YDH - ABD Başkanı Donald Trump, İran'a karşı saldırıları şiddetlendirme ve askeri harekatı genişletme planlarını şimdilik askıya aldı.
New York Times gazetesinin konuya vakıf ABD'li yetkililere dayandırdığı haberine göre kararın arkasında, Patriot füzeleri ile diğer hava savunma mühimmatı stoklarının endişe verici seviyelere gerilemesi yer alıyor.
Trump'ın diplomasiye şans tanıdığına ilişkin kamuoyuna yansıyan söylemlerine ve İran'ın ABD taleplerini tam olarak kabul etmemesi halinde askeri seçeneklerin devreye gireceği yönündeki beyanlarına karşın, kaynaklar Washington'ın geri adım atmasında savunma altyapısındaki yetersizlikler ile yüksek risk faktörlerinin rol oynadığını kaydetti.
New York Times, pütürlü hava savunma stoklarının askeri operasyonları yeniden başlatmayı aşırı riskli kılan faktörlerden yalnızca biri olduğunu yazdı.
Beyaz Saray'ın kararlarında bölgesel bir savaşın yayılma riski, Washington'ın Arap müttefiklerinin İran misillemelerine karşı açık hedef konumunda olması, küresel ekonomik yansımalar, tırmanan enerji krizi ve olası mülteci dalgaları etkili oldu.
İki yetkili, söz konusu askeri tablonun cuma günü Trump'ın üst düzey danışmanları ve kabine üyeleriyle gerçekleştirdiği toplantıda ayrıntılı şekilde ele alındığını söyledi.
Görüşmelerin önemli bir bölümü Patriot füze stokları ile diğer hava savunma sistemlerinin mevcut durumuna ayrıldı.
Gazete, Ürdün'de üç ABD askerinin ölümüyle sonuçlanan ve Patriot sisteminin önleme yapamadığı üs saldırısının ardından, ABD'li yetkililerin savunma stoklarındaki erimeye dair endişelerinin daha da derinleştiğini belirtti.
ABD Genelkurmay Başkanı General Dan Caine, kapalı kapılar arkasında yapılan toplantılarda Trump'a askeri uyarılarda bulundu.
General Caine, İran'a karşı geniş çaplı operasyonların yeniden başlatılmasının askeri açıdan mümkün olduğunu, ancak böyle bir adımın ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) envanterindeki önleyici füze stoklarını tehlikeli seviyede tüketeceğini bildirdi.
General Caine'in sözcüsü, Genelkurmay Başkanı'nın başkana sunduğu askeri tavsiyelerin içeriği hakkında yorum yapmaktan kaçındı.
ABD yönetimi karar aşamasındayken Hürmüz Boğazı'nın seyrüsefere açılmasına yönelik girişimler tıkanmış durumda.
Müzakereler durma noktasına gelirken, ABD'nin son hava saldırıları da İran'ı askeri adımlarından vazgeçirmeye yetmedi.
Konuya vakıf iki kaynak, Trump'ın yakın çevresindeki isimlerin neredeyse hiçbirinin askeri operasyonların tırmandırılmasını doğru bir seçenek olarak görmediğini aktardı.
Üst düzey bir ABD'li yetkili, son hava saldırılarının Tahran'ı müzakere masasına getirmediğini, aksine ülke içindeki kenetlenmeyi artırarak İranlı liderlerin dış tehdide odaklanmasına yol açtığını bildirdi.
İran ve ABD arasındaki doğrudan çatışmalarda göreli bir durulma gözlenirken, Yemen'deki gerilim tırmanışa geçti. Suudi Arabistan destekli güçler ile Ensarullah hareketi arasındaki çatışmalar şiddetlenirken, ABD kuvvetleri 13 gece süren aralıksız bombardımanın ardından cumartesi günü İran'a yönelik yeni bir saldırı duyurusu yapmadı.
Trump, cuma günkü kritik toplantı öncesinde gazetecilere yaptığı açıklamada ABD ordusunun daha şiddetli saldırılara hazır olduğunu söylemiş, ancak diploması kapısını da açık tuttuklarını ifade etmişti.
Trump konuşmasında, "Her şey hazır. Harekete geçmeye hazırız ancak aynı zamanda görüşüyoruz. Belki belirleyici bir noktaya ulaşırız, belki de ulaşamayız" ifadelerini kullanmıştı.
New York Times, Pentagon'un son günlerde Ortadoğu'ya ek birlik, teçhizat ve mühimmat sevk ettiğini ortaya çıkardı.
Savaş Bakanlığı; kıyı radarlarını, gemisavar füze bataryalarını, sürat teknelerini ve İran bağlantılı diğer askeri tesisleri hedef alan çok aşamalı bir harekat planını değerlendirmeye aldı.
İncelemeye alınan seçenekler arasında İran'ın enerji tesisleri ile "Kuh-e Kolang" kompleksi dahil nükleer merkezlerine yönelik saldırı planlarının da bulunduğu kaydedildi.
Trump, Axios internet sitesine verdiği mülakatta "her zamankinden daha büyük bir saldırı" seçeneğini değerlendirdiklerini belirtmişti.
Ancak cuma günkü toplantının sonunda Trump, komutanların füze stoklarındaki erimeye ilişkin değerlendirmelerinin ardından bu planı geçici olarak rafa kaldırdı.
New York Times daha önceki haberlerinde, savaşın başından bu yana Pentagon'un tanesi 4 milyon dolardan fazla olan 1200'den fazla Patriot önleme füzesi kullandığını aktarmıştı.
ABD Savaş Bakanlığı'nın iç değerlendirmeleri, stokların endişe verici düzeyde azaldığını ve mevcut tablonun birkaç ay öncesine göre çok daha vahim olduğunu gösteriyor.
Trump'ın damadı Jared Kushner'in de aralarında bulunduğu çok sayıda danışman, müzakereleri sürdürmenin ve İran üzerindeki ekonomik baskıyı korumanın, askeri çatışmayı tırmandırmaktan daha az maliyetli ve daha az riskli olduğunu savunuyor.
Bununla birlikte iki ülke arasında doğrudan bir müzakerenin yürütülüp yürütülmediği ya da İran'daki iç dinamiklerin bir anlaşmaya izin verip vermeyeceği belirsizliğini koruyor.
ABD'li yetkililer, Washington'ın uyguladığı deniz ablukasına rağmen İran'ın Haziran ortasında imzalanan mutabakatın ardından başta Çin olmak üzere petrol ihracatının bir bölümünü yeniden başlatmayı başardığını bildirdi.