YDH - Reuters ajansının konuya aşina üç kaynağa dayandırdığı haberine göre İran, Çin yapımı omuzdan atılan 400'e yakın hava savunma sisteminin ilk partisini birkaç hafta içinde teslim almaya hazırlanıyor.
Değeri 60 ila 70 milyon dolar arasında tahmin edilen sözleşmenin, Tahran yönetiminin ABD ve İsrail ile yaşanan savaşın ardından kısa menzilli hava savunma altyapısını takviye etmek amacıyla attığı bilinen en kapsamlı adımlardan biri olduğu kaydedildi.
Kaynaklar, sözleşmenin Çin üretimi QW-12 ve FN-16 füzelerini de içeren 300 ila 400 adet taşınabilir hava savunma sisteminin tedarikini kapsadığını aktardı.
Reuters, anlaşmanın Hong Kong merkezli "Chongqing Baoshang International Investment" adlı şirketle imzalandığını bildirdi. Kaynaklar, firmanın İran tarafı ile Çinli tedarikçi arasında aracı rolü üstlendiğini kaydetti.
Yüzlerce taşınabilir hava savunma sisteminin teslim edilmesinin İran'ın kısa menzilli hava savunma envanterini genişleteceği ve Çin ile derinleşen askeri ilişkileri görünür kılacağı değerlendirmesi yapıldı.
Kaynaklar, anlaşma imzalanmış olsa da teslimat takviminin, sevk edilecek miktarların ve diğer uygulama ayrıntılarının değişebileceğini vurguladı.
Tarafların üzerinde uzlaştığı plana göre sevkıyatın ilk aşamada Çin'in batısındaki Urumçi kentinden hava yoluyla başlatılması, ardından Pakistan üzerinden İran'a ulaştırılması öngörülüyor. Bununla birlikte kaynaklar, nakliyenin askeri veya sivil araçlarla mı yoksa hava ya da kara yoluyla mı sürdürüleceğine dair ayrıntı vermedi.
Askeri uzmanlar, İran'ın son yirmi yılda füze, insansız hava aracı ve radar sistemlerine yoğun yatırım yaptığına dikkati çekiyor. Uzmanlar, taşınabilir hava savunma sistemlerinin hızlı konuşlandırılabilmesi, küçük ekiplerce işletilebilmesi ve sık sık yer değiştirebilmesi sayesinde sabit hava savunma bataryalarına kıyasla daha az hedef haline geldiğini kaydediyor.
Avrupalı bir güvenlik kaynağı, kendi ülkesindeki makamların QW-12, QW-18 ve QW-19 modelleri dahil olmak üzere QW serisi taşınabilir hava savunma sistemlerinin İran'a olası satışına ilişkin müzakere edilen birden fazla sözleşmeden haberdar olduğunu bildirdi.
Ortadoğu'daki ikinci bir güvenlik kaynağı ise İran'ın QW-12 ve QW-18 füzelerini satın almaya çalıştığını doğruladı ancak kesinleşmiş bir anlaşmanın varlığından haberdar olmadığını ifade etti.
Çin Dışişleri Bakanlığı iddialara ilişkin açıklama yaparak ilgili haberlerin tamamen asılsız olduğunu duyurdu. Bakanlık, Çin'in barışın teşvik edilmesi ve çatışmaların sona erdirilmesinde tutarlı bir rol oynadığını vurguladı.
Pakistan Silahlı Kuvvetleri Halkla İlişkiler Biriminden yapılan açıklamada da Pakistan'ın Çin'den İran'a hava savunma silahı tedarik edilmesine dahil olduğu yönündeki değerlendirmelerin tamamen uydurma ve gerçek dışı olduğu bildirildi.
QW-12 ve FN-16 modelleri, karadan havaya fırlatılan, kızılötesi güdümlü ve omuzdan ateşlenen füze sistemleri olarak biliniyor. Alçak irtifada uçan uçaklara, helikopterlere ve insansız hava araçlarına karşı geliştirilen bu sistemler, mobil yapıları sayesinde askeri tesislerin, enerji altyapısının ve kritik noktaların çevresinde hızla konuşlandırılabiliyor.
Savunma analistleri QW-12 füzesinin QW-18 ve QW-19 gibi daha yeni QW modellerine kıyasla daha düşük kapasiteye sahip olduğunu, buna rağmen İHA'lara ve alçak irtifadaki hedeflere karşı etkili bir kısa menzilli koruma katmanı sağladığını aktarıyor.
Batılı iki istihbarat kaynağı ile İranlı bir yetkili, Tahran yönetiminin Çin menşeli askeri malzemeleri ve çift kullanımlı bileşenleri daha gizli biçimde taşımak ve olası aksama risklerini azaltmak amacıyla kara yollarını kullanmayı da değerlendirdiğini söyledi.
Reuters daha önce yayınladığı bir haberde, müzakerelere aşina kişilere dayanarak İran'ın Çin'den gemisavar seyir füzeleri temin etmek üzere ayrı bir anlaşmayı imzalama aşamasında olduğunu bildirmşiti.