YDH- İsrail Meclisi (Knesset), travma sonrası stres bozukluğunu (TSSB) askerlik hizmetine bağlı engellilik olarak tanıyan yasayı kabul ederek, bu tanıyı alan askerlerin devlet destekli tedavi ve rehabilitasyon hizmetlerinden yararlanmasının önünü açtı.
Haaretz'in haberine göre, yasa çarşamba günü yapılan son iki oylamada 70 milletvekilinin desteğiyle kabul edilirken, aleyhte oy kullanılmadı.
Yasada "muharebe travması" kavramı; operasyonel görev, operasyonel eğitim veya yalnızca askerlik hizmetine özgü koşullarda yaşanan olaylar sonucunda ortaya çıkan travmatik stres tepkisi olarak tanımlanıyor.
Düzenlemeye göre, askerlik hizmeti veya çatışmalar nedeniyle gelişen travma sonrası stres bozukluğu sebebiyle engellilik derecesi verilen kişiler "muharebe travması mağduru" olarak kabul edilecek.
Bu kapsamda “İsrail Savunma Bakanlığı”na bağlı Rehabilitasyon Dairesi, her vakanın niteliğine göre kişiye özel tedavi ve rehabilitasyon hizmeti sağlayacak.
Ailelere de destek öngörülüyor
Yasa, Savunma Bakanı tarafından oluşturulacak özel bir komitenin kurulmasını da öngörüyor.
Komite, travma mağdurları ile ailelerine yönelik insani, rehabilitasyon ve sosyoekonomik kriterleri dikkate alarak destek kararları verebilecek.
İstisnai durumlarda ise engelli askerlerin ağır mağduriyet yaşayan aile bireylerine de yardım sağlanabilecek.
Muharebe kaynaklı travma yaşayan askerleri destekleyen bir platformun başkanı Nadav Virsh, yasanın kabul edilmesinin "tarihi bir dönüm noktası" olduğunu ancak bunun sürecin sonu olmadığını söyledi.
Virsh, bundan sonraki aşamanın devletin tanımayı somut tedavi, rehabilitasyon, aile desteği ve sahadaki uygulamalarla hayata geçirmesi olduğunu belirterek, "Muharebe travması yaşayanlar ve aileleri hak ettikleri tanınma, haklar ve desteği alana kadar sessiz kalmayacak." dedi.
Ruh sağlığı başvuruları hızla artıyor
Haaretz'in aktardığı Savunma Bakanlığı verilerine göre, 2024 ve 2025 yıllarında bakanlığa her yıl yaklaşık 17 bin fiziksel veya psikolojik engellilik başvurusu yapıldı.
Bu başvuruların yüzde 60'tan fazlasını ruh sağlığıyla ilgili dosyalar oluşturdu.
Savunma Bakanlığı verilerine göre, Rehabilitasyon Dairesinin bütçesinin yaklaşık yarısı ruh sağlığı sorunları yaşayan kişilerin tedavisine ayrılıyor.
Bakanlık, 2028 yılına kadar psikolojik travmalar nedeniyle tedavi gören kişi sayısının 50 bine ulaşacağını ve bunun Rehabilitasyon Dairesi’nin tedavi ettiği toplam hasta sayısının yaklaşık yarısını oluşturacağını öngörüyor.