YDH- Financial Times'ın haberine göre, İran perşembe günü Hürmüz Boğazı'ndan çıkmaya çalışan en az dört tankeri geri çevirdi.
Haberde, Tahran'ın Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) tarafından ilan edilen tahliye güzergâhına “meydan okuduğu” belirtildi.
IMO salı günü yaptığı açıklamada, "tüm taraflarla yapılan görüşmelerin" ardından 100 günden fazla süredir Körfez'de mahsur kalan gemiler ve denizciler için Umman kıyılarına yakın güvenli bir tahliye koridoru oluşturduğunu duyurmuştu.
Ancak Blue Star I, SG Pegasus, Azumasan ve Omega Trader adlı tankerlerin perşembe günü IMO'nun belirlediği güzergahtan dönüş yaptığı ya da rota değiştirdiği bildirildi.
Analistler, söz konusu rota değişikliklerinin İran Devrim Muhafızları'nın talimatı üzerine gerçekleşmiş olabileceğini belirtti. Devrim Muhafızları, Tahran tarafından belirlenmeyen güzergâhların "kabul edilemez ve tamamen tehlikeli" olduğunu açıklamıştı.
İran kendi güzergâhını dayatıyor
Habere göre, İran, ABD ile varılan geçici barış anlaşması kapsamında Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmayı kabul etmişti. Buna rağmen deniz trafiğinin çatışma öncesindeki günlük yaklaşık 135 gemilik seviyenin oldukça altında kaldığı belirtildi.
Savaş sırasında İran, gemilerin boğazın kuzeyinde kendi kıyı hattı boyunca ilerlemesini şart koşmuştu.
Devrim Muhafızları açıklamasında, "Bazı makamlar, İran İslam Cumhuriyeti'ni bilgilendirmeden ve onunla koordinasyon kurmadan Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiği için yeni bir rota ilan etti." ifadelerini kullandı.
Haberde, Tahran'ın Hürmüz üzerindeki geçişleri kontrol etmek amacıyla mayıs ayında kurulan Fars Körfezi Boğazı Otoritesi üzerinden kendi düzenini oluşturmaya çalıştığı kaydedildi.
İran, 60 günlük geçiş döneminin ardından boğazdan geçecek gemilerden sigorta ve geçiş ücreti talep etmeyi planladığını açıklamıştı.
Umman rotası krizi büyüttü
EOS Risk Group danışmanlık birimi başkanı Martin Kelly, Devrim Muhafızları'nın Umman'a tepki göstermiş olabileceğini belirtti.
Kelly'ye göre Umman'ın, boğazın güneyinde kendi kıyıları boyunca uzanan IMO güzergâhını kabul etmesi, Tahran açısından ABD çizgisine yakın bir tutum olarak görülmüş olabilir.
Kelly, IMO'nun yayımladığı yönlendirmenin, Umman'ın boğazdan geçişler için İran'ın ücret talebine destek vermeye istekli olmadığını gösteren "açık bir işaret" olduğunu söyledi.
Denizcilik istihbarat şirketi Windward'ın verilerine göre, çarşamba günü Körfez'den Hürmüz üzerinden çıkan gemilerden 15'i İran güzergâhını, 26'sı ise Umman güzergâhını kullandı.
Petrol fiyatlarının perşembe günü ilk kez çatışma öncesi seviyelere gerilediği bildirildi.
Tankerlere füze tehdidi
Denizcilik istihbarat kuruluşu Ambrey, perşembe günü Panama bayraklı bir tankerin Pakistan'a giderken Hürmüz Boğazı'nda "rotasını değiştirme talimatı" aldığını bildirdi.
Ambrey'e göre, Devrim Muhafızları, gemiden Larak Adası'nın kuzeyindeki kendi tercih ettiği güzergâha yönelmesini ve "burada durup izin beklemesini" istedi.
Kuruluş, adı açıklanmayan gemiye İran füzelerinin menzilinde olduğu ve ateş açılabileceği uyarısının yapıldığını belirtti.
SG Pegasus ve Omega Trader adlı gemilerin de Panama bayraklı olduğu kaydedildi.
Windward analisti Michelle Wiese Bockmann, tehditlerin Hürmüz Boğazı'ndaki koşulların ne kadar belirsiz ve kırılgan olduğunu gösterdiğini belirtti. Bockmann, bunun gemi sahipleri ve deniz sigortacıları arasında geçiş güvenliğine ilişkin yeni oluşan güveni zayıflatacağını ifade etti.