YDH- Financial Times (FT), Yemen'deki Ensarullah hareketinin Babülmendep Boğazı'nı Suudi gemilerine kapatmayı başarması halinde Riyad'ın petrol üretimini daha da azaltmak zorunda kalacağını, Asya'ya yönelik petrol sevkiyatlarının ise yaklaşık bir ay gecikebileceğini yazdı.
Petrol fiyatları, Ensarullah'ın iki Suudi petrol tankerini Babülmendep'e yaklaşırken hedef aldığını açıklamasının ardından perşembe günü varil başına 99 doların üzerine çıkarak haziran ayı başından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Kızıldeniz'i Aden Körfezi ve Hint Okyanusu'na bağlayan Babülmendep Boğazı, ABD ile İsrail'in şubat ayında İran'a saldırmasının ardından Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla Suudi Arabistan'ın Asya'ya petrol ihracatında kritik güzergâh haline geldi.
Savaş öncesinde petrolünün büyük bölümünü doğudaki Ras Tanura Limanı üzerinden Hürmüz Boğazı'ndan ihraç eden Riyad, İran'ın Hürmüz'ü kapatmasının ardından ham petrolü Doğu-Batı boru hattıyla Kızıldeniz kıyısındaki Yenbu Limanı'na taşımaya başladı.
Rystad Energy verilerine göre Suudi Arabistan, Yenbu üzerinden günlük yaklaşık 5 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü sevk ediyor. Bunun yaklaşık yarısı Bab el-Mendeb üzerinden Çin, Japonya ve Güney Kore başta olmak üzere Asya pazarlarına ulaşıyor.
Tankerler rota değiştirmeye başladı
Ensarullah Suudi deniz taşımacılığına ambargo ilan etmesinin ardından çok sayıda tanker rota değiştirdi.
S&P Global Energy verilerine göre Bab el-Mendeb'den geçen tanker sayısı salı günü yarıdan fazla azaldı.
Yenbu'dan yük alan bazı tankerler Süveyş Kanalı'na yönelirken, bazı gemiler ise armatörlerin güvenlik risklerini yeniden değerlendirmesi nedeniyle Kızıldeniz'de hızlarını düşürdü veya beklemeye geçti.
RBC Capital Markets analisti Helima Croft, bölgede "aşırı baskının" arttığını belirterek, mevcut tablonun "her şeyin aynı anda yaşandığı" bir kriz haline dönüştüğünü söyledi.
Croft, daha geniş çaplı bölgesel savaşın petrol fiyatlarını 2008'de görülen yaklaşık 146 dolarlık rekor seviyenin üzerine taşıyabileceği uyarısında bulundu.
Suudi üretimi düşebilir
Enerji danışmanlık şirketi Energy Aspects, Ensarullah'ın deniz ambargosunun sürmesi halinde Suudi Arabistan'ın petrol üretimini günlük 6 milyon varilin altına indirmek zorunda kalacağını öngördü.
Bu seviye, mart ve nisan ayındaki üretimin yaklaşık 1 milyon varil altında ve ülkenin mevcut üretim kapasitesinin ise yaklaşık yarısına karşılık geliyor.
Suudi Arabistan Asya'ya giden sevkiyatların bir kısmını Süveyş Kanalı üzerinden Akdeniz ve Afrika'nın güneyini dolaştırarak yönlendirebilir, ancak bu, teslimat sürelerini yaklaşık dört hafta uzatabilir.
Öyle olduğunda Yenbu'dan Asya'ya normalde birkaç haftada ulaşan tankerlerin yolculuğu 50 günün üzerine çıkabilir.
Sektör hesaplamalarına göre yalnızca ilave yakıt maliyeti her bir süper tanker için 1,6 milyon doları aşabilir.
Asya rafinerileri zorlanabilir
Petrol komisyonculuk şirketi PVM'den John Evans, gecikmeler nedeniyle Asyalı rafinerilerin teslimat programlarını yeniden gözden geçirmek zorunda kalabileceğini söyledi.
Evans, ağustos başında ulaşması beklenen bazı Suudi petrol kargolarının eylül sonuna sarkabileceğini, bu nedenle alıcıların alternatif tedarikçilere yönelme ihtimalinin bulunduğunu ifade etti.
Süveyş Kanalı da yeni bir darboğaz oluşturmaya başladı.
Yenbu'dan yüklenen petrolün yaklaşık yüzde 90'ı 2 milyon varil taşıma kapasitesine sahip süper tankerlerle sevk ediliyor, bu gemiler tam yüklü halde Süveyş Kanalı'ndan geçemiyor.
Energy Aspects kurucusu Amrita Sen, süper tankerlerin ya yarı yükle seyretmek ya da yüklerinin bir bölümünü kanal boyunca uzanan boru hattına aktararak geçiş yapmak zorunda kalacağını söyledi.