Trump’tan HTŞ'nin Hürmüz’e alternatif koridoruna: 'HARİKA!'

YDH ― ABD Başkanı Donald Trump, devam eden İran savaşı sırasında Suriye’nin Hürmüz Boğazı’na alternatif bir transit koridoru oluşturma girişimine ilişkin basında yer alan habere perşembe günü yanıt verdi.

Trump, Suriye’nin kendisini Hürmüz Boğazı’na alternatif bir geçiş güzergâhı olarak konumlandırdığı yönündeki öneriyi “HARİKA!” sözleriyle karşıladı.

ABD ile İran arasındaki çatışma altı aydır sürüyor.

Hürmüz Boğazı’nın çatışmadan ağır biçimde etkilenmesiyle birlikte küresel endişeler ve enerji fiyatları hızla yükseldi.

Bu gelişme, ABD ile İran arasındaki devam eden çatışmanın stratejik su yolu üzerindeki gerilimi artırdığı bir döneme denk geldi.

Her iki ülke de Hürmüz Boğazı üzerinde güç kullanmaya ve stratejik su yolunun kontrolünü sağlamaya çalışıyor.

Suriye’nin kara yolu ve boru hattı planı

Washington Post’un haberine göre Suriye’nin ticaret hamlesi, nisan ayında bir deneme çalışmasıyla başladı.

Bu kapsamda kamyonlar, Irak’ın güneyindeki rafineriler ile Suriye’nin Banyas Limanı arasında taşımacılık yaptı.

Hürmüz’e alternatif kara yolu, ABD ile İsrail’in bu yıl 28 Şubat’ta İran’a ortak saldırılar düzenlemesinin ardından ortaya çıktı.

Bu saldırılar, altıncı ayına giren çatışmayı başlattı.

Savaşın başlamasıyla birlikte Tahran, Hürmüz Boğazı’ndan geçen deniz trafiği üzerindeki kontrolünü sıkılaştırdı.

Suriye’deki Heyet Tahrir eş-Şam (HTŞ) rejiminin lideri Colani ise Banyas’taki Akdeniz erişimini ve Avrupa’ya ulaşım imkânlarını kullanmaya yöneliyor.

Washington Post’un haberinde, Suriye’nin enerji ve mal taşımacılığı için görece istikrarlı koşullar sunan bir kara koridoru ve Hürmüz Boğazı’na alternatif bir güzergâh önerdiği aktarıldı.

Yabancı hükümetler ve büyük enerji şirketleri de bu girişime ilgi göstermeye başladı.

Basra-Banyas hattı için 5,7 milyar dolarlık proje

Trump rejimi, Chevron öncülüğünde hazırlanan ve Basra ile Banyas arasındaki güzergâhta günde 2 milyon varil ham petrol taşıması planlanan yeni bir boru hattı projesine destek verdi.

Altyapının tamamlanması en az iki buçuk yıl sürecek.

Uzunluğu yaklaşık 1.000 mil olacak ve maliyeti 5,7 milyar dolara ulaşacak boru hattı, tanker gemilerinin taşıma kapasitesinin yerini tamamen alamayacak.

Buna rağmen proje, enerji taşımacılığının Hürmüz Boğazı’ndan farklı güzergâhlara dağıtılması için yeni bir seçenek sunuyor.

Güvenlik sorunları planın önündeki en büyük engel

Boru hattı enerji sevkiyatı için alternatif bir güzergâh sağlayabilecek olsa da proje önemli güvenlik sorunlarını da beraberinde getiriyor.

Washington Post’un haberine göre Colani, Suriye topraklarının tamamı üzerinde henüz tam kontrol sağlayamadı.

Uyuyan hücreler de belirli aralıklarla saldırılar düzenlemeyi sürdürüyor.

Bunun yanı sıra kurulması planlanan herhangi bir boru hattının Batı Irak’tan geçmesi gerekecek.

Bu engellere rağmen Suriye devletine ait Suriye Petrol Şirketinin Genel Müdür Yardımcısı Ahmed Kubbeci, resmi bir anlaşmanın eylül ayında imzalanmasının planlandığını belirtti.

Körfez ülkeleri güzergâhla ilgilenebilir

Bölgedeki enerji ihracatçılarının da bu bağlantıyı değerlendirmesi bekleniyor.

Washington Post’un görüştüğü Karam Shaar Advisory’den ekonomist ve enerji analisti Muhammed Ahmed, Kuveyt ve Bahreyn’in bu güzergâha bağlanmayı değerlendirebileceğini söyledi.

Suudi Arabistan da benzer bir transit sorunu yaşıyor.

Riyad daha önce petrolünü Kızıldeniz’e yönlendirmişti.

Suriye Avrupa ile Kızıldeniz arasında transit merkez hedefliyor

HTŞ makamları, Avrupa’yı Suriye üzerinden Kızıldeniz’e bağlayan Osmanlı döneminden kalma demir yolu ağının yeniden kurulması için Türkiye ve Suudi Arabistan ile anlaşmalara da vardı.

Bu plan, Suriye’nin yalnızca enerji taşımacılığında değil, genel mal taşımacılığında da bölgesel bir kara koridoru oluşturma girişiminin parçası olarak öne çıkıyor.

Hürmüz’de gemi trafiği savaş öncesinin altında

ABD ile İran arasındaki çatışma altı aydır sürüyor.

Hürmüz Boğazı’nın çatışmadan ağır biçimde etkilenmesiyle birlikte küresel endişeler ve enerji fiyatları hızla yükseldi.

Associated Press’in haberine göre Hürmüz’den geçen gemi trafiği, İran’ın saldırı düzenleme riskinin yarattığı güvenlik endişeleri nedeniyle çatışma öncesindeki seviyelerin altında kalıyor.