YDH - Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e Ukrayna'daki çatışmayı dondurmayı teklif etti.
Kazakistan lideri bu öneriyi, 25 Temmuz günü Rusya'nın Omsk kentinde ikili görüşmeler yapmak ve Rusya-Kazakistan Sınır Ötesi İşbirliği Forumu'na katılmak üzere bir araya geldiği Rusya Devlet Başkanı'na iletti.
Vedomosti gazetesinin aktardığına görüşmede konuşan Tokayev, "Bana danışıldığı ölçüde, bu sadece benim nacizane görüşümdür; belki de bu çatışmayı artık dondurmak ve orada önemli sonuçlar elde edilmiş olduğu için İstanbul Formülü 2.0'a geri dönmek gerekiyor. Ardından da Rusya dahil büyük güçlerin garantörlüğünde, özlemle beklenen barışa doğru ilerlemek yerinde olacaktır" dedi.
Çatışmanın dondurulmasının uluslararası uygulamalarda test edilmiş bir yöntem olduğunu belirten Kazakistan lideri, "Tabii ki çok yazık, genç insanlar ölüyor, bu hem Rusya hem de Ukrayna kardeş halklarının gen havuzudur. Tüm bunları durdurmak gerekiyor çünkü yaşananlar, benim kesin inancıma göre, hem Rusya'nın hem de Ukrayna devletinin rakiplerinin eline koz vermekte ve onları sevindirmektedir" ifadelerini kullandı.
Tokayev, Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmaya ilişkin kendisine birçok sinyal ulaştığını dile getirerek şöyle konuştu:
"Avrupa'dan ve ABD'den gelen mevcut duruma, Ukrayna ile Rusya arasındaki çatışmalı sürece dair sinyaller hakkında sizi telefonla bilgilendirmiştim. Biliyorsunuz, benim görüşüme göre ve en başından beri söylediğim gibi, bu devletler arası bir çatışmadır. Herhangi bir iç savaştan söz edilemez."
Bu çatışmanın doğasının, Kazakistan dahil birçok taraf için tam olarak anlaşılır olmadığını kaydeden Tokayev, "Örneğin, Azerbaycan ile Ermenistan arasında, dondurulmuş olanlar dahil bir çatışma vardı; bu çatışmanın özü ve kökeni bizim için tamamen açıktı. Tarihin derinliklerine uzanıyordu. Ancak burada [Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmada] bunu anlamak çok zor" dedi.
Tokayev ayrıca, Putin'in Ağustos 2025'te Alaska'nın Anchorage kentinde Donald Trump ile yaptığı görüşmede azami diplomatik esneklik gösterdiğini belirtti.
Kazakistan lideri, bu süreçte arabulucu olmayı ise reddettiğini açıkladı.
Tokayev, "Rusya büyük bir ülkedir, Rus halkı büyük bir halktır ve tabiri caizse, gündemdeki tüm meselelerin üstesinden arabulucular olmadan kendisi gelecektir" dedi.
Görüşmenin kamuoyunca bilinmesi nedeniyle bu mesajı bugün Putin'e iletmeye karar verdiğini aktaran Tokayev, şu ifadeleri kullandı:
"İnsanlar benim Omsk'ta bulunmayı planladığımı, bizim görüşmemizi biliyorlardı ve bu durumdan nasıl çıkılacağına dair mesaj iletmemi istediler. Tarafların pozisyonları nedeniyle kimse bu durumdan nasıl çıkılacağını bilmiyor. Ancak diğer taraftan, belki de tüm bu süreci dondurmaya yönelik böyle bir an veya fırsat mevcuttur."
Rusya Devlet Başkanı Putin ise Tokayev'e Ukrayna hattındaki detaylar hakkında bilgi vereceğini ifade etti. Görüşmenin bu kısmı basına kapalı gerçekleştirildi.
Tokayev'in "İstanbul Formülü 2.0" olarak nitelendirdiği başlığın, 2025 yılında Türkiye'de Rusya ile Ukrayna arasında yapılan müzakerelerde ele alınan teklifler olduğu tahmin ediliyor.
Söz konusu müzakerelerin üç turu, 2025 yılının Mayıs ve Temmuz ayları arasında yapılmıştı.
Putin, 11 Mayıs 2025'te Ukrayna ile müzakerelerin İstanbul'da yapılmasını önermişti. İlk tur görüşmeler, Rusya ve Ukrayna'nın yanı sıra ABD temsilcilerinin katılımıyla 16 Mayıs'ta gerçekleştirildi.
İkinci tur 2 Haziran'da, üçüncü tur ise 23 Temmuz'da yapıldı.
Görüşmelerde Rus heyetine Devlet Başkanı Yardımcısı Vladimir Medinskiy, Ukrayna heyetine ise Ulusal Güvenlik ve Savunma Kurulu Başkanı Rustem Umerov başkanlık etti. Bu müzakerelerin temel sonucunu ise askeri esir değişimi oluşturdu.