Goldman Sachs’tan petrol uyarısı

YDH ― Goldman Sachs, Fars Körfezi ve Kızıldeniz’de artan saldırıların küresel petrol fiyatlarını varil başına 120 doların üzerine çıkarabileceği uyarısında bulundu.

Bu seviyeye ulaşılması, İran’a karşı savaş sırasında Amerikalıların karşı karşıya kaldığı hızla yükselen yakıt maliyetlerini daha da artıracak.

Yatırım bankasının tahmini, uluslararası gösterge niteliğindeki Brent petrolünün fiyatında yaklaşık yüzde 20’lik bir artış anlamına geliyor.

Brent petrol, 100 dolar seviyesine yakın işlem görüyor.

Brent petrolün varil fiyatı bugün 99 dolara ulaşarak altı haftanın en yüksek seviyesine çıktı. ABD'de benzin fiyatları İşçi Bayramı'nda rekor kırarak galon başına 4,15 dolara ulaştı. Bankalar, çatışmaların tırmanması durumunda fiyatların 120-150 dolara ulaşabileceği konusunda uyarıda bulundu.

Ortadoğu’daki çatışmaların uzamasıyla petrol fiyatları son haftalarda sert biçimde yükseliyor.

Bugün Brent petrolünün fiyatı kısa süreliğine varil başına 99,46 dolara çıktı ve ardından 97,85 dolara geriledi.

Brent petrol son iki ay içinde yaklaşık 72 dolardan bu seviyelere yükseldi.

Ortadoğu’daki çatışmaların şiddetlenmesi, normal koşullarda dünya petrol akışının beşte birini taşıyan stratejik su yolu Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması konusunda bir anlaşmaya varılacağı yönündeki umutları da zayıflatıyor.

Fiyatları yükselten temel unsurlar

Siyasi risk danışmanlığı şirketi Eurasia Group analistleri bir raporda, "Fiyatları yükselten temel güçler arasında Ortadoğu’daki jeopolitik çatışma, yani Basra Körfezi’ndeki ABD-İran çatışması ile Yemen’de Suudi Arabistan ve Ensarullah arasındaki karşılaşma ve Rusya-Ukrayna savaşı bulunuyor" ifadelerini kullandı.

Analistler, "Küresel rafinaj kapasitesindeki kıtlık, rafine ürünlere yönelik devam eden taleple birlikte fiyatlar üzerinde ilave yukarı yönlü baskı oluşturdu" değerlendirmesini yaptı.

Amerikalılara 100 milyar dolarlık ek maliyet

Brown Üniversitesi tarafından hazırlanan bir takip verisine göre Amerikalı tüketiciler, İran savaşının 28 Şubat’ta başlamasından 8 Eylül’e kadar yakıt için 100 milyar dolar ek ödeme yaptı. Bu tutarın yaklaşık 55 milyar dolarlık bölümünü yüksek benzin fiyatları oluştururken, kalan 45 milyar dolar dizel yakıt maliyetlerinden kaynaklandı.

Kamyon taşımacılığı, inşaat, tarım ve demiryolu sektörlerinde yaygın biçimde kullanılan dizelin fiyatı, AAA verilerine göre İşçi Bayramı’nda galon başına 5,90 dolara çıkarak rekor kırdı.

Yakıt fiyatlarındaki artış, hane bütçelerini doğrudan akaryakıt pompalarında sıkıştırırken, dolaylı olarak da market ürünleri ve diğer perakende malların taşımacılık maliyetlerini yükseltiyor. Enflasyon yüksek seviyelerde kalıyor. Ekonomistler, cuma günü açıklanacak bir sonraki Tüketici Fiyat Endeksi raporunun ağustos ayında yıllık enflasyonun yüzde 3,3’e yükseldiğini göstermesini bekliyor. Bu oran, ABD Merkez Bankası’nın yıllık yüzde 2’lik hedefinin oldukça üzerinde bulunuyor.

GasBuddy petrol analisti Patrick De Haan, 7 Eylül’de sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Bu, çoğu Amerikalının talep düştüğü ve kısa süre içinde kışlık benzine geçileceği için benzin fiyatlarının gerilediğini gördüğü yılın dönemi. Ancak son dönemde, özellikle ABD ekonomisini çalıştıran yakıt olan dizelde çok daha fazla artış görüyoruz ve bu durum devam edebilir" dedi.

ABD hükümeti perşembe günü ayrıca ağustos ayına ilişkin toptan enflasyon göstergesi olan Üretici Fiyat Endeksi’ni açıklayacak. Ekonomistler, endeksin temmuzdaki yüzde 4,7 seviyesinden yüzde 5,4’e hızlanmasını bekliyor.

Goldman Sachs’ın temel senaryosu

Goldman Sachs’ın petrol fiyatlarına ilişkin tahmini, Orta Doğu’daki çatışmaların artacağı varsayımına dayanıyor. Bankanın temel senaryosunda Brent petrolünün yıl sonunda varil başına 85 dolara gerilemesi, ABD gösterge petrolü West Texas Intermediate’ın ise yaklaşık 80 dolarda kalması öngörülüyor. Bu tahminler, yatırım bankasının önceki öngörüsüne kıyasla varil başına 5 dolarlık artış anlamına geliyor.

Goldman Sachs analistleri 7 Eylül tarihli araştırma raporunda, "Nakliye kesintilerinin devam ettiği varsayımına rağmen fiyat tahminindeki artış mütevazı kalıyor. Bunun iki nedeni var" ifadelerini kullandı. Analistler, gelişmiş ülkelerdeki ticari yakıt stoklarının çok az gerilediğini ve Orta Doğu’dan yapılan petrol sevkiyatlarının yavaş biçimde toparlanmasının beklendiğini belirtti.

ABD yönetiminden 40-50 dolar beklentisi

Trump yönetimi, çatışmanın sona ermesiyle petrol fiyatlarının savaş öncesindeki seviyelerin altına gerilemesini bekliyor. Hazine Bakanı Scott Bessent, pazar günü Fox News’e yaptığı açıklamada enerji arzındaki şokun "sona ereceğini" söyledi.

Bessent, "Bunun diğer tarafında, aslında petrol fiyatlarının varil başına 40 veya 50 dolara düştüğünü görebiliriz çünkü çok fazla arz geliyor" dedi.

2027 için 60 dolar senaryosu

Goldman Sachs, en iyi senaryosunda Brent petrolünün 2027’de varil başına 60 dolar seviyesine gerilemesini bekliyor. Ancak bunun gerçekleşmesi için Basra Körfezi’ndeki petrol üretiminin savaş öncesi seviyelerin günlük 1 milyon varil üzerine çıkması gerekiyor.

Analistler ayrıca petrol fiyatlarının gerilemesinden çok yükselme ihtimalini daha yüksek gördüklerini belirtti. Raporda, "Fiyat tahminimize yönelik riskler genel olarak belirgin biçimde yukarı yönlü kalıyor, özellikle de kısa vadede" ifadeleri kullanıldı.

Goldman Sachs, piyasaların giderek daha uzun süreli bir çatışmaya hazırlandığını da belirtti. Opsiyon piyasalarındaki fiyatlamalar, Brent petrolünün Mart 2027’de varil başına 100 doların üzerinde kalma ihtimalinin yüzde 25 olduğunu gösteriyor. Bu oran bir ay önce yüzde 6 seviyesindeydi.

Eurasia Group analistleri ise petrol fiyatlarının varil başına 85 ila 105 dolar arasında kalmasını bekliyor. Danışmanlık şirketi raporunda, "ilgili çatışmaların herhangi birinin çözüme kavuşması için çok az ihtimal görüldüğü" ifade edildi.