YDH - Ukrayna ordusunun insansız hava araçlarıyla Rus petrol rafinerilerine düzenlediği aralıksız saldırılar, Rusya'nın enerji sektöründe yeni bir kriz yarattı.
İç pazarda rafineri kapasitesinin yaklaşık üçte birini kaybeden ve bu nedenle birçok bölgede benzin ile dizel yakıt kıtlığı yaşayan Rus petrol şirketleri, işleyemedikleri ham petrolü yurt dışına ihraç etmeye yöneldi.
Ancak rekor düzeydeki bu ihracat hamlesi, küresel pazarda alıcı bulma ve lojistik engellere takıldı.
Bloomberg'ün yayımladığı gemi takip istatistiklerine göre, Rusya limanlarından günlük 4,2 milyon varille savaşın başlangıcından bu yana en yüksek hacimde ham petrol yüklemesi yapılıyor.
Buna karşın, ihraç edilen bu petrolün giderek daha büyük bir bölümü denizlerdeki tankerlerde bekletiliyor.
Veriler, 13 Temmuz itibarıyla yüzen depolara dönüştürülen gemilerdeki Rus petrolü miktarının 136 milyon varile ulaştığını gösteriyor. Yüzen depolardaki petrol hacmi haziran başından bu yana 12 milyon varil, mayıs başından itibaren ise 23 milyon varil artış kaydetti.
Pazarda alıcı bekleyen çok sayıda tanker haftalardır hareket etmeden denizde demirlemiş durumda yer alıyor. Urals tipi ham petrol taşıyan beş gemi Mısır'ın Akdeniz kıyılarında beklerken, beş tanker de Singapur'un doğusundaki Riau Adaları yakınlarında, "gölge filo" gemilerinin sıkça kullandığı bölgede demir atmış halde bekliyor.
Uzak Doğu'da üretilen Sokol ve Sakhalin Blend tipi petrolü taşıyan tankerler de okyanusu aşarak nihai alıcılara ulaşacak büyük gemilere transfer yapılabilmesi için haftalarca deniz ortasında beklemek zorunda kalıyor.
Benzer şekilde, ESPO tipi petrol yüklenen tankerlerin de yükleme işlemlerinin ardından Pasifik kıyısındaki ana liman olan Kozmino açıklarında haftalarca beklediği gözleniyor.
Rus petrolünün denizlerde birikmesi süreci, ABD'nin kasım 2025 döneminde Rosneft ve Lukoil şirketlerine yönelik yaptırımları sıkılaştırması ve Hindistan ile Rus petrolü alımını durdurması yönünde mutabakata varmasının ardından hız kazandı.
Tankerlerdeki petrol miktarı ocak ayı sonunda 141 milyon varille zirve noktaya ulaştı.
Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklık krizinin ardından Washington yönetimi, mart ortasında Rus limanlarından halihazırda yola çıkmış olan ham petrolün satın alınabilmesi için geçici bir lisans yayımladı.
Bu kararla birlikte tankerlerdeki petrol hacmi bir ay içinde 99 milyon varile geriledi ancak haziran ortasında ABD lisans süresinin dolmasıyla stoklar yeniden yükselişe geçti.
Analizler, Rusya'nın ham petrol ihracatındaki hızlı artışa eş değer düzeyde bir teslimat gerçekleştirilemediğini ortaya koyuyor.
Çin tarafından geleneksel olarak satın alınan Uzak Doğu petrolü dahi lojistik aktarma sorunları nedeniyle haftalarca açık denizde bekletiliyor.