Bessent'ten müttefiklere çağrı: 'İran ekonomisini birlikte ezelim'

YDH ― ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Washington’ın İran ekonomisini “ezmeye” yönelik çabalarına destek vermeleri için ABD’nin müttefiklerine çağrı yaptı.

Bessent’in açıklamaları, ABD Başkanı Donald Trump’ın Truth Social hesabından yaptığı ve İran İslam Cumhuriyeti’ne “herhangi bir tür can simidi” sağlayan ülkelerin “muazzam ekonomik sonuçlarla” karşılaşacağını söylediği paylaşımın ardından geldi.

Bessent, Trump yönetiminin hayata geçirmeyi planladığı tedbirlerin ayrıntılarına ilişkin bilgi vermedi. Ancak ABD’nin müttefiklerine ileteceği temel mesajın, “Ya bizimlesiniz ya da karşımızda” olacağını söyledi.

Bessent, CNBC’ye yaptığı açıklamada, “Müttefiklerimizin ve dünyanın geri kalanının bir karar verme zamanı geldi,” dedi.

“Bu katil rejimin ekonomisini ezip geçeceğiz,” diye ekledi.

Hazine Bakanı, yeni ekonomik cezaların “dünya tarihindeki en büyük koordineli ekonomik izolasyonun” parçası olacağını söyledi.

Bessent, “Onlarla iş yapmaya devam etmekte, para transfer etmeye veya petrolünü satın almaya kararlıysanız ABD Hazinesi ve ABD hükümeti, size karşı yaptırım uygulamak için tüm gücünü ve imkanlarını kullanacak,” ifadelerini kullandı.

Kabine üyesi Bessent, İran ekonomisine yönelik planlanan baskı kampanyasının çatışmanın “büyük ölçekli bir askeri yeniden başlamasına” duyulan ihtiyacı da azaltacağını savundu.

Bessent, planın ayrıntılarına ilişkin yeni bilgilerin 24 Ağustos’ta düzenlenecek basın toplantısında kamuoyuyla paylaşılacağını doğruladı.

İranlı bir iş insanı ise Middle East Lifeline’a yaptığı açıklamada, yeni yaptırım ihtimalinin küresel şirketleri İran’a yatırım yapmaları halinde karşılaşabilecekleri potansiyel kayıpları yeniden değerlendirmeye zorladığını söyledi.

İş insanı, “Farklı ülkelerle iş yapıyorum. İran’la ticaret yapan her ülke yaptırım riskiyle karşı karşıya kalacaksa, herhangi bir anlaşma yapmadan önce çok dikkatli düşünmem gerekiyor. Çünkü sonunda para kaybedebilirim,” dedi.

İran ekonomisi, ülkeyi ağır bir krize sürükleyen onlarca yıllık uluslararası yaptırımların yükü altında uzun süredir mücadele ediyor.

İran, bu yılın başlarında hayat pahalılığı ve enflasyondaki hızlı yükseliş nedeniyle haftalar süren protestolara sahne olmuştu. Günlük yaşamın ağırlaşmasından rejimi sorumlu tutan sıradan İranlılar gösterilere katılmıştı.

Resmi verilere göre, Şubat 2026’ya kadar geçen 12 ayda temel ihtiyaç maddelerinin fiyatı ortalama yüzde 60 arttı. Gıda fiyatları ise aynı dönemde iki katına çıktı.

Trump, o dönemde göstericilere “Yardım yolda” demiş ve protestoları sürdürmeleri çağrısında bulunmuştu.

Bir aydan biraz daha uzun süre sonra ABD, İsrail’in İran’a yönelik saldırısına katıldı. Washington daha sonra İran limanlarına abluka uyguladı ve yeni yaptırımlar getirme tehdidinde bulundu.

ABD, askeri operasyonların Trump’ın başlangıçta umut ettiği gibi İran’daki rejimin devrilmesine veya teslim olmasına yol açmadığının anlaşılmasının ardından, nisan ayında Tahran’la iş yapan yabancı bankalara ve şirketlere yönelik geniş kapsamlı bir yaptırım dalgası başlattı.

ABD Hazine Bakanlığı ve Pentagon tarafından nisan ayında duyurulan “Ekonomik Öfke Operasyonu”, Tahran’ın gelir kaynaklarını keserek savaş kapasitesini zayıflatmayı hedefliyordu. Operasyon ayrıca İran ihracatını durdurmayı amaçlayan bir deniz ablukasını da içeriyordu.

İran ile ABD arasında haziran ayında imzalanan Mutabakat Zaptı’nda ise ABD’nin, üzerinde anlaşmaya varılan bir takvim çerçevesinde İran’a yönelik “her türlü yaptırımı sona erdireceğini” belirten bir madde yer alıyordu.

Ancak Trump şimdi, “herhangi bir ülkeye karşı şimdiye kadar uygulanan en ezici ekonomik operasyonu” başlatmaya hazırlanıyor.

İran’ın orta kesimindeki Huzistan eyaletinde yaşayan bir kişi, BBC’ye yaptığı açıklamada, ülkenin yaptırımlar konusunda uzun bir deneyime sahip olduğunu ve ek ekonomik baskının da aşılabileceğini söyledi.

“Başlangıçta bir etkisi olabilir, ancak bu İran’ın krizin üstesinden gelemeyeceği anlamına gelmiyor,” dedi.

Bir başka kişi de yeni ekonomik cezaların rejimin iktidarda kalma süresi üzerinde etkili olacağından şüphe duyduğunu söyledi.

Middle East Lifeline’a konuşan kişi şöyle dedi:

“Başkan Trump’ın yaptığı açıklamalar yüzünden her şey değişmiyor. İran yıllardır yaptırımlar altında yaşıyor ve insanlar bu duruma alıştı. İran’ın ticareti sürdürmek için başka yollar bulacağından eminim. Tabii ki bazı etkileri olacak ve ekonomi zayıflayabilir, ancak bu çökeceği anlamına gelmiyor.”