Şi Cinping’den Ortadoğu için yeni güvenlik mimarisi çağrısı

YDH ― Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD’nin İran’a karşı savaşının bölgesel dengeleri etkilediği bir dönemde çarşamba günü Mısır’ı ziyaret ederek Ortadoğu ülkelerine dış müdahaleye karşı çıkma ve bölgenin güvenlik düzenini yeniden şekillendirme çağrısı yaptı.

Şi’nin dört yıl sonra gerçekleştirdiği ilk Ortadoğu ziyareti, Pekin’in bölgedeki diplomatik ve ekonomik etkisini genişletmeye çalıştığı bir döneme denk geliyor.

Şi’nin ziyareti, ABD’nin bölgedeki ortaklarının stratejik ilişkilerini yeniden değerlendirdiği bir süreçte gerçekleşiyor.

Aylar süren çatışmalar ticareti aksatırken ekonomileri sarstı ve Washington’ın bölgedeki uzun vadeli rolüne ilişkin soru işaretlerini artırdı.

Kahire ile Pekin arasındaki yakınlaşma

Yaklaşık 1,3 milyar dolar tutarında yıllık askeri yardım alan ve ABD’nin önemli savunma ortaklarından biri olan Mısır, son yıllarda Çin’le ekonomik ve askeri iş birliğini istikrarlı biçimde artırıyor.

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi tarafından Kahire’de düzenlenen askeri törenle karşılanan Şi, Çin devlet haber ajansı Şinhua’ya göre bölge ülkelerinin "kendi kaderlerinin efendisi" olması gerektiğini söyledi ve yeni bir bölgesel "güvenlik mimarisi" oluşturulmasını değerlendirmeye çağırdı.

Şi ayrıca bölge ülkeleriyle birlikte deniz ulaşım güzergâhlarının güvenliğini korumaya hazır olduklarını söyledi.

Hürmüz Boğazı ve Babülmendeb üzerinden yapılan deniz trafiğinin çatışmalar nedeniyle aksaması, bu konunun önemini artırdı.

Şinhua’nın aktardığına göre iki lider güvenlik iş birliğini ve terörle mücadele koordinasyonunu derinleştirme konusunda mutabık kaldı.

İki ülke ayrıca veri merkezleri, yarı iletkenler ve kritik maden tedarik zincirlerinde iş birliğini genişletme konusunda anlaştı. Ortak açıklamaya göre taraflar, ticaret ve yatırımlarda birbirlerinin para birimlerinin kullanımını da güçlendirecek.

Mısır’ın “stratejik denge” politikası

Mısır açısından Çin’le daha güçlü ilişkiler, uluslararası ortaklıklarını çeşitlendirme yönündeki daha geniş politikanın parçasını oluşturuyor. Sisi, ziyaret öncesinde yayımlanan bir makalesinde küresel rekabetin arttığı bir dönemde Mısır’ın "stratejik denge" politikası izlediğini söyledi.

Eski Mısırlı diplomat Ayman Zaineldine, Reuters’a yaptığı açıklamada, "Mısır, Çin de dahil olmak üzere büyük dünya güçleriyle ilişkilerinin çemberini genişletmek istiyor. Dolayısıyla vizyonlar örtüşüyor" dedi.

Çin açısından ise Mısır’ın bölgesel etkisi ve stratejik konumu, Pekin’in daha geniş bir ekonomik rol üstlenmeye ve ABD’nin bölgedeki etkisini azaltmaya çalıştığı süreçte ülkeyi önemli bir ortak konumuna getiriyor.

Mısır’ın bölgesel konumu Pekin için önem taşıyor

Royal United Services Institute adlı düşünce kuruluşundan H. A. Hellyer, Reuters’a yaptığı değerlendirmede Mısır’ın Pekin açısından önemli bir değer taşıdığını söyledi.

Hellyer, Mısır’ın yatırım fırsatları açısından büyük bir iç pazara, Filistin meselesi de dahil olmak üzere bölgede önemli bir diplomatik ağırlığa ve Afrika’ya bağlantı sağlayan stratejik bir konuma sahip olduğunu ifade etti.

İki ülke arasındaki artan askeri ilişkiler, geçen ay Mısır’ın Çin’le düzenlediği "Eagles of Civilization" tatbikatlarında da görüldü.

Tatbikatlarda Çin yapımı J-16 savaş uçakları ile Fransa yapımı Rafale uçaklarının katıldığı nadir bir hava muharebesi eğitimi gerçekleştirildi.

Çin Devlet Başkanı’nın ziyaretine yönelik ilgi, Şi’nin Kahire’ye gelişinden önceki günlerde de başkentte görüldü. Kentin caddeleri Çin bayraklarıyla ve Mısır’ın Sfenks’i ile Çin Seddi gibi simgesel yapıların görselleriyle donatıldı.

Ekonomik ilişkiler büyüyor

Süveyş Kanalı’na ve 110 milyondan fazla nüfusa sahip olan Mısır, Çin açısından önemli bir pazar oluşturuyor. Mısır, yalnızca bu yılın ilk yarısında Çin’den yaklaşık 10 milyar dolar değerinde mal ithal etti.

Çin yatırımları, Sisi’nin 2014 yılında Çin’i ziyaret ederek stratejik ortaklık anlaşması imzalamasından bu yana hızlı biçimde arttı.

Çinli şirketler konteyner limanları, yeşil hidrojen projeleri ile demir boru, otomobil lastiği ve uydu üretim tesislerine milyarlarca dolar yatırım yaptı.

Mısır kabinesi, Süveyş Kanalı Ekonomik Bölgesi’nin yaklaşık 4 milyar dolarlık Çin yatırımını çektiğini açıkladı.

Mısırlı yetkililer çarşamba günü bölgede Çin tarafından geliştirilen bir sanayi alanının genişletilmesi için planlar açıkladı.

Aynı gün ZC Rubber Group da 500 milyon dolarlık bir lastik üretim kompleksinin kurulmasına yönelik fizibilite çalışması yapmak üzere ön anlaşma imzaladı.