İran, ele geçirdiği ABD sualtı aracını tersine mühendislikle inceleyebilir

YDH ― Reuters’e göre, İran’ın ABD’ye ait bir askeri sualtı insansız aracını ele geçirmesi, Tahran’a aracı inceleme ve olası bir tersine mühendislik çalışmasıyla yeniden üretme fırsatı sunuyor. Bu gelişme, Pentagon ve insansız araç üreticisi Anduril açısından bir gerileme anlamına geliyor.

ABD ordusu ve Anduril, aracın İran’ın eline geçmesinin önemini küçümsedi. Uzun menzilli gözetleme ve diğer sualtı görevleri için tasarlanan Dive-LD otonom sualtı aracı, insan müdahalesine çok az ihtiyaç duyarak günlerce görev yapması amaçlanan yeni nesil askeri insansız araçlar arasında yer alıyor. Washington daha önce gelişmiş insansız hava araçlarının İran’ın eline geçmesini ciddi bir mesele olarak değerlendirmişti.

İran’ın 2011 yılında RQ-170 Sentinel gizli keşif uçağını ele geçirmesinin ardından dönemin ABD Başkanı Barack Obama, Tahran’dan uçağı iade etmesini açıkça istedi. İran daha sonra aracı tersine mühendislikle yeniden ürettiğini öne sürdü ve ardından tasarımı büyük ölçüde bu uçaktan esinlenmiş görünen yerli üretim modelleri tanıttı.

Daha yakın bir tarihte ise ABD ordusu, İran güçlerinin insansız deniz teknolojisine el koymasını önlemek için hızla harekete geçti. ABD Donanması’na göre, 2022 yılında bir İran savaş gemisinin Körfez’de Saildrone’a ait bir yüzey aracını çekerek götürmeye çalışmasının ardından bölgeye bir ABD Donanması devriye gemisi ile bir MH-60S Seahawk helikopteri sevk edildi.

Analistler, İran’ın ele geçirilen insansız araçtan belirleyici bir askeri avantaj elde etmesinin düşük bir ihtimal olduğunu söylüyor. Ancak olay, Tahran açısından yine de bir propaganda zaferi, Washington’ın teknolojik üstünlük algısını koruma çabaları açısından ise itibar zedeleyici bir gerileme niteliği taşıyor.

Dünyanın çeşitli ülkelerindeki İran büyükelçilikleri, ABD’nin insansız aracını kaybetmesiyle alay etti.

İran’ın Gana Büyükelçiliği, X’te yaptığı paylaşımda, denizaltı aracının “karidesin hapşırmasını duyabilecek insanların kontrol ettiği bir boğazda” ele geçirilmesiyle övündü. Paylaşımda ayrıca, “Bizimkiler onu balıkçı ağındaki plastik bir şişe gibi alıp çıkardı. Tamamen sağlamdı. Hâlâ bir aptal gibi yanıp sönüyordu. Joystick’i tutan her kimse başsağlığı diliyoruz.” ifadeleri kullanıldı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’ndan Donanma Yüzbaşı Tim Hawkins, “arızalı insansız aracın eski bir model olduğunu, hassas veri toplamadığını ve herhangi bir gizli sonar ya da radar ekipmanı taşımadığını” söyledi. Anduril ise yorum talebine hemen yanıt vermedi.

Washington Yakın Doğu Politikaları Enstitüsü kıdemli uzmanı Farzin Nadimi, “Elbette İran bunu propaganda zaferi olarak kullanmak için her fırsatı değerlendirecek” dedi. Nadimi, bunun “İslam Devrim Muhafızları’nın kendi tasarımlarının daha gelişmiş versiyonlarını üretmesine yardımcı olabileceğini” söyledi.

Hudson Enstitüsü kıdemli uzmanı ve Savunma Kavramları ve Teknolojisi Merkezi direktörü Bryan Clark, İran’ın neredeyse kesin olarak aracın donanımını açmaya çalışacağını, ancak aracın yazılımında yerleşik savunma mekanizmaları bulunduğunu söyledi. Clark, Tahran’ın ele geçirilen Amerikan uçakları konusundaki geçmişine işaret ederek İranlı mühendislerin “mekanik sistemleri kesinlikle tersine mühendislikle çözebileceğini” ifade etti.

İran’ın Haydarabad Büyükelçiliği ise X’te, “Tersine mühendislik uzmanlarımızın kutu açma töreni yarın sabah!” paylaşımını yaptı.

Olay aynı zamanda Anduril ile müşterisi ABD Donanması’nın açıklamaları arasındaki farklılığı da ortaya koydu.

Donanma yetkilileri, Dive-LD’nin eski model bir araç olduğunu, bir arıza yaşadığını ve “suda hareketsiz” kaldıktan sonra İran güçleri tarafından ele geçirildiğini söyledi.

Anduril, Dive-LD’yi “mevcut en güvenilir ve esnek” büyük otonom sualtı aracı olarak tanıtıyor ve aracın zorlu koşullarda 10 güne kadar görev yapabildiğini belirtiyor. Dive-LD, ABD Donanması tarafından kullanılmasının yanı sıra Avustralya’nın yeni Ghost Shark büyük sualtı insansız aracının geliştirilmesinde bir test platformu olarak da kullanıldı. Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nin Ortadoğu Programı Direktörü Mona Yakubiyan, “İran’ın bunu kendi çıkarları doğrultusunda kullanma konusunda son derece başarılı olduğu kanıtlandı. Bu olayda da anlatıyı ABD’nin beceriksizliği ve onların Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolü bir şekilde ellerinde tutabilme yeteneği üzerinden şekillendirmeye çalışıyorlar,” dedi.