Kuveyt, sınırlı yüzölçümüne ve bölgedeki birçok ülkeden daha az nüfusa sahip olmasına rağmen, ABD’nin Batı Asya’daki en önemli askerî destek merkezlerinden biri olarak kabul ediliyor.
Bu ülkenin Washington açısından önemi, bağımsız askerî gücünden veya siyasi konumundan değil; kuvvetlerin desteklenmesi, teçhizatın bakımı ve bölgede kara operasyonlarının yürütülmesi için gerekli altyapının sağlanmasındaki kilit rolünden kaynaklanıyor.
ABD Deniz Kuvvetleri Merkez Komutanlığı ile Beşinci Filo’ya ev sahipliği yapan Bahreyn ve ABD’nin bölgedeki hava komuta yapısının önemli bir bölümünü barındıran Katar’dan farklı olarak Kuveyt, daha çok ABD kara kuvvetlerinin konuşlandırılması, hazırlanması ve desteklenmesi için bir merkez hâline gelmiştir.
Bölgedeki ABD kara kuvvetleri ile teçhizatının önemli bir bölümü bu ülkede bulunan altyapılardan yararlanıyor. (1)(2)
Kuveyt’in bugünkü konumu, Irak’ın 2 Ağustos 1990’da bu ülkeyi işgal etmesi ve Şubat 1991’de Körfez Savaşı sırasında kurtarılmasının ardından yaşanan gelişmelerin sonucunda şekillendi.
Savaşın sona ermesinden sonra Kuveytli liderler, ülkenin güvenliğini güçlendirmek amacıyla ABD ile savunma iş birliğini genişletti.
Fars Körfezi’nin kuzeyindeki coğrafi konumu, Irak’a komşu olması ve İran’a yakınlığı nedeniyle ABD Kuveyt’i bölgedeki en önemli askerî ortaklarından biri hâline getirdi.
İki ülke, Eylül 1991’de Savunma İş Birliği Anlaşması imzaladı. Bu anlaşma, Amerikan kuvvetlerinin ülkede bulunması, ortak tatbikatların düzenlenmesi, teçhizatın depolanması ve ABD ordusunun Kuveyt’teki askerî tesislerden yararlanması için zemin hazırladı.
Bu iş birliği son otuz yılda devam etti ve buna bağlı altyapı zaman içinde genişledi. (1)(3)(4)
Bugün Kuveyt’te kara üsleri, önceden konuşlandırılmış teçhizat depoları, kuvvet kabul ve hazırlık merkezleri, hava üsleri, kara ulaşım güzergâhları ve teçhizatın nakliyle bağlantılı tesislerden oluşan bir yapı faaliyet gösteriyor.
Bu altyapılar, ABD ordusuna kuvvetlerini ve teçhizatını daha kısa sürede bölgeye sevk etme veya CENTCOM’un sorumluluk alanındaki ülkeler arasında taşıma imkânı sağlaıyor. (2)(5)(7)(10)
ABD ile Kuveyt arasındaki askerî işbirliği, Körfez Savaşı’nın ardından yeni bir aşamaya girdi. 1990’lı yıllarda ABD, Kuveyt’te daha fazla kuvvet ve teçhizat konuşlandırdı; bu ülkenin topraklarını tatbikatlar düzenlemek, Irak’taki gelişmeleri izlemek ve bölgedeki görevlerini desteklemek için kullandı.
ABD’nin Kuveyt’teki askerî varlığı başlangıçta daha çok Saddam Hüseyin yönetiminden kaynaklanan tehditle ilişkilendirildi; ancak zamanla Washington’un Batı Asya’daki uzun vadeli yapılanmasının bir parçası hâline geldi. (1)(3)(4)
11 Eylül 2001 saldırılarının ardından ve 2003 Irak Savaşı öncesinde Kuveyt’in önemi arttı.
Irak’a girecek ABD kara kuvvetlerinin büyük bir bölümü önce Kuveyt’e sevk edildi. Bu kuvvetler askerî üslere yerleştirildi, teçhizatlarını teslim aldı, son eğitimlerini tamamladı ve ardından kara yoluyla Irak’a girdi. (4)(5)
Kuveyt, Irak Savaşı sırasında yalnızca kuvvetlerin giriş noktası değildi. ABD’nin Irak’taki askerî varlığını azaltma sürecinin başlamasıyla birlikte bu ülke; askerlerin, araçların, konteynerlerin ve diğer askerî teçhizatın çıkışı için başlıca güzergâhlardan biri hâline geldi.
ABD Government Accountability Office (Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi) tarafından yayımlanan resmî rapor, Irak’tan çıkarılan ihtiyaç fazlası teçhizatın önce Kuveyt’e taşındığını ve burada durumları belirlendikten sonra ABD’ye, Afganistan’a veya diğer noktalara gönderildiğini gösteriyor. (5)
ABD’nin Irak’taki geniş çaplı muharip görevinin sona ermesiyle de Kuveyt’in önemi azalmadı. Kurulan altyapılar korundu ve ülke; kuvvetlerin kabulü, birliklerin nakli, teçhizatın bakımı ve ABD ordusunun bölgesel görevlerinin desteklenmesindeki rolünü sürdürdü. (2)(5)
Kuveyt şehrinin güneyinde yer alan Aricjan üssü, ABD’nin bu ülkedeki en önemli askerî merkezlerinden biridir.
ABD Kara Kuvvetleri Merkez Komutanlığı’nın ileri karargâhı ile çeşitli komuta, destek, mühendislik ve hizmet birlikleri bu üste faaliyet gösteriyor.
Arifcan üssü aynı zamanda ABD Kara Kuvvetleri’nin Merkez Komutanlığı sorumluluk alanındaki destek operasyonlarının koordinasyonunda başlıca merkezlerden biri. (2)(13)
Bu üs; komuta binaları, iletişim merkezleri, personel konaklama alanları, sağlık merkezleri, idari hizmetler ve destek tesislerinden oluşan geniş bir kompleksi bünyesinde barındırıyor.
Bu imkânlar sayesinde Arifcan üssü, çok sayıda Amerikan birliğine ve bölgeye gönderilen kuvvetlere destek sağlayabilmektedir. (6)
Kuveyt’teki ABD Kara Kuvvetleri üslerinin faaliyetlerini koordine eden Regional Support Group Kuwait, ülkeye gelen kuvvetlerin kabulü, ilk konuşlandırılması, nakli ve entegrasyonu süreçlerini desteklemekten sorumludur.
Merkez Komutanlığı’nın sorumluluk alanında görev yapmak üzere Kuveyt’e gelen kuvvetler, idari ve operasyonel işlemleri tamamladıktan sonra görev yerlerine sevk edilmektedir. (2)
Arifcan üssünü önemli yapan bir diğer neden, ABD Kara Kuvvetleri’nin önceden konuşlandırılmış teçhizatını yöneten yapının bir bölümünün bu üste bulunmasıdır.
Kuveyt’teki ABD Kara Kuvvetleri Saha Destek Taburu, APS-5 olarak adlandırılan teçhizat grubunu Arifcan’daki karargâhından yönetiyor.
Bu teçhizat, kriz dönemlerinde muharip ve destek birliklerini desteklemek amacıyla muhafaza ediliyor. (7)(12)
Bivari üssü, Kuveyt’in kuzeybatısında ve Irak’a uzanan güzergâhların yakınında yer alıyor.
Bu üs, Kuveyt’teki Amerikan kuvvetlerinin konuşlandırılması, eğitilmesi ve sevk edilmesinde kullanılan önemli merkezlerden biridir.
Kuveyt’in kuzeyindeki konumu, Bivari üssünün Irak Savaşı sırasında görevlendirilen kuvvetlerin hazırlanmasında önemli bir rol üstlenmesini sağladı. (8)(9)
Amerikan kuvvetleri, görev bölgelerine gitmeden önce bu üste konuşlandırılıyor ve son hazırlık, teşkilatlanma ve koordinasyon aşamalarını tamamlıyor.
Bivari üssündeki eğitim alanları ve destek tesisleri de kara, muhabere, ulaştırma birlikleri ile diğer görevlendirilen kuvvetlerin eğitimleri için kullanılıyor. (8)(9)
2018 yılında Bivari üssünde “Theater Gateway” olarak adlandırılan merkez faaliyete geçti.
Bu merkezin görevi, ABD Savunma Bakanlığına bağlı askerî personeli, sivil çalışanları ve sözleşmeli personeli kabul etmek ve onları görev yerlerine hazırlamaktı.
ABD Kara Kuvvetleri’nin açıklamasına göre merkez, her kişinin kabul ve sevk işlemlerini 24 ila 72 saat içinde tamamlamaya çalışıyordu. (8)
Bivari üssü, ABD’nin Irak’taki askerî varlığının azalmasının ardından da faaliyetlerini sürdürdü ve Merkez Komutanlığı’nın sorumluluk alanındaki diğer noktalara kuvvet sevk edilmesi, acil durum tatbikatlarının düzenlenmesi ve birliklerin hazırlık seviyesinin korunması amacıyla kullanıldı. (8)(9)
Kara üslerinin yanı sıra Ali Salim hava üssü, ABD’nin Kuveyt’te kullandığı en önemli askerî merkezlerden biridir.
ABD Hava Kuvvetleri’ne bağlı 386’ıncı Air Expeditionary Wing bu üste konuşlanmıştır. Bu birlik; hava taşımacılığı, destek ve operasyon birimlerinden oluşuyor ve temel olarak ABD Merkez Komutanlığı’nın sorumluluk alanında personel, teçhizat ve askerî yüklerin taşınmasını sağlıyor. (10)(11)
ABD Hava Kuvvetleri, burayı bölgedeki Amerikan ve koalisyon kuvvetlerine askerî kapasite aktarımını sağlayan başlıca hava taşımacılığı merkezlerinden ve geçiş noktalarından biri olarak tanımlıyor.
Nakliye uçakları, bu üs üzerinden personel ve teçhizatı Kuveyt ile bölgedeki diğer noktalar arasında taşımaktadır. (10)
Ali Salim hava üssünün faaliyetleri, Arifcan ve Bivari’de bulunan kara destek ağıyla bağlantılıdır. Hava yoluyla Kuveyt’e gelen personel ve yükler, gerekli işlemler tamamlandıktan sonra kara veya hava yoluyla diğer bölgelere sevk edilebiliyor.
Bu nedenle Ali Salem hava üssü Kuveyt’teki ABD hava taşımacılığı yapısı ile kara destek ağı arasındaki bağlantı halkası olarak kabul ediliyor. (2)(10)
Bu üs, geçmiş yıllarda ABD ve koalisyonun Merkez Komutanlığı sorumluluk alanındaki görevlerini desteklemiştir. 386’ıncı Air Expeditionary Wing’in faaliyetleri de ABD ile Kuveyt arasındaki uzun vadeli askerî iş birliğinin bir parçası olarak kabul ediliyor. (10)(11)
Önceden konuşlandırılmış teçhizat; müdahale hızını artıran unsur Kuveyt’in ABD askerî yapısındaki konumunun en önemli nedenlerinden biri, kara kuvvetlerine ait önceden konuşlandırılmış teçhizatın bu ülkede muhafaza edilmesidir. Bu yapı APS-5 olarak biliniyor.
APS, Army Prepositioned Stocks ifadesinin kısaltmasıdır ve “kara kuvvetlerinin önceden konuşlandırılmış teçhizatı” anlamına gelir.
5 rakamı ise ABD Kara Kuvvetleri’nin Batı Asya ve Merkez Komutanlığı sorumluluk alanındaki görevlerini desteklemek amacıyla tutulan teçhizat grubunu ifade eder. Bu stoklar; askerî araçlar, tanklar, topçu teçhizatı, iletişim sistemleri ve kara birliklerinin ihtiyaç duyduğu diğer ekipmanları kapsamaktadır. (7)(12)
Bu teçhizatın önceden depolanmasının amacı, görevlendirilen kuvvetlerin tüm araçlarını ve ağır ekipmanlarını ABD’den bölgeye taşımak zorunda kalmamasıdır.
Kriz zamanlarında kuvvetler bölgeye intikal ederek ihtiyaç duydukları araç ve sistemleri mevcut stoklardan teslim alabilir.
Bu yöntem, birliklerin hazırlanması ve operasyona katılması için gereken süreyi azaltmaktadır. (7)(12)
Bu depolardaki teçhizat, ihtiyaç hâlinde kullanılabilir durumda tutulması için düzenli olarak kontrol edilmekte, onarılmakta ve bakımdan geçirilmektedir. Bu stoklar yalnızca askerî operasyonlarda değil; tatbikatlar, güvenlik iş birlikleri ve Merkez Komutanlığı sorumluluk alanındaki acil durum görevlerinde de kullanılmaktadır. (7)(12)
Kuveyt’in coğrafi konumu, ABD ordusuna Fars Körfezi’nin kuzeyindeki sulara ve Irak’a bağlanan kara yollarına erişim sağladı.
Irak Savaşı yıllarında Kuveyt’in liman tesisleri ve ulaşım ağı; askerî teçhizatın, araçların ve konteynerlerin ülkeye giriş ve çıkışında önemli bir rol oynadı. (5)
Askerî yükler Kuveyt’e ulaştıktan sonra kara yolu ağı üzerinden üslere, depolara ve hazırlık merkezlerine taşınıyordu. ABD kuvvetlerinin Irak’tan çekilmesi sırasında da teçhizatın büyük bir bölümü önce kara yoluyla Kuveyt’e getiriliyor, ardından onarım, depolama veya bir sonraki varış noktasına gönderilmek üzere hazırlanıyordu. (5)
Bu deneyim, Kuveyt’in ABD açısından öneminin yalnızca askerî üslerle sınırlı olmadığını gösterdi. Deniz erişimi, kara yolları, teçhizat depoları ve kuvvet kabul merkezlerinin birleşimi; personel ve teçhizatın deniz, kara ve hava arasında taşınmasını mümkün kılan bir ağ oluşturmuştur. (2)(5)(10)
Kuveyt, ABD’nin Batı Asya’daki en önemli askerî ortaklarından biri ve bölgedeki kara operasyonlarının başlıca destek merkezidir. Arifcan üssü, kara kuvvetlerinin komuta ve destek faaliyetlerinde önemli bir rol oynarken Bivari, kuvvetlerin kabulü, hazırlanması ve sevk edilmesi için kullanılmaktadır.
Ali Salim hava üssü ise ABD Hava Kuvvetleri’ne bağlı 386’ıncı Air Expeditionary Wing’in konuşlanmasıyla personel ve yüklerin hava yoluyla taşınmasının önemli bir bölümünü gerçekleştirmektedir.
Bu merkezlerin yanı sıra önceden konuşlandırılmış teçhizat depoları ile kara ve deniz ulaşım ağı, ABD ordusunun bölgesel krizlere daha hızlı müdahale etmesini sağlamaktadır.
Bu yapı, Washington’a tüm kuvvet ve teçhizatı ABD topraklarından taşımadan birliklerini daha kısa sürede göreve hazırlama imkânı vermektedir.
Kuveyt’in ABD açısından önemi yalnızca birkaç askerî üssün varlığıyla sınırlı değildir.
Bu ülke, ABD Merkez Komutanlığı’nın geniş komuta, ulaştırma, depolama ve destek ağının bir parçasını oluşturmaktadır. Bu nedenle Kuveyt, ABD’nin Batı Asya’daki kara operasyonlarının en önemli destek merkezlerinden biri olma konumunu korumaktadır.
[1] U.S. Security Cooperation with Kuwait – U.S. Department of State
https://www.state.gov/u-s-security-cooperation-with-kuwait-2
[2] Area Support Group – Kuwait – U.S. Army Central
https://www.usarcent.army.mil/About/Units/ASGKuwait/
[3] Joint Statement on the Second United States–Kuwait Strategic Dialogue –
U.S. Department of State
https://2017-2021.state.gov/joint-statement-by-the-governments-of-the-
united-states-of-america-and-kuwait-on-the-second-united-states-kuwait-
strategic-dialogue-continued-commitment-to-long-term-partnership/
[4] Between Desert Storm and Iraqi Freedom: U.S. Army Operations in the
Middle East, 1991–2001 – U.S. Army Center of Military History
https://history.army.mil/Publications/Publications-Catalog/Between-Desert-
Storm-and-Iraqi-Freedom/
[5] Iraq Drawdown: Opportunities Exist to Improve Equipment Visibility,
Contractor Demobilization, and Clarity of Post-2011 DOD Role – U.S.
Government Accountability Office
https://www.gao.gov/products/gao-11-774
[6] Welcome to Area Support Group–Kuwait – U.S. Army Central
https://www.usarcent.army.mil/Portals/1/Units/ASG%20Kuwait/ASG-
K%20Welcome%20Packet%20-%20Aug%202025.pdf
[7] Army Prepositioned Stock Fact Sheet – U.S. Army Central
7https://www.usarcent.army.mil/Portals/1/Documents/Fact-Sheets/Army-
Prepositioned-Stock_Fact-Sheet.pdf
[8] Theater Gateway Now Open at Camp Buehring – U.S. Army Central
https://www.usarcent.army.mil/News/Article/1462205/theater-gateway-now-
open-at-camp-buehring/
[9] Signal Soldiers Practice for Emergency Deployments – U.S. Army Central
https://www.usarcent.army.mil/News/Features/Article/1423946/signal-
soldiers-practice-for-emergency-deployments/
[10] 386th Air Expeditionary Wing Fact Sheet – U.S. Air Forces Central
https://www.afcent.af.mil/Units/386th-Air-Expeditionary-Wing/Fact-
Sheet/Display/Article/423585/386th-air-expeditionary-wing/
[11] 386th Air Expeditionary Wing Highlights Partnerships with Media Day – U.S.
Air Forces Central
https://www.afcent.af.mil/Units/386th-Air-Expeditionary-
Wing/News/Display/Article/3547493/386-aew-highlights-partnerships-with-
media-day/
[12] Senior Military Leaders Tour Army Prepositioned Stock at Camp Arifjan –
U.S. Army Central
https://www.usarcent.army.mil/News/Features/Article/2578332/senior-
military-leaders-tour-army-prepositioned-stock-at-camp-arifjan-kuwait/
[13] U.S. Army Central Change of Command – U.S. Army Central
https://www.usarcent.army.mil/News/Features/Article/628255/us-army-
central-change-of-command/