Direniş Ekseni Körfez'de yeni bir cephe kuruyor

YDH- Associated Press (AP), Sanaa hükümetine bağlı Yemen ordusunun temmuz ayında Suudilerin petrol tesislerini hedef alan geniş çaplı İHA saldırılarının planlanması ve gerçekleştirilmesinde Iraklı direniş gruplarıyla birlikte hareket ettiğini ve iki taraf arasındaki askeri koordinasyonun yeni bir seviyeye ulaştığını bildirdi.

Suudi rejimi ve ABD, temmuz ayında Suudi petrol tesislerine yönelik İHA saldırılarından Irak'taki İran destekli grupları sorumlu tutarak Irak'a ortak hava saldırıları düzenlemişti. Ancak söz konusu İHA saldırılarının sorumluluğunu Sanaa hükümetine bağlı Yemen ordusu üstlenmişti.

AP'ye konuşan bölgesel yetkililer, Yemen ordusunun Iraklı direniş gruplarına iki gün süren yoğun İHA saldırısının planlanması ve gerçekleştirilmesi sırasında destek verdiğini öne sürdü.

Gazze savaşı boyunca İsrail ve ABD'nin bölgedeki direniş güçlerini ağır saldırılarla hedef almasına rağmen, bu baskının askeri koordinasyonu ortadan kaldırmak yerine yeni işbirliği biçimlerinin ortaya çıkmasına yol açtığı görülüyor.

Bölgesel yetkililer ve uzmanlara göre İran, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta başlattığı savaşa karşı Iraklı direniş grupları ile Yemen ordusunun Suudiler ve Körfez'deki Amerikan müttefikleri üzerindeki baskısından yararlanıyor.

AP bunu "riskli bir strateji" olarak tanımlarken, mevcut tırmanmanın arka planında ABD ve İsrail'in İran'a karşı başlattığı savaş ile Suudi rejiminin Washington'ın yanında konumlanması bulunuyor.

Ortak operasyon odası iddiası

Yemen ordusunun Iraklı direniş gruplarıyla yürüttüğü askeri koordinasyona ilişkin iddialar, istihbarat bilgilerine atıfta bulunan iki Suudi yetkili ile üst düzey bir Iraklı güvenlik yetkilisi tarafından AP'ye aktarıldı.

Yetkililer, Yemen'den giden temsilcilerin Iraklı direniş gruplarının yönettiği ortak bir operasyon odasında görev yaptığını ileri sürdü.

Suudi rejimi ve ABD, söz konusu saldırıların ardından Irak topraklarını ortak hava saldırılarıyla hedef aldı.

AP'ye göre saldırılarda en az 20 Iraklı savaşçı, altı İranlı danışman ve Yemen ordusundan en az bir yetkili hayatını kaybetti.

Bir Amerikan askeri yetkilisi de Washington'ın Yemen ordusuna bağlı unsurların Irak'taki varlığından ve buradan Suudiler dahil bölgedeki Amerikan müttefiklerine yönelik operasyonlara destek verebilmesinden “endişe” duyduğunu söyledi.

Iraklı yetkililer ise Suudilere yönelik saldırıya Haşd Şabi'nin kurumsal olarak katıldığı iddiasını reddetti.

Gazze savaşı koordinasyonu artırdı

Yemenli ve bölgesel yetkililere göre Iraklı direniş grupları ile Sanaa hükümetine bağlı Yemen ordusu arasındaki askeri işbirliği Gazze savaşı boyunca giderek gelişti.

İki taraf bu süreçte İsrail'e yönelik saldırıları koordine etti.

Savaşın en yoğun döneminde Sanaa hükümetine bağlı Yemen ordusunun liderliği de ortak bir operasyon odasının varlığından söz etmişti.

ABD ve İsrail'in İran'a saldırmasının ardından bu işbirliği Körfez cephesine de taşındı.

Uluslararası Kriz Grubu'nun kıdemli Yemen analisti Ahmed Nagi, Gazze savaşı sırasında Yemen ordusunun artan etkisinin Irak'ta yeni bir askeri işbirliği zemini oluşturduğunu söyledi.

Nagi'ye göre Irak'taki birçok direniş grubu Yemen'e destek vermeye daha istekli hale gelirken, Yemen ordusu da askeri tecrübesini Iraklı gruplarla paylaşmaya başladı.

Nagi, ortaya çıkan tabloyu, "Şimdi Suudileri bir kerpeten gibi sıkıştırıyorlar." sözleriyle özetledi.

Kızıldeniz'den ikinci baskı hattı

Yoğun İHA saldırısından yaklaşık bir hafta önce Sanaa hükümetine bağlı Yemen ordusu, Kızıldeniz'de Suudi deniz taşımacılığına yönelik abluka ilan etmişti.

Bu karar, İran'la savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin zaten ciddi biçimde aksadığı bir dönemde Suudilerin alternatif petrol ihracat güzergâhını da baskı altına aldı.

ACLED'in verilerine göre Yemen ordusu, temmuz ayının sonlarından bu yana Suudilerin petrol tesisleri ve Kızıldeniz'deki tankerlerine yönelik bir düzineden fazla saldırı gerçekleştirdi.

Salı günü de Suudilerin güneyindeki petrol tesisleri ve diğer hedeflere yönelik yeni bir saldırı dalgası düzenlendi.

Yemen ordusunun Kızıldeniz'deki ablukası, Suudileri petrol tankerlerinin takip sinyallerini kapatmayı da içeren "karanlık seyir" yöntemlerine başvurmaya zorladı.

Suudiler, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapatmasının ardından petrol ihracatının önemli bölümünü Kızıldeniz güzergâhına kaydırmıştı. Ancak Yemen ordusunun saldırıları bu hattı da baskı altına aldı.

Bunun üzerine Suudi petrolünün daha büyük bölümü Süveyş Kanalı ve Mısır'daki SUMED boru hattı üzerinden taşınmaya başladı.

Ancak Yemen ordusu geçen ay Kızıldeniz'in kuzeyinde seyreden bir Suudi petrol tankerini füzeyle vurarak bu alternatif güzergâhın da operasyon menzilinde bulunduğunu gösterdi.

Tankerin Yenbu Limanı'ndan Süveyş Kanalı'na ilerlediği ve saldırının Yemen ordusunun kontrolündeki bölgelerden yaklaşık bin kilometre uzakta gerçekleştirildiği bildirildi.

Washington merkezli New America düşünce kuruluşunun Yemen uzmanı Adam Baron, Yemen ile Suudiler arasında yeniden geniş çaplı savaş ihtimaline ilişkin, "Tam ölçekli savaşa dönüş treni istasyondan ayrıldı ve onu durdurmak için herhangi birinin devreye girip girmeyeceği belirsiz." değerlendirmesinde bulundu.

AP, Suudi rejiminin Yemen ordusunu yeniden doğrudan ve kapsamlı biçimde hedef alma konusunda “şimdilik” isteksiz göründüğünü belirtti.

Ancak Yemen ordusunun Suudilerin petrol tesisleri ve deniz taşımacılığı üzerindeki baskısını artırması, Yemen cephesinin ABD-İran savaşının giderek daha önemli bir uzantısına dönüşebileceğine işaret ediyor.