YDH- Associated Press'in (AP) haberine göre, İsrail'de siyasi ve dini görüşleri farklı birçok kesim, genç Amerikalı Yahudilerin İsrail'le bağlarının giderek zayıflamasından endişe duyuyor.
AP-NORC tarafından yapılan son ankete göre, genç Yahudiler İsrail'e verilen desteği Yahudi kimliklerinin temel unsurlarından biri olarak görme konusunda önceki kuşaklardan “belirgin biçimd”e uzaklaşıyor.
İsrail Diaspora İşleri Bakanlığı Diaspora Dairesi Başkanı Itai Nixon, bu eğilimin Tel Aviv rejimi açısından büyük önem taşıdığını belirterek, "Biz yalnızca İsraillilerin değil, tüm Yahudi halkının devletiyiz." iddiasında bulundu.
İsrail Reform ve İlerici Yahudilik Hareketi Başkanı Lesley Sachs da mevcut Netanyahu hükümetini protesto etmesine rağmen diaspora Yahudileriyle güçlü ilişkilerin hem İsrail hem de dünya Yahudileri açısından “stratejik bir değer” taşıdığını öne sürdü.
Sachs, özellikle antisemitizmin yeniden yükseldiği bir dönemde genç diaspora Yahudilerinin İsrail'i kendileri için bir "vatan" olarak görme duygusunu kaybetmesinden “büyük kaygı” duyduğunu ifade etti.
Tel Aviv'deki sinagogunda konuşan Sachs, "Holokost'tan sonra dünyanın her yerindeki Yahudilerin gerektiğinde sığınabilecekleri bir ülke olduğunu bilmeleri çok önemliydi. Aradan birkaç kuşak geçti ve bu duygu artık onların kimliğinde eskisi kadar güçlü değil. Bu hem İsrail'in hem de dünya Yahudilerinin başarısızlığıdır." dedi.
İsrail genç Yahudilerle bağını güçlendirmeye çalışıyor
2000 yılından bu yana faaliyet gösteren Taglit-Birthright Israel programı kapsamında ABD başta olmak üzere birçok ülkeden yaklaşık bir milyon Yahudi genç ücretsiz 10 günlük İsrail gezilerine katıldı.
Programın Üst Yöneticisi Gidi Mark, siyasi tartışmaların ötesinde gençlere “İsrail'le bağ kurabileceklerini göstermek zorunda olduklarını” belirterek, "İnsanlara neyi kaybettiklerini göstermeye çalışıyoruz. Biz onlara bir ayna sunuyoruz." ifadelerini kullandı.
İran savaşı ve Gazze desteği zayıflattı
İsrail ile ABD uzun yıllardır yakın müttefik olmayı sürdürürken, ABD Başkanı Donald Trump ile Başbakan Benyamin Netanyahu bu hafta Washington'da İran'a karşı beş ay önce birlikte başlattıkları savaşı ele almak üzere bir araya geldi.
İşgal altındaki Kudüs'teki “İsrail Demokrasi Enstitüsü Kamuoyu Araştırmaları Merkezi” Direktörü Tamar Hermann, ABD'nin hâlâ İsrail'in en yakın müttefiki olarak görüldüğünü söyledi.
Bununla birlikte merkezin araştırmasına göre, İran savaşındaki ateşkes tartışmaları nedeniyle Yahudi İsrailliler arasında Trump'ın İsrail'in güvenliğine öncelik verdiğine inananların oranı mart ayında yüzde 64 iken haziran ayında “yüzde 26'ya” geriledi.
Washington ile Tel Aviv arasındaki diplomatik gerilimler sürerken, geçmişte İsrail'e siyasi, askeri ve mali destek sağlanması için lobi faaliyetleri yürüten Amerikalı Yahudilerin rolünün yeniden önem kazandığı belirtiliyor.
Ancak özellikle genç ve ilerici Amerikalılar ile Yahudiler arasında İsrail'e herhangi bir biçimde destek vermenin kendi dünya görüşleriyle bağdaşmadığı yönündeki eğilimin güçlenmesinin İsrail'de “kaygı” yarattığı söyleniyor.
Gazze savaşı desteği daha da aşındırdı
Genç Yahudiler arasındaki destek kaybı özellikle 7 Ekim 2023'ten sonra belirginleşti.
İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarında bugüne kadar 73 binden fazla Filistinlinin hayatını kaybetmesi, ABD genelinde özellikle üniversite kampüslerinde geniş çaplı protestolara yol açtı.
Sachs, genç Amerikalı Yahudilerin Holokost, mültecilik ve İsrail'in "varoluş mücadelesi" anlatısını yalnızca kitaplardan okuduklarını belirterek, "Bunlarla duygusal bağ kurmadılar. Kendi değerlerine bakıyorlar ve bunları İsrail'de göremiyorlar." dedi.
AP-NORC anketine göre, ABD'de 45 yaş altındaki dindar Yahudilerin yalnızca yaklaşık yüzde 40'ı İsrail'e desteği Yahudi kimlikleri açısından "çok önemli" görüyor. Daha yaşlı kuşaklarda bu oran yaklaşık yüzde 50 düzeyinde bulunuyor.
1.022 Yahudi yetişkinle yapılan ankette ayrıca “dindar Yahudilerin” yalnızca yarısının İsrail'in Gazze'deki askeri saldırılarını “haklı” bulduğu ortaya çıktı. Dini aidiyeti bulunmayan Yahudiler arasında ise bu oran yaklaşık yüzde 20'ye kadar düşüyor.
Buna karşılık Yahudi yetişkinlerin yaklaşık yüzde 60'ı, ABD'de Yahudilere yönelik ayrımcılığı halen "çok ciddi" bir sorun olarak değerlendirdi.
İsrail yeni programlarla desteği yeniden kazanmaya çalışıyor
İsrailli yetkililer, genç Yahudilerin “İsrail'le bağını güçlendirmek” amacıyla değişim programlarını genişletiyor.
On yıllardır genç İsrailliler Kuzey Amerika'daki Yahudi yaz kamplarına gönderilirken, yabancı Yahudilere de “ücretsiz İsrail gezileri” düzenleniyor.
Itai Nixon, gençlerin İsrail'i ziyaret ederek İsraillilerle tanışmasının bu programların en önemli hedefi olduğunu söyledi.
Gidi Mark ise 2023'ten bu yana süren savaşlar nedeniyle “programa katılımın azaldığını, katılanların İsrail'e bakışının da değiştiğini” ifade etti.
Yeni girişimler özellikle seküler Yahudilere ve Kuzey Amerika'nın en büyük Yahudi mezhebi olan Reform Yahudiliği mensuplarına odaklanıyor.
İsrail'deki Reform Hareketi de daha fazla genç İsrailliyi kamp danışmanı olarak ABD'ye göndermeyi planlıyor.