YDH- Associated Press'in haberine göre, Pentagon ABD Senatosu'na İran savaşıyla bağlantılı harcamaları karşılamak amacıyla yaklaşık “80 milyar dolarlık ek bütçeye” ihtiyaç duyduğunu bildirdi.
Haberde, söz konusu talebin büyük bölümünün ABD'nin İran'a karşı yürüttüğü savaşın maliyetlerini karşılamaya yönelik olduğu belirtilirken, bu rakamın Başkan Donald Trump'ın talep ettiği büyük savunma bütçesi artışına ilave olarak gündeme geldiği kaydedildi.
Beyaz Saray Bütçe ve Yönetim Ofisi'nin henüz Kongre'ye resmî bir başvuru yapmadığı belirtilirken, Savunma Bakanı Pete Hegseth'in son günlerde Kongre'de yoğun temaslarda bulunduğu ifade edildi.
Konuya yakın ve kamuoyuna açıklama yapma yetkisi bulunmayan iki kaynağa göre, Savunma Bakan Yardımcısı Stephen Feinberg geçen hafta senatörlere İran savaşı için hazırlanan finansman talebi hakkında bilgi verdi.
Kongre'de yeni bütçe tartışması
AP'ye göre, ek savaş bütçesi talebi, Washington'da siyasi açıdan “hassas” bir dönemde gündeme geldi.
Haberde, Kongre üyelerinin Trump yönetiminin İran'la yaptığı anlaşmaya “kuşkuyla” yaklaştıkları ve bundan sonraki adımlar konusunda da “çekinceler” taşıdıkları ifade edildi.
Beyaz Saray'ın Pentagon için “1,5 trilyon dolarlık” bütçe talebinde bulunduğu, bunun mevcut mali yıl seviyelerine göre yaklaşık “yüzde 50'lik artış” anlamına geldiği kaydedildi.
Senato Çoğunluk Lideri John Thune, yönetimden savaşla ilgili ek bütçe talebi beklediğini belirterek, teklif geldiğinde Kongre'deki destek düzeyinin değerlendirileceğini söyledi.
Thune, "Sadece İran'da yaşananlar nedeniyle değil, daha öncesinden de tükenen mühimmat stoklarımızı yeniden doldurmak ve ikmal etmek için elimizden gelen her şeyi yaptığımızdan emin olmamız gerekiyor." dedi.
Haberde, Feinberg'in geçen hafta çeşitli senatörlerle yaptığı görüşmelerde 80 milyar dolarlık talebin Beyaz Saray Bütçe ve Yönetim Ofisi'ne iletildiğini bildirdiği belirtildi.
Demokratlardan tepki
AP, yeni bütçe paketinin Trump'ın savaşa girme kararına karşı çıkan Kongre üyelerinden “ciddi direnç” görebileceğini yazdı.
Demokrat Senatör Patty Murray'in geçen ay Hegseth'e hitaben, "Birçok kişinin güçlü biçimde karşı çıktığı bir savaş için ailelerin alın teriyle ödediği vergileri harcıyorsunuz." dediği hatırlatıldı.
Haberde Cumhuriyetçilerin, İran savaşına ilişkin bütçenin yanı sıra normal bütçe süreci kapsamında yaklaşık “1,1 trilyon” dolarlık savunma harcamasını da geçirmek istediği belirtildi.
Buna ek olarak yaz aylarında parti çizgisinde yapılacak oylamayla yaklaşık “350 milyar dolarlık ilave kaynak” sağlanmasının hedeflendiği ifade edildi.
Savaşın maliyeti konusunda farklı rakamlar
AP'ye göre, Pentagon'un talep ettiği 80 milyar dolar, Hegseth'in geçen ay Kongre'de dile getirdiği 29 milyar dolarlık savaş maliyeti tahmininin oldukça üzerinde bulunuyor.
Haberde, 29 milyar dolarlık önceki hesaplamanın büyük bölümünün mühimmatların yenilenmesi ve ekipmanların onarımıyla ilgili olduğu, ayrıca sahadaki kuvvetlerin operasyonel maliyetlerini de içerdiği belirtildi.
Ancak bu hesaplamanın bölgede zarar gören ABD üslerinin onarım veya yeniden inşa maliyetlerini “kapsamadığı” kaydedildi.
Öte yandan savaşın başlangıcında Pentagon içinde yapılan ilk değerlendirmelerde toplam maliyetin “200 milyar” dolara kadar çıkabileceğinin konuşulduğu ifade edildi.
Savaşın” ilk haftasının maliyetinin” ise yaklaşık 11,3 milyar dolar olarak hesaplandığı bildirildi.
Demokrat Parti yönetiminde yer alan Hawaii Senatörü Brian Schatz, “gerçek maliyetin önerilen 80 milyar doların da üzerine çıkabileceğini “söyledi.
Schatz, Demokratlar arasında İran odaklı yeni bir bütçe paketine destek olup olmadığı konusunda resmi bir sayım yapmadığını ancak "Bunu yapmak isteyen kimseye rastlamadığını" ifade etti.
Cumhuriyetçiler mühimmat stoklarını öne çıkarıyor
Cumhuriyetçi Senatör Jim Banks ise konunun savaştan çok mühimmat stoklarıyla ilgili olduğunu savundu.
Banks, söz konusu harcamaları eyaletindeki seçmenlere "savunma sanayi altyapısına yatırım ve savunma üretiminin Indiana'ya geri getirilmesi" olarak anlatacağını söyledi.
Senato Silahlı Hizmetler Komitesi'nin kıdemli Demokrat üyesi Jack Reed ise İran savaşı için ek bütçenin tek başına ele alınamayacağını belirtti.
Reed, savunma ve savunma dışı harcamalar konusunda iki partinin uzlaşmasının ardından ek bütçe düzenlemesinin daha hızlı ilerleyebileceğini ifade etti.
Savunma Alt Komitesi üyesi Cumhuriyetçi Senatör John Hoeven ise yönetimle birlikte bütçe paketini genişletmeye çalıştıklarını söyledi.
Hoeven, Kaliforniya, Hawaii ve doğal afetlerden etkilenen diğer eyaletler için yardım fonlarının yanı sıra çiftçilere yönelik tarımsal desteklerin de pakete eklenmesini istediğini belirtti.
Hoeven, "Geçebilecek bir kombinasyonun bu olduğunu düşünüyorum." dedi.
Hegseth: Tehdidin de bir maliyeti var
Savunma Bakanı Pete Hegseth, pazartesi günü Kongre binasında gazetecilerin sorularını yanıtsız bıraktı.
Ancak geçen ay Senato'daki oturumda savaşın maliyetine ilişkin sorulara yanıt verirken, "İran'ın nükleer silah elde etmesinin maliyeti nedir?" diye sormuştu.
Hegseth ayrıca, Başkan Trump'ın "nükleer silahlı bir İran tehdidiyle yüzleşme" kararının bir maliyet doğurduğunu kabul ederek, "Bunun bir bedeli olduğunu biliyoruz." ifadelerini kullanmıştı.