İsrail'e "yaptırım" açıklayan İngiltere, İsrail silah sanayisini besliyor

YDH- İngiltere'nin İsrail'in işgal altındaki Filistin topraklarındaki yerleşimlerine yönelik ticari yaptırımlar açıklamasından yalnızca birkaç gün önce, 300'den fazla İngiliz askerinin İsrail'in en büyük silah şirketi Elbit Systems'ın desteğiyle geniş çaplı bir askeri tatbikata katıldığı ortaya çıktı.

Declassified UK'nin haberine göre İngiltere Savunma Bakanlığı, son yıllarda İsrailli silah şirketlerine yüz milyonlarca sterlin değerinde çok sayıda sözleşme verirken, İsrail yapımı teknolojiler İngiliz ordusunun hava savunma sistemlerinden savaş uçaklarına ve donanmasına kadar birçok alanda kullanılıyor.

İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband'ın İsrail yerleşimlerine yönelik yaptırımları açıklamasından günler önce gerçekleştirilen üç günlük “Pegasus Athena” tatbikatında, 300'den fazla İngiliz askeri Elbit Systems UK tarafından sağlanan sistemlerle eğitim gördü.

Declassified, tatbikatın İsrail silah sanayisinin İngiltere'nin savunma sektörüyle kurduğu kapsamlı ilişkinin yalnızca son örneği olduğuna dikkat çekti.

Habere göre İngiliz askerleri Elbit tarafından geliştirilen simülatörlerle eğitilirken, şirket 2021'de İngiliz ordusuna hedef tespit sistemleri sağlamak üzere 102 milyon sterlinlik sözleşme aldı.

Aynı yıl Kraliyet Donanmasının elektronik harp ve füze savunma kapasitesinin geliştirilmesi amacıyla Babcock ve Elbit'e 103 milyon sterlinlik bir başka sözleşme verildi.

İsrail devletine ait silah şirketi Rafael Advanced Defence Systems'ın teknolojisi ise İngiltere'nin Sky Sabre hava savunma sisteminde kullanılıyor. Rafael ayrıca Challenger 3 tanklarının roket ve füzelere karşı korunmasını sağlayacak sistem için 20 milyon sterlinlik sözleşme aldı.

İşgal hukuka aykırı, askeri işbirliği devam ediyor

Declassified, söz konusu askeri ilişkilerin İngiliz hükümetinin İsrail işgalinin hukuka aykırı olduğunu kabul etmesiyle çeliştiğine dikkat çekti.

Miliband, yerleşimlere yönelik yaptırımları açıklarken İngiltere'nin tutumunun Uluslararası Adalet Divanının (UAD) 2024 tarihli danışma görüşüyle uyumlu olduğunu belirtmişti.

UAD, İsrail'in Filistin topraklarındaki işgalini hukuka aykırı ilan ederken, diğer devletlerin işgalin yarattığı durumun sürdürülmesine “yardım veya destek sağlamaması” gerektiğini bildirmişti.

Declassified ise İsrail silah sanayisinin işgalin sürdürülmesinde kullanılan silah, mühimmat ve gözetleme sistemlerini İsrail ordusuna sağladığını belirterek, İngiltere'nin bu şirketlere verdiği sözleşmelerin söz konusu hukuki yükümlülüklerle bağdaşmadığını aktardı.

Soykırım araştırmacısı Martin Shaw da İngiltere'nin işgalin hukuka aykırı olduğunu kabul etmesinin yalnızca yerleşimcilere değil İsrail devletine yönelik adımlar atmasını gerektirdiğini söyledi.

Shaw, İngiltere'nin İsrail'le kapsamlı askeri-sanayi işbirliğinin UAD tarafından ortaya konulan yükümlülüklerle bağdaşmadığını savundu.

İran ve Hizbullah'a karşı gizli savunma planı

Declassified'ın daha önce yayımladığı belgeler, İngiltere ile İsrail arasındaki askeri ilişkilerin silah alımlarının ötesine geçtiğini de ortaya koydu.

Distributed Denial of Secrets tarafından yayımlanan belgelere göre İngiltere'nin Tel Aviv'deki savunma ataşesi Jim Priest, 2019 civarında İran ve Hizbullah'a karşı geliştirilen “Project HEZUK” adlı gizli İngiltere-İsrail savunma planına ilişkin bir sunum hazırladı.

Belgelerde Sky Sabre gibi mevcut ortak programların yanı sıra otonom savaş, uzay ve denizcilik alanlarında yeni işbirliği imkanlarının değerlendirildiği belirtildi.

İngiltere'nin İsrail'le istihbarat ilişkilerinin de yeni yaptırımlardan etkilenmeyeceği bildirildi.

Miliband, iki ülke arasındaki istihbarat paylaşımının süreceğini açıklarken, 2020 tarihli İngiltere-İsrail askeri işbirliği anlaşması ile 2023'te imzalanan ikili ilişkiler yol haritasının askıya alınacağına dair herhangi bir işaret bulunmuyor.

BDS hareketinin kurucularından Ömer Bergusi, İngiltere'nin bir taraftan İsrail yerleşimlerine yaptırım uygularken diğer taraftan Filistinliler üzerinde “sahada test edilmiş” İsrail gözetleme ve silah sistemlerini satın almasını eleştirdi.

Bergusi, İngiliz hükümetinin son adımlarını “büyük ölçüde göstermelik” olarak nitelendirdi.

Declassified'ın İsrailli silah şirketleriyle yapılan sözleşmelerin UAD kararlarıyla nasıl bağdaştığı yönündeki sorusuna yanıt veren İngiliz hükümeti ise yasa dışı yerleşimlerle ticarete karşı önlemler alındığını belirterek, Savunma Bakanlığının bütün sözleşmelerinin güvenlik ve hukuki yükümlülüklere uygun şekilde verildiğini savundu.