İsrail’de seçim yarışı kızıştı: 'Netanyahu sonrası' iktidar mücadelesi

YDH ― İsrail'de yayımlanan Jerusalem Post'un haberine göre B’Yachad lideri Naftali Bennett ile Yashar lideri Gadi Eisenkot, aday listelerinin kesinleşmesini beklemeyerek yaklaşan seçimler öncesinde kendi siyasi kamplarını ve koalisyon rotalarını belirlemek amacıyla doğrudan rekabete girişti.

Rişon LeTsiyon’daki bir etkinlikte konuşan Bennett, Kudüs ile Ma’aleh Adumim arasındaki E1 bölgesinde inşaat yapılmasını desteklediğini söyledi.

Bennett, “Filistin devletine karşı çıkan herkes E1’deki yerleşimi desteklemeli,” diyerek Eisenkot’a karşı net bir sağ çizgi çekti.

Bennett ayrıca “hangi koşul veya biçimde olursa olsun” bir Filistin devletinin kurulmasına karşı olduğunu açıkça vurguladı.

Haredi nüfusun zorunlu askerliği konusunda ise Bennett, hem Başbakan Benyamin Netanyahu’ya hem de Eisenkot’a karşı bir pozisyon aldı.

“%30’u celp kapsamı dışında bırakan herhangi bir çerçevenin eninde sonunda çok daha geniş kapsamlı bir muafiyete dönüşerek çökeceğini” vurgulayan Bennett, “Bibi %50 muafiyetten bahsediyor, Gadi %30 muafiyetten bahsediyor, bense sıfır muafiyetten bahsediyorum,” ifadelerini kullandı.

Güvenlik alanındaki duruşunu da sertleştiren Bennett, “İsrail’e terör balonu fırlatan herkes ölümü hak eder,” dedi.

Bennett ayrıca başbakanlığı döneminde, muhtemel bir saldırı hazırlığının parçası olarak İsrail’in İran’ın hava savunma sistemiyle başa çıkmasını sağlamaya dönük mühimmat alımı emrini verdiğini söyledi.

Bennett ayrıca İran rejiminin kesintisiz bir askeri, ekonomik, diplomatik ve siber harekatla hedef alınmasını teklif etti.

Kendi cephesinde Eisenkot ise anketlerdeki üstünlüğünü bir hükümet koalisyonuna dönüştürebilecek bir aday profili ortaya koymaya çalıştı. 

Maariv gazetesinin hafta sonu anketinde Eisenkot’un Yashar partisi 25 sandalye kazanırken, Bennett’in B’Yachad partisi 15, Likud ise 20 sandalye elde etti.

Başbakanlığa uygunluk sorusunda da Eisenkot, yüzde 48’e karşı yüzde 37 ile Netanyahu’nun önünde yer aldı.

Bennett ise Netanyahu’ya karşı yüzde 45’e yüzde 40’lık bir üstünlük sağladı. Kendi kampı için 63-65 sandalye hedefini dile getiren Eisenkot, Netanyahu’nun "kaybetmeyerek kazanma" şeklinde nitelendirdiği yaklaşımını eleştirdi.

Zorunlu askerlik konusundaki tavrını da sertleştiren Eisenkot, her dönemde çoğunluğu İsrail ordusu, bir kısmı ise kamu hizmetine yönlendirilmek üzere en az 10 bin Haredi’nin askere alınması hedefini koydu.

Eisenkot ayrıca askerlik yapmayanlara yönelik bireysel yaptırımlar getirilmesini savundu. Eisenkot ayrıca kampının 61 sandalyelik çoğunluğa ulaşamaması durumunda doğrudan yeni bir seçime gitmek yerine koalisyonunu genişletmek için çalışacağına dair taahhütte bulundu.

Böylelikle Eisenkot, seçim sonuçları kendi kampına 61 sandalye kazandırmasa dahi seçim sonrasında meclis çoğunluğunu oluşturma seçeneğini açık tuttu.

Eisenkot ayrıca Genelkurmay Başkanı olduğu dönemde Netanyahu’nun kendisinden Winter’ı askeri sekreter olarak atamasını istediğini iddia etti.

Eisenkot’a göre bu talep, kısmen Başbakan'ın yanında kipa takan birinin bulunmasının taşıdığı önem gerekçe gösterilerek iletildi.

Eisenkot, siyasi veya cemaatsel mülahazalara dayalı bir askeri atama yapmayı kabul etmediği gerekçesiyle bu talebi geri çevirdiğini söyledi.

Bennett ile Eisenkot arasındaki görüş ayrılıkları, her iki lider de birbiriyle kesişen seçmen kitlelerine yönelik seçim kampanyalarını sürdürdükçe daha da belirginleşti.

Bennett, ılımlı sağ seçmene sola yakınlaşmaksızın Netanyahu’ya bir alternatif sunarken, Eisenkot siyasi merkezi elinde tutmayı ve sağ seçmeni Yair Golan’a bağımlı olmadığına ikna etmeyi hedefliyor.

E1 bölgesi, zorunlu askerlik yasası ve Filistinlilere yönelik yaklaşım, Bennett ile Eisenkot arasındaki belirgin ayrım çizgilerini gözler önüne seriyor.

Zorunlu askerlik meselesi de gelecek hükümetin karşılaşacağı başlıca sınavlardan biri olarak öne çıkıyor.

Knesset üyesi Yoav Ben-Tzur’un, partinin bir sonraki hükümet kurulmadan önce bir askerlik yasasının çıkarılmasını talep edeceğini açıklamasıyla Şas partisi çıtayı şimdiden yükseltti.

Ben-Tzur, "Bir koalisyona girmemiz gerekirse, hükümet kurulmadan önce kesin ve net bir şekilde bir askerlik yasası çıkarılacak" dedi.

Dolayısıyla Netanyahu, koalisyon müzakereleri henüz başlamadan birbiriyle çelişen taleplerle karşı karşıya kaldı. Bennett ve Eisenkot kimin daha katı bir zorunlu askerlik çerçevesi sunabileceği konusunda yarışırken, Şas hükümete katılım şartı olarak bu meselenin çözülmesini talep ediyor.

Likud ise hükümet yemin etmeden önce dahi bu talebi müzakere etmeye hazır olduğunun sinyallerini şimdiden veriyor.

Yisrael Beytenu lideri Avigdor Liberman bir kez daha bağımsız tutumunu sürdürdü ve herhangi bir başbakan adayına destek açıklamasında bulunmadı.

Maariv’in hafta sonu anketinde Yisrael Beytenu dokuz sandalye aldı. Başbakanlığa uygunluk sorusunda ise Netanyahu, yüzde 40’a karşı yüzde 37 ile Liberman’ın önünde yer aldı. Ayrı bir cephede Yair Golan, siyasi yelpazenin diğer ucunda faaliyet gösteriyor. Demokratlar Partisi, genç seçmenlere ve bağımsız bir sol kampın konsolidasyonuna odaklanan bir kampanyaya yatırım yaparken, Golan da şimdilik gelecekteki gelişmelere karşı siyasi bağımsızlığını koruyor. 

Maariv’in hafta sonu anketinde Siyonist muhalefet 59 sandalyeye ulaşırken, iktidar koalisyonu bloğu 43 sandalyede kaldı. Winter’ın beş sandalyesi eklendiğinde dahi bu blok ancak 48 sandalyeye ulaşabildi.

Arap partileri toplamda 13 sandalye elde etti. Bunlardan sekizi Hadaş, Ta’al ve Balad’dan oluşan Ortak Liste’ye, beşi ise Ra’am’a ait oldu.

Siyonist muhalefetin elde ettiği bu üstünlük, yine de alternatif bir hükümet için kendiliğinden bir çoğunluk sağlamıyor.

Eisenkot en büyük partinin lideri olarak öne çıkabilir. Ancak buna rağmen nihai sandalye dağılımının bir koalisyon kurmaya yetmediğini görebilir.

Bennett bağımsız bir alternatif olarak kalmak istiyor. Liberman başka bir adayın uydusu hâline gelmeyi reddediyor.

Golan partisinin bağımsızlığını muhafaza etmeyi amaçlıyor. Bu süreçte Benny Gantz ve Gilad Erdan ise öncelikle kendi siyasi varlıklarını sürdürme gayretiyle meşgul durumda.

Netanyahu’ya karşı kurulabilecek potansiyel bir alternatif hükümetin bileşimi henüz kesinlikten çok uzak olsa da başbakanlık mücadelesi şimdiden başladı.

Yeni haftanın arifesinde siyasi tablo şu şekilde şekilleniyor: Sağ kanatta partiler oy kaybını önlemeye çalışıyor.

Merkezde seçim barajını aşabilecek listeler oluşturma gayreti hakim. Büyük partiler arasında ise ilgili kampların liderliği uğruna verilen mücadele tüm hızıyla sürüyor.

Aday listelerinin sunulması için yaklaşan son tarih partileri ittifaklarını netleştirmeye zorlayacak olsa da koalisyon meselesi bu tarihten sonra da belirsizliğini koruyacak.

Seçim gününden önce dahi sonucu doğrudan tayin edecek pek çok kritik soru yanıt bulacak.

Hangi listelerin seçim barajını aşacağı, baraj altında kaç oyun heba olacağı ve hangi parti liderlerinin sandığa 61 sandalyelik bir çoğunluk için makul ve uygulanabilir bir rota ile gideceği belirlenecek.