YDH - New York Times gazetesinin haberine göre, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ABD Başkanı Donald Trump ile yaşanan gerilimi azaltma girişimleri sırasında yetki sınırlarını aşarak ittifakın Danimarka dahil bazı üyeleriyle sürtüşme yaşadı.
Habere göre, ocak ayında düzenlenen Davos Dünya Ekonomi Forumu marjında, Trump'ın Grönland'ı Danimarka'dan "almak" yönündeki tehditleri ve askeri seçenekleri dışlamamasının ardından bir görüşme gerçekleşti.
Görüşmede Rutte, Trump'a, "Grönland'ın sahibi olmak istiyorsanız size yardım edemeyiz. Ancak güvenlik konularında yardımcı olabiliriz" ifadesini kullandı.
Rutte, ittifakın halihazırda planlanmış askeri tatbikatlarını yeni bir NATO Arktik misyonu gibi sunmayı önerdi ve bunun üzerine Trump geçici olarak geri adım attı.
Aynı gün ittifak içinde, Grönland'daki Amerikan üslerinin bulunduğu arazinin kontrolünün ABD'ye verilmesi konusunun da tartışıldığı belirtildi.
Kopenhag yönetimi ise bu girişimin genel sekreterin yetki alanı dışındaki egemenlik konularına müdahale teşkil ettiğini değerlendirdi.
NATO Sözcüsü Allyson Hart konuya ilişkin açıklamasında, genel sekreterin müttefiklerden herhangi birinin egemenliğiyle ilgili hiçbir konuyu hiçbir aşamada tartışmadığını ve önermediğini bildirdi.
New York Times, Rutte ve Trump'ın düzenli olarak temas kurduğunu ve Beyaz Saray Sözcüsü Olivia Wiles'ın açıklamasına göre iki lider arasında güçlü bir ilişki bulunduğunu aktardı.
Bununla birlikte Washington yönetimi, NATO ülkelerinin kendi savunmaları için daha fazla sorumluluk alması gerektiği yönündeki tutumunu koruyor.
Bu kapsamda üye ülkeler, Trump'ın eleştirilerinin ardından 2025 yılında aldıkları kararla, askeri harcamalarını 2035 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılalarının yüzde 5'ine ulaştırmayı hedeflemeyi kabul etti.
İttifak, savunma bakanları toplantısının ardından en kapsamlı dönüşüm hazırlıklarına başladı. Genel Sekreter Rutte, ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth'in, ABD'nin Avrupa'dan muharip güçlerini çekmeyi sürdüreceği ve Washington'ın ittifaka katılımının Avrupalı ortakların katkılarına bağlı olacağı yönündeki açıklamalarının ardından, "NATO büyük bir dönüşümden geçiyor. NATO 3.0'ı inşa etmeliyiz" değerlendirmesinde bulundu.
Hegseth ise ittifakın Avrupa'nın savunmasını bağımsız şekilde sağlayabilecek tam teşekküllü bir askeri ittifak rolüne geri dönmesi gerektiğini belirterek Trump ve Rutte ile birlikte soğuk savaş sonrası güvenlik ortamına uygun yeni bir konsept üzerinde çalıştıklarını bildirdi.
Hegseth, ABD'nin müttefiklerin savunma bütçelerini artırma çabalarını sürdüreceğini kaydederek ülkesinin 2027 yılı savunma bütçesi planının 1,5 trilyon dolar olduğunu ifade etti.
Bu gelişmeler, ABD'nin Avrupa güvenliğindeki gelecekteki rolünün tartışıldığı bir dönemde yaşanıyor.
Alman Welt am Sonntag gazetesi ABD'nin Avrupa'daki varlığını azaltma sürecini hızlandıracağını yazarken, Financial Times nükleer paylaşım programının genişletilme olasılığına, The Economist ise Avrupalıların Washington'ın katılımının azalması ihtimaline karşı ortak savunma senaryoları hazırladığına dikkat çekti.