Başkanı Mitch McConnell ve üye Susan Collins, yönetimi savunma harcamaları için bu yönteme güvenmemesi konusunda uyardı.
McConnell, "Başka bir bütçe uzlaştırma tasarısı olmayacağını varsaymak güvenli olur, dolayısıyla bu bir seçenek değil" dedi.
Senato Çoğunluk Lideri John Thune ise bu yöntemi kullanmaya açık olduklarını ancak şu an için 50 oya ulaşıp ulaşılamayacağından emin olmadığını belirtti.
Tüm bu itirazlara rağmen geri adım atmayan Başkan Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, "Recon 3.0" olarak adlandırdığı tasarının derhal geçirilmesi çağrısında bulundu.
Trump; Altın Kubbe füze savunma sistemi, donanma için Altın Filo, yeni F-47 savaş uçakları, B-21 bombardıman uçakları, mühimmat stokları, uzay ve dron yatırımları için bu kaynağın şart olduğunu savundu.
Trump paylaşımında, "Bu ordumuz için nesiller boyu sürecek bir yatırımdır ve Amerika'yı Kurtarma Yasası'nı da içerecektir. Oyun yok, gecikme yok ve zayıf tavizler yok! Bunu en kısa sürede yapın" ifadelerini kullandı.