YDH- Drop Site News tarafından yayımlanan yeni bir soruşturmaya göre, bugün UNICEF'in Washington Ofisi'nin başında bulunan bir Birleşmiş Milletler (BM) yetkilisi, yıllarca gizli BM belgelerini ve kurum içi değerlendirmeleri İsrailli diplomatlara gizlice iletti.
Haberde, İsrail'in eski BM Daimi Temsilcisi Ron Prosor'a ait olduğu belirtilen ve sızdırılan e-posta arşivinin incelendiği aktarıldı.
2014 ve 2015 yıllarını kapsayan yazışmalarda, o dönemde BM Nüfus Fonu'nda (UNFPA) görev yapan Yahav Lichner'in, yayımlanmamış raporları, gizli kurum belgelerini ve dönemin BM Genel Sekreteri Ban Ki-mun'un da katıldığı üst düzey toplantılara ilişkin iç değerlendirmeleri “defalarca” İsrailli diplomatlarla paylaştığı öne sürüldü.
Drop Site News, söz konusu e-postaların İran bağlantılı Hanzala adlı bilgisayar korsanlığı grubu tarafından ele geçirildiğini, daha sonra da Distributed Denial of Secrets adlı ihbar platformunda yayımlandığını bildirdi.
Ron Prosor, 2011-2015 yılları arasında İsrail'in BM Daimi Temsilcisi olarak görev yaptı ve halen İsrail'in Almanya Büyükelçisi olarak görevini sürdürüyor.
Lichner ise 2014 yılında UNFPA'ya geçmeden önce İsrail'in BM Daimi Temsilciliği'nde çalışmış, Ocak 2025'ten bu yana da UNICEF'in Washington Ofisi'ni yönetiyor.
Gazze savaşı sırasında sızıntılar arttı
Soruşturma, bilgi sızdırma faaliyetlerinin özellikle İsrail'in 2014'te Gazze'ye yönelik saldırıları sırasında yoğunlaştığını ortaya koyuyor.
Bu dönemde İsrail, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi tarafından savaş sırasında işlediği ihlallere ilişkin bağımsız bir soruşturmayla karşı karşıyaydı.
İsrail'in Gazze'ye saldırılar başlatmasından bir gün sonra Lichner, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın Ban Ki-mun'a gönderdiği mektubu ve Genel Sekreter'in henüz yayımlanmamış yanıt taslağını İsrail'in BM misyonundaki yetkililere iletti.
Lichner'in, ismi açıklanmayan bir BM yetkilisiyle birlikte taslağı İsrail lehine değiştirmek için çalıştığını ve metne Gazze'den atılan roketlere ilişkin ifadeler eklemeye çalıştığını yazdığı belirtildi.
Drop Site News ayrıca, Şubat 2015 tarihli bir e-postada Lichner'in, Gazze savaşıyla ilgili BM soruşturma komisyonu raporunun kamuoyuna açıklanacağı tarihi önceden İsrailli diplomatlara bildirdiğini aktardı. Bu bilginin kurum dışına aktarılması öngörülmüyordu.
Başka bir olayda ise Lichner'in, dönemin BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Zeyd Raad Hüseyin'in Gazze soruşturması kapsamında Washington'da yaptığı temaslara ilişkin gizli toplantı özetlerini de İsrailli diplomatlara gönderdiği bildirildi.
Söz konusu belgelerde, Hüseyin'in ekibinin ABD Kongresi'ndeki tepkilerin ofisin bütçesini riske atabileceğinden endişe ettiği ve Hüseyin'in soruşturma raporuyla arasına mesafe koymaya çalıştığı yönündeki değerlendirmelerin yer aldığı ifade edildi.
Batı Şeria'daki cinayetler önceden bildirildi
Lichner, Mayıs 2014'te Batı Şeria'da iki Filistinli gencin öldürülmesinin ardından BM İnsan Hakları Ofisi'nde yürütülen değerlendirmeler hakkında da İsrailli diplomatlara önceden bilgi verdi.
Lichner'in BM İnsan Hakları Ofisi üzerinde İsrail'e mektup gönderilmesi ve aşırı güç kullanımını kınayan açıklama yayımlanması yönünde baskı bulunduğunu aktardığı belirtildi.
Ayrıca, İsrailli diplomatların kullanması için karşı argümanlar da hazırladığı, bunlar arasında BM'nin bağımsız soruşturma çağrısının İsrail ordusunun yürüttüğü soruşturmayı görmezden geldiği iddiasının da yer aldığı kaydedildi.
Sızdırılan yazışmalarda ayrıca, Guardian gazetesinin İsrail'in baskısıyla BM'nin çocuklara yönelik ihlaller listesine İsrail ordusunun eklenmesinin engellendiğine ilişkin soruşturmasına dair kurum içi yazışmaların da İsrail tarafıyla paylaşıldığı bildirildi.
İsrail'in desteğiyle BM kariyeri
Ron Prosor, 2014 yılında Lichner'in UNFPA'da göreve alınması için bizzat girişimlerde bulundu.
Prosor'un Samantha Power'dan UNFPA yöneticisi nezdinde Lichner için devreye girmesini istediği ve daha sonra resmi tavsiye mektubu sunduğu belirtildi.
2015 tarihli başka bir e-postada ise Lichner'in, BM Kalkınma Programı'ndaki (UNDP) bir görev başvurusu için Prosor'un kullanacağı konuşma notlarını hazırladığı aktarıldı.
Lichner bu belgelerde kendisini "istihbarat subayı adayı" olarak tanımladı. Ancak arşivde istihbarat eğitimi aldığına ilişkin başka herhangi bir kayıt bulunmadığı ifade edildi.
BM'de hesap soracak mekanizma yok
Eski üst düzey BM yetkilisi Charles Petrie, BM personelinin herhangi bir üye devlete değil, kuruma hizmet etmekle yükümlü olduğunu belirtti.
Ancak Petrie, BM'nin bu tür ihlaller karşısında etkili yaptırım uygulayabilecek bir mekanizmaya sahip olmadığını, kurum içindeki hesap verebilirlik sorununun özellikle üst kademelerde daha da belirgin hale geldiğini söyledi.
Sızdırılan arşivde Lichner'in 2015 sonrasında da benzer faaliyetlerini sürdürüp sürdürmediğine veya UNICEF yönetiminin onu Washington Ofisi'nin başına getirirken bu iddialardan haberdar olup olmadığına ilişkin herhangi bir bilgi bulunmadığı belirtildi.
Lichner'in daha sonraki BM görevlerinde Gazze'ye yönelik insani yardım koordinasyonunda çalıştığı ve ABD yönetimiyle Gazze'ye yardım ulaştırılması konusunda temaslar yürüttüğünü hatırlatılarak, mevcut görev alanının sızdırılan yazışmalarda yer alan konularla doğrudan bağlantılı olduğuna dikkat çekildi.