YDH - ABD'nin Stratejik Petrol Rezervi, İran savaşı sırasında yapılan çekişler nedeniyle 1983'ten bu yana en düşük seviyeye geriledi. Bank of America Global Research verileri ve Associated Press'in aktardığı federal verilere göre ülkedeki mevcut rezerv yaklaşık 43 günlük ham petrol arzını karşılayabilecek düzeyde bulunuyor.
Trump yönetimi, dünya petrol taşımacılığının günlük yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının enerji maliyetlerini artırmasının ardından rezervlerden petrol piyasaya sürüyor.
Beş aydır süren çatışmalar boyunca boğaz ticari gemi trafiğine fiilen kapalı kaldı. Bu durum küresel enerji piyasalarını sarsarken ham petrol fiyatlarında istikrarsızlığa yol açtı.
Bunun üzerine ABD Başkanı Donald Trump, 120 günlük teslimat takvimi kapsamında yurt içi kullanım için 172 milyon varillik rezerv çekilmesini taahhüt etti.
Federal verilere göre bugüne kadar yaklaşık 108,6 milyon varil ham petrol piyasaya sürüldü. Mevcut rezerv seviyesi ise yaklaşık 304,8 milyon varil olarak kaydedildi.
Trump, haziran ayında ülkenin savaş döneminde stratejik rezervlere dayanmasının risklerine işaret etti.
Başkan, 17 Haziran'da gazetecilere yaptığı açıklamada, "Rezervlerimiz yaklaşık dört hafta içinde tükenir. Gerçekten tükeniriz ve öyle bir zaman gelir ki ona ulaşamazsınız. Bir kargaşa görmek ister misiniz?" dedi.
Trump aynı gün, bölgede barışa ilerleme sağlama amacıyla İran ile bir mutabakat zaptı imzaladı.
Anlaşmanın, İran'ın nükleer silahlardan arındırılmasına yönelik bir yol haritası oluşturması ve Hürmüz Boğazı'nda gemilerin güvenli geçişini sağlayacak uzun süreli bir ateşkese zemin hazırlaması hedefleniyordu. Ancak anlaşma kısa ömürlü oldu ve saldırılar 8 Temmuz'da yeniden başladı.
Bunun ardından 8 Temmuz'da ham petrol fiyatları yaklaşık yüzde 5 yükseldi. Brent petrol yüzde 5,2 artışla varil başına 78,02 dolardan kapanırken, Batı Teksas türü (WTI) ham petrol yüzde 4,4 yükselerek varil başına 73,52 dolara çıktı.
Güney Kore, Tayland, Vietnam ve Bangladeş, gelişmelerin etkisini sınırlamak amacıyla klima kullanımını kısıtlama ve dönüşümlü araç kullanımı gibi acil enerji tasarrufu tedbirleri uygulamaya koydu.
Çin ise bir önceki yıla göre günlük petrol ithalatını yaklaşık 3,5 milyon varil azalttı. Günlük ortalama ithalat 11 milyon varilden yaklaşık 7,8 milyon varile geriledi.
Ülke, devlet tarafından yönetilen ve ticari stoklarla birlikte değerlendirilen yaklaşık 1,4 milyar varillik kapasitesiyle dünyanın en büyük acil durum ham petrol stok sistemine sahip bulunuyor.
Trump ve yönetimi, savaşın ne zaman sona ereceğine ilişkin belirlenmiş bir takvim bulunmamasına rağmen petrol fiyatlarının savaşın ardından kısa sürede normale döneceği yönündeki iyimser tutumunu koruyor. Buna karşın ABD, dalgalanan petrol piyasasına uyum sağlamak için önemli bir adım atmış değil.
Trump ayrıca, yönetiminin normal şartlarda teşvik ettiği sondaj faaliyetleri üzerinden savaştan önemli kazanç elde ettiklerini belirterek ExxonMobil ve Chevron gibi Amerikan şirketlerini eleştirdi.
Başkan pazartesi günü, "Çok fazla para kazanıyorlar. Fazla para kazanıyorlar" diyerek şirketlerden pompa fiyatlarını düşürmelerini istedi.
Trump sözlerini, "Şaşırdınız mı? Bunu ben söylüyorum. Açık ve net söylüyorum" diye sürdürdü.
Büyük petrol üreticileri bireysel akaryakıt istasyonlarındaki fiyatların büyük bölümünü doğrudan belirlemiyor. Şirket yöneticileri ise İran'la savaşın şekillendirdiği küresel ham petrol koşullarının perakende akaryakıt fiyatlarını yüksek tutmayı sürdüreceği uyarısında bulunuyor.
Küresel ham petrol göstergeleri dalgalansa ya da gerilese bile yerel akaryakıt istasyonlarındaki fiyatlar tarihsel olarak bu değişimi haftalar sonra yansıtıyor.