Güney Lübnan’da okullar hem sığınak hem okul oldu

YDH ― Güney Lübnan’daki okul bahçesinde, kavurucu güneş ve uzaktan gelen İsrail hava saldırılarının gürültüsüne rağmen oynayan çocukların sesleri yükseliyor.

Ancak buradaki çocukların büyük bölümü için devlet okulu eğitim gördükleri bir yer değil, yaşadıkları bir sığınak olarak kullanılıyor.

İsrail’in Lübnan’a karşı altı ay önce başlayan yeni savaşının ardından Lübnan’ın güneyindeki binlerce çocuk hâlâ memleketlerinden uzakta yaşıyor.

Çocukların bir bölümü sığınağa dönüştürülen okullarda kalırken, diğerleri geniş aileleriyle birlikte kiralık dairelere sıkışmış durumda.

15 Eylül’de başlayacak yeni eğitim yılı için okullar hazırlıklarını sürdürürken, devlet okullarına sığınan aileler okulların yeniden açılması hâlinde nereye gideceklerini ve çocuklarının bu kadar belirsizliğin ortasında eğitimlerine nasıl devam edeceğini sorguluyor.

Sahil köyü Mansuri’den gelen dört çocuklu bir büyükanne olan Necah Ammar, İsrail saldırılarından kaçarak yaklaşık 10 kilometre kuzeydeki Sur kentindeki devlet okuluna sığındı.

Ammar’ın yaşadığı okulda yaklaşık 200 aile daha bulunuyor.

62 yaşındaki Ammar’ın iki temel kaygısı bulunuyor: Okul yeniden açılırsa nerede yaşayacağı ve 2023’ten bu yana tekrarlanan işgalci saldırıları nedeniyle eğitimlerinin yıllarını kaybeden torunlarının nasıl telafi eğitimi alacağı.

Ammar, “İki yıldır okuldan uzak kaldılar; son savaş ve bu savaş yüzünden. Oğlumun kızı, zavallı kız, sekiz yaşında. İkinci sınıftaydı ve hâlâ ikinci sınıfta,” dedi.

Lübnan Sağlık Bakanlığına göre 2 Mart’tan bu yana İsrail saldırılarında 250’den fazla çocuk dahil 4 bin 300’den fazla kişi hayatını kaybetti. Saldırılarda 1000 çocuk dahil 12 bin kişi de yaralandı.

Çatışmaların en yoğun döneminde, Lübnan nüfusunun yaklaşık dörtte birine karşılık gelen 1 milyondan fazla kişi yerinden edildi.

Bu kişilerin çoğu evlerine döndü ancak memleketlerinin yıkılmış olması veya İsrail ordusunun işgal ettiği bölgelerde bulunması nedeniyle 340 binden fazla kişi hâlâ yerinden edilmiş durumda.

Mansuri’den yerinden edilen 27 yaşındaki iki çocuk annesi Rula el-Avad, çevrim içi derslerde kızına yardımcı olabilecek eğitim düzeyine sahip olmadığını söyledi. Ancak en azından yazmaya devam edebilmesi için kızına kalem ve kâğıt götürüyor.

Bir dairede kalan Avad, iki çocuğunu oynamaları için Sur’daki okula götürüyor ve yeni eğitim yılında onları okula kaydettirmek istiyor. Ancak okul kitapları ve üniformaların masraflarını karşılayamayacağından endişe ediyor.

Avad, “Çocuklar için güzel bir geleceğe bakabileceğimizi umuyorum. O zaman umut etmeyi düşünebiliriz. Çocuklarımıza her şeyin güzel olduğunu söylediğimizde, bize yalan söylüyormuşuz gibi hissetmek yerine bize inansınlar,” dedi.

56 yaşındaki Zeynep Musa, oğulları ve torunlarıyla birlikte okulun salonundaki çadırlarda yaşıyor. Musa, çocukların yalnızca kısa süreli mutluluk anları yaşayabildiğini söyledi.

Musa, “Bir sivil toplum kuruluşu geliyor, biraz oynuyorlar. Sivil toplum kuruluşu gidiyor, her şeyden nefret ediyorlar,” dedi.

Musa, “Tek istediğim çocukların çocukluklarını yaşayabilmesi. Ama artık çocukluk yok,” ifadelerini kullandı.

Lübnan Eğitim Bakanlığı Reuters’a yaptığı açıklamada, eğitim yılı yaklaşırken hâlâ sığınak olarak kullanılan yaklaşık 80 devlet okulunun bulunduğunu söyledi. Bu okulların neredeyse yarısı boşaltıldı ve yeniden okul olarak açılacak.

Yaklaşık 30 okul ise sığınak olarak kullanılmaya devam ederken kısmen yeniden açılacak. Dokuz okul ise tamamen sığınak olarak kullanılmaya devam edecek.

Lübnan Eğitim Bakanlığı ayrıca 50 devlet okulunun savaşta yıkıldığını veya ağır hasar gördüğünü, 200’den fazla okulun ise orta veya hafif düzeyde hasar aldığını açıkladı. Birleşmiş Milletler, okullara verilen zararın yeni eğitim yılında en az 100 bin çocuğun eğitimini tehlikeye atacağını söyledi.

Geçen ay Lübnan ordusu, İsrail askerlerinin güneydeki Zevter eş-Şarkiyye köyünde bir devlet okulunu ve bir anaokulunu havaya uçurduğunu açıkladı. İsrail ordusu, okulun durumuyla ilgili Reuters’ın sorularına hemen yanıt vermedi.

Lübnan Eğitim Bakanı Rima Karami, bu hafta yaptığı açıklamada güneyden gelen mümkün olduğunca fazla öğrencinin eğitimlerine devam etmesini sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Karami, güvenli olması hâlinde öğrencilerin kendi memleketlerinde, yerinden edilmiş olmaları hâlinde ise başka bölgelerde eğitimlerine devam edebileceğini belirtti.

Sur’daki okula destek veren Save the Children ise krizin ancak kalıcı bir ateşkesle çözülebileceğini söyledi.

Save the Children Kanada Başkanı Danny Glenwright, "Son birkaç günde konuştuğumuz çocuklar çözümün ne olduğunu biliyor. Bu siyasi bir çözüm. Burada insani bir çözüm yok." dedi.