Lübnan-İsrail müzakereleri tıkandı

YDH - Lübnan Özel Askeri Koordinasyon Grubu Başkanı Amerikalı General Joseph Clearfield'ın Beyrut ziyareti, Washington'ın mevcut sürece dair olumlu bir tablo çizme çabalarına karşın beklenen diplomatik atılımı sağlamadı.

Washington yönetimi, Lübnan ile İsrail arasındaki müzakere kapısının halen açık olduğunu ve Roma'daki temasların sonuçları üzerinden yeni bir müzakere turunun başlayabileceğini öne sürse de sahadaki gerçekler ve İsrail'den gelen açıklamalar bütünüyle farklı bir tablo ortaya koyuyor.

İsrail mevcut aşamada somut tavizler vermeye yanaşmadığı gibi, ekim ayında yapılması planlanan seçimler dahil olmak üzere kendi siyasi takviminin sonrasına kadar mevzilerinde kalabilmek adına Lübnan'ın güneyinde yeni fiili durumlar yaratmaya çalışıyor.

Tel Aviv bu yolla sahadaki hakimiyetini tahkim etmeyi ve daha sonraki olası müzakerelerde şartlarını güç pozisyonundan dikte ettirmeyi hedefliyor.

El-Ahbar gazetesinin haberine göre General Clearfield'ın ziyareti; Cumhurbaşkanı Jozef Aun, Meclis Başkanı Nebih Berri ve Başbakan Nevaf Selam'dan oluşan üç liderin yanı sıra Lübnan Ordu Komutanı Rudolf Heykel'i de kapsadı.

Ziyaret, genel mutabakatlardan sahadaki somut adımlara geçebilmek amacıyla gerekli siyasi örtüyü ve pratik mekanizmaları oluşturmaya dönük bir Amerikan girişimi çerçevesinde gerçekleşti.

Washington yönetimi; silahların durumu, Lübnan ordusunun konuşlanması ve pilot bölgelere dair güvenlik düzenlemelerinin net bir siyasi karar ile taraflarca kabul gören bir doğrulama mekanizması olmadan uygulanamayacağının farkında.

Ancak temel uyuşmazlıklar henüz aşılamadı. Silahların çekilmesini denetleyecek doğrulama mekanizması netleşmediği gibi uygulamayı gözetecek uluslararası heyetin yapısı da kesinleşmedi.

Bu heyete katılım için İngiltere, İtalya, İsviçre ve Kanada dahil olmak üzere birçok ülkenin adı geçiyor. Bu belirsizlikler, pilot bölgeler başlığındaki ilerleme iddialarının henüz uygulanabilir bir anlaşmaya dönüşmediğini gösteriyor.

Ayrıca Lübnan ordusu, İsrail'in süregelen saldırılarının yeni güvenlik düzenlemelerini daha da karmaşık hale getirdiğini belirterek Amerikan tarafına açık itirazlarını iletti.

Buna karşılık İsrail'in sahadan verdiği mesajlar Amerikan diplomatik mesajlarından çok daha net bir seyir izliyor. Güneydeki aralıksız askeri tırmanış ve İsrail Savai Bakanı Yisrael Katz'ın açıklamaları, Tel Aviv'in mevcut dönemi bir geri çekilme hazırlığı olarak değil, sahadaki denetimi pekiştirme ve müzakere öncesi şartlarını iyileştirme fırsatı olarak gördüğünü gösteriyor.

Bu çerçevede, Nebatiye ve Batı Bekaa'dan Şeyh Dağı eteklerine kadar uzanan geniş bir bölgeyi görsel ve askeri açıdan kontrol imkanı sağlayan stratejik konumu nedeniyle Ali et-Tahir Tepeleri İsrail'in en önemli hedeflerinden biri olarak öne çıkıyor.

Bu stratejik önem; topçu atışları, hava saldırıları, beyaz fosfor kullanımı ile tünellerin, evlerin ve köylerin yıkılmasını içeren "yakıp yıkma" taktiği doğrultusundaki aralıksız hazırlıklarla destekleniyor.

Mansuri, Markaba, Hiyam ve Beni Hayyan'da yaşananlar ile yürütülen dozerleme ve patlatma faaliyetleri, İsrail'in nihai bir ateşkesin yakın olduğu varsayımıyla hareket etmediğini, herhangi bir uzlaşma yürürlüğe girmeden önce arazinin yapısını kalıcı olarak değiştirmeye çalıştığını ortaya koyuyor.

Amerikan makamlarının tutumu dahi siyasi iyimserlik ile sahadaki gerçekler arasındaki derin uçurumu gizleyemiyor.

ABD Büyükelçisi Mişel İsa, Clearfield'ın ziyaretinin durumu aydınlatmayı ve gerçekleri izah etmeyi amaçladığını, müzakerelerin devam edeceğini belirterek Roma müzakerelerindeki atmosferi olumlu olarak nitelendirdi; ancak bir sonraki müzakere turu için kesin bir tarih vermedi.