YDH- İngiltere merkezli Financial Times (FT), ABD'nin İran'la yaşadığı savaşın, Washington'un füze üretim kapasitesindeki yetersizlikleri gözler önüne serdiğini belirterek, Pentagon'un artık pahalı ve sınırlı sayıda üretilen silahlar yerine “hızlı, ucuz ve seri üretilebilen” füze sistemlerine yöneldiğini yazdı.
Habere göre, Virginia'nın kuzeydoğusunda sıradan bir depoda faaliyet gösteren savunma şirketi Co-Aspire, ABD'nin olası bir savaşta hızla füze üretebilmesi amacıyla yeni bir üretim modeli geliştiriyor. Şirketin yöneticisi Doug Denneny, atölyenin "çok hızlı üretime geçilebilmesi için" tasarlandığını söyledi.
FT, ABD'nin karşı karşıya olduğu temel sorunun yeterli sayıda füze üretememesi ve mevcut sistemlerin son derece pahalı olması olduğunu belirtti. İran savaşı sırasında mühimmat stoklarının azalmasının ardından, hızlı, ucuz ve büyük ölçekli üretim ihtiyacının Pentagon açısından aciliyet kazandığı ifade edildi.
Haberde, Pentagon'un mevcut üretim kapasitesiyle İran'a karşı kullanılan füzelerin yerine yenilerini aylar içinde değil, “yıllar içinde” koyabileceği kaydedildi. ABD'nin yılda yalnızca yaklaşık 600 Tomahawk füzesi üretebildiği ve her birinin yaklaşık 2,6 milyon dolara mal olduğu belirtildi.
PrSM ve JASSM füzelerinin ise sırasıyla yaklaşık 1,6 milyon ve 1,9 milyon dolar maliyete sahip olduğu aktarıldı.
Eski Pentagon yetkilisi Michael Horowitz, ABD cephaneliğinin "yalnızca pahalı, son derece gelişmiş ve üretimi zor silah sistemlerine dayandığını" belirterek, "Farklı bir savaş dönemine girdik ve ABD artık değişmek zorunda." dedi.
Pentagon seri üretime yöneliyor
FT'ye göre, Pentagon bu doğrultuda çok sayıda yeni füze ve insansız hava aracı programını devreye aldı.
ABD Hava Kuvvetleri'nin önümüzdeki beş yılda 28 bin füze için yaklaşık 12 milyar dolarlık bütçe talep ettiği belirtilirken, Pentagon'un geçen ay açıkladığı başka bir program kapsamında üç yıl içinde 10 bin karadan fırlatılan füze satın alınmasının planlandığı ifade edildi.
Haberde, geliştirilen bazı yeni füze modellerinin savaş döneminde ülke genelinde hızla kurulabilecek tesislerde seri şekilde üretilebileceği belirtildi.
Denneny, kendi geliştirdikleri sistem için "Bunu bir lise spor salonunda bile kurabilirsiniz." ifadelerini kullandı.
Şirketin üretim modelinin karmaşık makineler yerine basit montaj süreçlerine dayandığı belirtilirken, yeni işe başlayan bir teknisyenin yalnızca el aletleriyle bir ay içinde füze montajı yapabilecek şekilde eğitilebildiği aktarıldı.
FT, Co-Aspire'ın Pentagon için geliştirdiği ilk füze projesini dört ayda tamamladığını, ikinci projeyi ise beş ay içinde bitirmeyi planladığını yazdı.
"Seri üretim belirleyici hale geldi"
Haberde, savunma girişimi Castelion'un da beş yıl içinde 12 binden fazla hipersonik füze üretmek üzere sözleşme imzaladığı belirtildi.
Şirketin tam kapasiteye ulaştığında yılda 6 bin hipersonik füze üretmeyi ve bunların birim maliyetini yaklaşık 400 bin dolara düşürmeyi hedeflediği kaydedildi.
Castelion'un kurucu ortaklarından Andrew Kreitz, seri üretimin önündeki darboğazların aşılması için otomobil sanayisinde kullanılan parçaların tercih edildiğini söyledi.
Co-Aspire'ın ise yeni füzesini büyük ölçüde piyasada hazır bulunan parçalarla tasarladığı, motorlarında hobi amaçlı uzaktan kumandalı model uçaklarda kullanılan sistemlerden yararlandığı ifade edildi.
Oslo Üniversitesi'nden Fabian Hoffmann, barış döneminde bile bu şirketlerin yılda binlerce füze üretebileceğini, savaş döneminde sağlanacak ilave kaynaklarla ise aylık üretimin binlerce adede ulaşabileceğini söyledi.
İran ve Ukrayna deneyimi yaklaşımı değiştirdi
FT, ABD'nin uzun yıllar boyunca yüksek hassasiyetli ancak pahalı silahlarla "şok ve dehşet" harekâtlarına hazırlandığını belirtti.
Ancak Pentagon'un Ukrayna savaşından çıkardığı derslerin, yıpratma savaşlarında belirleyici unsurun sayı olduğunu gösterdiği ifade edildi.
Habere göre, İran savaşı da aynı sonucu pekiştirdi. Analistler, savaş öncesinde yapılan harp oyunlarının, Çin'le yaşanacak olası bir çatışmada ABD'nin bazı kritik füze stoklarının birkaç hafta içinde tükenebileceğini ortaya koyduğunu hatırlattı.
FT, bu nedenle kitlesel üretimin Pentagon açısından artık tartışma konusu olmaktan çıktığını yazdı.
Haberde ayrıca, ABD'nin insansız hava aracı üretimini de hızlandırdığı belirtildi. İran'ın Şahid-136 kamikaze İHA'sı temel alınarak geliştirilen Lucas isimli sistemin ilk kez şubat ayında muharebede kullanıldığı ifade edilirken, Pentagon'un bu platformu seri üretime geçirmeyi planladığı aktarıldı.
ABD Savunma Bakanlığı'nın gelecek yıl insansız hava araçları ve ilgili teknolojilere ayırdığı bütçeyi üç kat artırarak 74 milyar doların üzerine çıkarmayı talep ettiği kaydedildi.
"Eski anlayış değişmek zorunda"
FT'ye konuşan Doug Denneny, geliştirdikleri sistemlerin hangi ülkeye karşı kullanılacağı konusunda yorum yapmaktan kaçındı.
Ancak bu kapasitenin savaş çıkmadan da caydırıcılık oluşturduğunu belirterek, "Rakiplerimiz bu füzeleri çok hızlı, düşük maliyetle üretebildiğimizi ve stoklarımızı kısa sürede doldurabileceğimizi biliyor." dedi.
“Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi”nden (Center for Strategic and International Studies/CSIS) Tom Karako ise Pentagon'un daha ucuz silahların geçmişteki sistemler kadar hassas ve güvenilir olmayacağını kabul etmesi gerektiğini söyledi.
Karako, savunma sanayisinin üretim kapasitesinin artırılabilmesi için Pentagon'un da beklentilerini değiştirmesi gerektiğini belirtti.
Eski White Sands Füze Test Sahası Komutanı John Ferrari de yeni silah sistemlerinin kullanımının mümkün olduğunca basit olması gerektiğini savunarak, "Yazılım öyle tasarlanmalı ki askerler onu iPhone kullanır gibi kullanabilsin." ifadelerini kullandı.