YDH - ABD Kongresi'nin üst kanadı Senato, Rusya'ya karşı "cehennem yaptırımları" olarak anılan yasa tasarısını cuma günü 11'e karşı 86 oyla kabul etti. Tasarıyı, temmuz ayında ölen Senatör Lindsey Graham hazırlamıştı.
Bundan sonra Temsilciler Meclisi'nin onayına sunulacak tasarı, burada da kabul edilmesi halinde imzası için ABD Başkanı Donald Trump'a gönderilecek.
Tasarıya göre ABD, Rus petrolü ve doğalgazının en büyük beş alıcısı arasında bulunan ve enerji ithalatında Rus kaynaklarının payı yüzde 15'i aşan ülkelere yüzde 100'e varan gümrük vergileri uygulayabilecek.
Hindistan ve Çin bu tarife giriyor. Rusya'nın yaptırımları aşmasına yardım eden ülkeler için de aynı oranda gümrük vergisi öngörülüyor. Rusya'dan ABD'ye yapılan ihracata ise yüzde 500 gümrük vergisi getirilecek.
Tasarı ayrıca Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e, Rus hükümeti üyelerine ve güvenlik kurumlarının yöneticilerine şahsi yaptırımlar getiriyor.
Yaptırımlar bütün Rus sıvılaştırılmış doğalgaz projelerini, Arktik bölgesindeki enerji projelerini, "gölge filo"yu, petrol, doğalgaz ve kömürün denizde gemiden gemiye aktarılmasında kullanılan gemileri ve Kremlin'e tanker satan kişileri de kapsıyor.
"Cehenem yaptırımları" kapsamında Rusya Merkez Bankası ile sistem açısından önem taşıyan devlet bankaları Sberbank, VTB ve Gazprombank da yer alıyor.
Putin, devlet bankaları ve Rusya Merkez Bankası daha önce de yaptırım altındaydı. Ancak Avrupa Politika Analizi Merkezi (CEPA) kıdemli araştırmacısı Aleksandr Kolyandr'ın hatırlattığı üzere, bu yaptırımlar başkanlık kararnameleriyle yürürlüğe konmuştu.
Kolyandr, "Şimdi bunlar kanun statüsü kazanıyor" dedi. Tasarının yasalaşması halinde yaptırımları kaldırma yetkisi de artık yalnızca Kongre'de olacak.
Freedom Finance analisti Natalya Milçakova'ya göre Merkez Bankası ve devlet bankalarına yönelik yaptırımların ağırlaştırılması, Rusya'ya nakit dolar ve avro sevkiyatının kesilmesine yol açabilir.
Milçakova, "Rus bankalarının nakit dövizi yasal yollardan temin etmesi neredeyse imkansız hale geleceğinden, iç piyasada nakit döviz sıkıntısı baş gösterebilir. Bu durum Merkez Bankası'nı nakit dolar alımına sınırlama getirmeye mecbur bırakabilir. Avrupa Birliği'nin de benzer yaptırımlar uygulaması halinde bu sınırlamalar avroyu da kapsayabilir" dedi.
Milçakova, yaptırımların Rusya Merkez Bankası ile Maliye Bakanlığı'nın döviz piyasasında işlem yapma imkanlarını da ciddi biçimde kısıtlayabileceğini belirtti:
"Merkez Bankası'nın yuan temin etmesi zorlaşacak, zira bu alımların önemli bir bölümü halen dolar üzerinden yapılıyor. Yabancı ortakların Rus ihracatçı ve ithalatçılarıyla hesaplaşmaları da ciddi ölçüde güçleşecek."