YDH- İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, İran devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, İran’ın “şehitlerin kanı, liderliğin yönlendirmeleri, halkın desteği, silahlı kuvvetlerin gücü ve yetkililerin çabaları sayesinde” düşmanın stratejik hedeflerine ulaşmasını engellediğini ve önemli kazanımlar elde ettiğini söyledi.
Garibabadi, İran’a karşı harekete geçen tarafın nihayetinde başarısız olduğunu ve ateşkes ile müzakere talebinde bulunmak zorunda kaldığını belirterek, “Şu anda İran’ın temel tutum ve taleplerinin tamamı mutabakat metninde dikkate alınmıştır.” dedi.
“Güvenimiz ABD’ye değil kendi gücümüzedir”
İran’ın ABD’ye güvenmediğini vurgulayan Garibabadi, “İran İslam Cumhuriyeti’nin güveni karşı tarafa değil, askerî kapasitesine, diplomatik gücüne ve ulusal birlikteliğine dayanmaktadır. Bu nedenle ABD’nin taahhütlerinin uygulanmasını denetlemek için belirli mekanizmalar öngörülmüştür.” ifadelerini kullandı.
Garibabadi, müzakerelerin ikinci aşamasının başlaması ve 60 günlük görüşmelere geçilmesi halinde İran’ın atacağı her adımın karşı tarafın yükümlülüklerini yerine getirmesiyle bağlantılı olacağını söyledi.
İranlı yetkili, herhangi bir eksiklik ya da ihlal tespit edilmesi durumunda Tahran’ın karşı tedbirler alacağını da vurguladı.
Son dönemde İranlı askerî ve güvenlik yetkililerinin yaptığı uyarıların müzakereler üzerindeki etkisine değinen Garibabadi, İran silahlı kuvvetlerinin İsrail’in olası girişimlerine karşı kesin cevap vermeye hazır olduğunu belirtti.
Garibabadi, “Askerî güç ve caydırıcı tehditler, mutabakat metninin nihai hale getirilmesinde ve karşı tarafın İran’ın tutumlarını kabul etmesinde etkili oldu.” dedi.
“Hedefimiz azami millî çıkarları korumaktı”
İran müzakere heyetinin temel hedefinin millî çıkarları azami düzeyde korumak ve ülke güvenliğini muhafaza etmek olduğunu belirten Garibabadi, mutabakat metni yayımlandığında İran halkının elde edilen siyasi, hukuki ve diplomatik kazanımların önemini göreceğini söyledi.
Garibabadi, ABD’li yetkililerin son günlerde metnin tamamlandığını açıklamalarına rağmen İran’ın son talepleri ve çekinceleri metne eklenmeden anlaşmayı kabul etmediğini belirtti.
İranlı yetkili, nihai bir anlaşmaya varılması halinde bile İran’ın tehdit ve komplolara karşı teyakkuz halinde olmaya devam edeceğini söyledi.
Sonraki görüşmeler İsviçre’de yapılacak
Garibabadi, mutabakatın resmî olarak imzalanmasının ardından taraf heyetlerinin başkanlarının uygulama takvimi ve çalışma gruplarının oluşturulması konusunda görüşeceğini açıkladı.
İranlı yetkiliye göre, anlaşma kapsamında öncelikle ABD’nin savaşı sona erdirmesi, İran’a yönelik askerî operasyonları durdurması ve kuşatmayı kaldırması gerekiyor.
Bu adımların doğrulanmasının ardından iki taraf arasında 60 günlük müzakere süreci başlayacak ve teknik görüşmeler yürütülecek.
Garibabadi, gelecekteki görüşmelerin ana başlıkları arasında İran’a yönelik tüm yaptırımların kaldırılması, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ile iş birliği, nükleer konular ve ekonomik-sosyal kalkınma mekanizmalarının yer aldığını söyledi.
ABD’nin mutabakat çerçevesinde tüm yaptırımları kaldırmayı taahhüt ettiğini söyleyen Garibabadi, bunun karşı tarafın en önemli yükümlülüklerinden biri olduğunu ifade etti.
Ayrıca ekonomik ve sosyal kalkınma programlarının uygulanmasına ilişkin nihai mekanizmaların belirlenmesi ve tarafların yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini denetleyecek sistemlerin kurulmasının da müzakerelerin gündeminde olduğunu kaydetti.
Garibabadi, toplam 24 başlığın görüşmeler kapsamında ele alınacağını ve bunların her birinin özel önem taşıdığını belirtti.
“İran savaşı bitirmek için yalvarmadı”
İran müzakere heyetine teşekkür eden Garibabadi, düşmanın müzakereyi ve savaşın durdurulmasını kabul etmek zorunda kalmasının İran’ın askerî gücü, halkın direnci ve liderliğin yönlendirmelerinin sonucu olduğunu savundu.
Garibabadi, “İran İslam Cumhuriyeti savaşı sona erdirmek için hiçbir zaman talepte bulunmadı ya da yalvarmadı. Kendi gücü ve caydırıcılığı sayesinde karşı tarafı çatışmaları durdurmaya ve müzakere yoluna girmeye zorladı.” dedi.
Mutabakat metni cuma günü imzalanacak
Garibabadi, mutabakat metninin nihai hale getirildiğini ve resmî imzanın cuma günü İsviçre’de atılacağını açıkladı.
Katar’dan bir heyetin son görüşmeler için Tahran’a geldiğini belirten İranlı yetkili, taraflar arasında 15 saati aşkın müzakere ve istişare gerçekleştirildiğini söyledi.
Garibabadi, İran’ın talep ettiği değişikliklerin metne işlendiğini ve karşı tarafça kabul edildiğini ifade etti.
İranlı yetkili, mutabakatta öngörülen iki acil yükümlülüğün bugün itibarıyla uygulanmaya başlaması gerektiğini belirterek bunların “çeşitli cephelerde savaşın derhal ve kalıcı biçimde sona erdirilmesi” ile “deniz kuşatmasının kaldırılması” olduğunu söyledi.
Garibabadi, bu yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve doğrulanmasının ardından İran’ın da cuma gününden itibaren kendi taahhütlerini uygulamaya başlayacağını kaydetti.
Silahlı kuvvetlerin her zaman hazır durumda olduğunu vurgulayan Garibabadi, “İran İslam Cumhuriyeti’nin silahlı kuvvetleri her zaman tetikte olacaktır ve düşmanların her türlü girişimine karşı tam hazırlık içindedir.” dedi.
Garibabadi, İran’ın askerî sahada karşı tarafı geri adım atmaya zorladığını ve bunun sonucunda ABD’nin söz konusu mutabakatta savaşın sona erdirilmesini kabul ettiğini belirtti.
İranlı yetkili, önümüzdeki 60 günlük görüşmelerde tüm yaptırımların kaldırılması, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarının iptali, nükleer dosya, İran’ın yeniden inşası ve ekonomik kalkınmasına ilişkin mekanizmalar ile tarafların yükümlülüklerinin denetlenmesi konularının ele alınacağını sözlerine ekledi.