İsrail tahvillerine Avrupa'dan bir darbe daha

YDH- Lüksemburg mali otoritesi, 1 Eylül'den itibaren İsrail'in Avrupa Birliği'nde tahvil ihracı için gerekli izahnameleri onaylamayacağını açıkladı.

İsrail ekonomi gazetesi Globes'e göre, karar, İsrail'in savaş politikaları ve Gazze'deki uygulamaları nedeniyle Avrupa'da artan siyasi ve toplumsal baskının, İsrail'in mali kaynaklarına erişimini de etkilemeye başladığına işaret ediyor.

İsrail tahvillerinin Avrupa Birliği üzerinden gerçekleştirilen ihracı, toplam tahvil satışlarının küçük bir bölümünü oluştursa da Tel Aviv rejimi bu kanaldan 2025'te 2,5 milyar dolardan fazla, 2024'te ise benzer miktarda kaynak sağlamıştı.

İrlanda'dan sonra Lüksemburg da çekildi

Lüksemburg'un kararı, İsrail açısından özellikle dikkat çekici. Zira İsrail Maliye Bakanlığı, geçen yıl Avrupa'daki tahvil işlemlerinin onay sürecini İrlanda'dan Lüksemburg'a taşımıştı.

İrlanda'da Gazze’deki soykırım savaşı nedeniyle İsrail'e yönelik siyasi ve toplumsal tepkinin büyümesi, ülkenin merkez bankasının İsrail tahvillerine ilişkin izahnameleri onaylaması konusunda yoğun tartışmalara yol açmıştı.

İrlanda hükümetleri son yıllarda İsrail ile AB arasındaki ayrıcalıklı ticari ilişkilerin askıya alınması, yaptırımlar uygulanması ve Gazze'deki savaşla bağlantılı İsrailli yetkililerin soruşturulması yönünde çağrılar yapmıştı.

İsrail ise Aralık 2024'te Dublin'deki büyükelçiliğini kapatmıştı.

İsrail, İrlanda'daki baskının ardından Ağustos 2025'te tahvil onay sürecini Lüksemburg'a taşımış ve bu ülkenin Avrupa'nın önemli finans merkezlerinden biri olmasını fırsat olarak sunmuştu. Ancak Lüksemburg'da da İsrail'in Gazze politikalarına yönelik eleştiriler ve tahvil işlemlerinin İsrail'in savaş faaliyetlerini finanse ettiği yönündeki tartışmalar kısa sürede gündeme geldi.

“Teknik” gerekçe tartışma yarattı

Lüksemburg mali düzenleyicisi kararın siyasi değil, AB mevzuatına ilişkin teknik bir değerlendirmeden kaynaklandığını belirtti.

Kurum, bir ülkenin başka bir AB ülkesinin yerine her yıl İsrail tahvillerinin izahnamelerini onaylamasının AB kurallarına aykırı olduğunu vurguladı. Ancak AB'nin finansal düzenleyicisi ESMA, Lüksemburg Times'a yaptığı açıklamada böyle bir başvurunun her yıl kabul edilmesinin önünde hukuki bir engel bulunmadığını belirtti.

Lüksemburg makamları ise ESMA'nın görüşüne katılmadığını açıkladı. Kuruma göre başka bir ülkeden gelen bu tür yetki devri talepleri istisnai durumlarla sınırlı tutulmalı.

Sonuç olarak Lüksemburg, 31 Ağustos'a kadar İsrail tahvillerinin izahnamelerini onaylamaya devam edecek; bu tarihten sonra ise süreci sonlandıracak.

İsrail için yeni finansman kanalı aranıyor

Kararın ardından İsrail'in AB içerisinde tahvil ihraçlarını hangi ülke üzerinden sürdüreceği belirsizliğini koruyor. İrlanda'nın yeniden sürece dahil olması ihtimali bulunurken, İrlanda Merkez Bankası geçen hafta itibarıyla İsrail'den yeni bir başvuru almadığını açıkladı.

İsrail'in üçüncü bir ülkeye yönelmesi veya Lüksemburg'un kararına karşı hukuki yollara başvurması da seçenekler arasında bulunuyor. Alternatif bulunamaması halinde ise İsrail'in AB üzerinden tahvil ihracından vazgeçmesi gerekebilir.

Uluslararası Af Örgütü, Lüksemburg'un kararını memnuniyetle karşılarken diğer AB ülkelerine de İsrail tahvillerine ilişkin izahnameleri onaylamama çağrısı yaptı.

İsrail Maliye Bakanlığı ise savaşın başlamasından bu yana 700 milyar şekelden fazla borçlanma gerçekleştirildiğini belirterek, yerel ve uluslararası piyasalara erişimin sürdüğünü ve ekonominin finansman ihtiyacını karşılayabilecek durumda olduğunu iddia etti.

Ancak Lüksemburg'un kararı, Gazze'deki savaşın İsrail üzerindeki diplomatik ve siyasi maliyetinin finansal alana da taşındığını ve Tel Aviv'in Avrupa'daki ekonomik hareket alanının giderek daraldığını gösteren yeni bir gelişme olarak öne çıkıyor.