YDH- Associated Press'in (AP) haberine göre, ABD Kongresi'nde İran'a karşı yürütülen yaklaşık dört aylık savaşın ardından en çok tartışılan soru, "Buna değdi mi?" oldu.

AP'nin aktardığına göre Kongre, İran'a karşı yürütülen savaşı hiçbir zaman resmen onaylamadı, ancak savaşa son vermeyi amaçlayan girişimler de sonuçsuz kaldı. Şimdi ise milletvekilleri, savaşın yol açtığı can kayıpları, milyarlarca dolarlık maliyet ve Ortadoğu'daki siyasi dengeler üzerindeki etkileriyle baş etmek zorunda kalıyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın savaşı sona erdirmek için İran ile imzaladığı mutabakata ilişkin değerlendirmeler ise Kongre'de keskin görüş ayrılıklarını ortaya koydu.

Senato Dış İlişkiler Komitesi üyesi Demokrat Senatör Chris Coons, anlaşmayı sert sözlerle eleştirerek, bunun "Amerikan halkına savaşın gerekçesinin anlatılamaması, hatalı stratejik yaklaşım ve bölgesel dinamiklerin yeterince kavranamamasının kaçınılmaz sonucu." olduğunu söyledi.

Coons, anlaşmayı "başarısızlık" olarak nitelendirirken, Cumhuriyetçi Senatör Ron Johnson ise Trump'ın politikalarının ardından "ABD'nin bugün daha güvenli olduğunu" savundu.

Kongre savaşın bilançosunu tartışıyor

AP'ye göre, Trump yönetimi müzakere sürecine odaklanırken, Kongre ise savaşın ardından ortaya çıkan askeri ve siyasi sonuçları ele almaya çalışıyor.

Milletvekilleri bir yandan seçmenlerine savaşı anlatmaya hazırlanırken, diğer yandan İran'a yönelik operasyonlarda önemli ölçüde tüketilen askeri stokların yeniden doldurulması ve kırılgan ateşkesin korunması konularını tartışıyor.

Bu çerçevede Savunma Bakanı Pete Hegseth'in son günlerde Kongre'de yoğun temaslarda bulunduğu belirtildi.

Beyaz Saray'ın Pentagon için bu yıl 1,5 trilyon dolarlık bütçe talep ettiği, Cumhuriyetçilerin de buna ek olarak yaklaşık “350 milyar dolarlık” yeni bir savunma harcaması paketini değerlendirdiği bildirildi.

Öte yandan bazı senatörler, Hegseth'in harcamalarına sınırlamalar getirilmesini ve Pentagon'un çeşitli raporları Kongre'ye sunmasını talep ediyor.

Bu raporlardan biri de savaşın başlangıcında İran'da bir ilkokulu hedef alan ve çoğu çocuk 170'den fazla kişinin ölümüne yol açan saldırıya ilişkin soruşturma.

AP'nin aktardığına göre ABD'li yetkililer, saldırının yanlış istihbarata dayanmış olabileceğini ve saldırıdan ABD'nin sorumlu olduğuna inandıklarını belirtiyor.

İran'a yönelik ekonomik düzenleme tartışma yarattı

AP'nin haberine göre Kongre üyeleri, Trump'ın İran ile imzaladığı mutabakatın ayrıntılarını da değerlendirmeye devam ediyor.

Anlaşma kapsamında İran'ın nükleer programına ilişkin 60 günlük müzakere süreci başlatılırken, bazı senatörler özellikle İran'ın yeniden inşası ve ekonomik kalkınmasına yönelik olası 300 milyar dolarlık fon maddesinden rahatsızlık duyuyor.

Senato Silahlı Hizmetler ve İstihbarat Komiteleri üyesi Cumhuriyetçi Senatör Mike Rounds, Trump'ın diplomatik çözüm arayışını desteklediğini ancak hâlâ çok sayıda sorunun cevapsız kaldığını söyledi.

Cumhuriyetçi Senatör Thom Tillis ise itirazlarının özellikle "para ve koşullar" üzerinde yoğunlaştığını ifade etti.

AP, birçok Cumhuriyetçi senatörün söz konusu fonu, Barack Obama dönemindeki nükleer anlaşma kapsamında İran'a yapılan mali düzenlemelerle karşılaştırdığını belirtti.

Savaş yetkisi tartışmaları sürüyor

Haberde, Kongre'nin savaş süresince ABD'nin İran'a yönelik askeri operasyonlarını durdurmak amacıyla "Savaş Yetkileri Yasası" kapsamında çeşitli girişimlerde bulunduğu, ancak bunların sonuç vermediği kaydedildi.

Temsilciler Meclisi geçen ay savaşı sona erdirmeyi amaçlayan bir tasarıyı kabul etse de Senato'da yapılan dokuz oylamada gerekli çoğunluk sağlanamadı.

Buna karşılık Kongre'nin Irak Savaşı örneğinde olduğu gibi İran'a karşı güç kullanımına ilişkin açık bir yetki de vermediği vurgulandı.

Senato Dış İlişkiler Komitesi'nin kıdemli Demokrat üyesi Jeanne Shaheen, yaptığı açıklamada çatışmaların sona ermesinden memnuniyet duyduğunu ve ateşkesin kalıcı olmasını umduğunu söyledi.

Ancak Shaheen, savaşın sonuçlarının dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, Trump yönetiminin ilan ettiği hedeflerin hiçbirinin gerçekleşmediğini, buna karşılık İran'ın “önemli tavizler” elde ettiğini savundu.

Shaheen, "Amerikan halkı bunun bedelini hayatın her alanında yükselen maliyetler ve harcanan on milyarlarca vergi dolarıyla ödüyor." dedi.

Cumhuriyetçi Senatör Lisa Murkowski de ABD'nin savaş sonunda İran karşısında daha güçlü bir müzakere pozisyonu elde edip etmediğinin “belirsiz” olduğunu ifade etti.

Murkowski, "Bir anlaşma imzalandı ancak bunun bizi savaş öncesine kıyasla çok farklı bir noktaya taşıdığını düşünmüyorum." değerlendirmesinde bulundu.