ABD, İsrail ve Arap ülkeleri Almanya’da masaya oturdu

YDH ― Axios’un iki İsrailli yetkiliye dayandırdığı haberine göre, ABD, İsrail ve bazı Arap ülkelerinin üst düzey askeri komutanları, İran’a karşı yürütülen savaş ve bölgedeki diğer gerilimleri görüşmek üzere geçen hafta Almanya’da bir araya geldi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanı (CENTCOM) Oramiral Brad Cooper’ın düzenlediği özel toplantı, katılımcı ülkelerin hiçbiri tarafından önceden resmen duyurulmadı.

CENTCOM da toplantının gerçekleştirildiğini doğruladı. CENTCOM’dan yapılan açıklamada, Almanya’da düzenlenen planlı bir konferans kapsamında sekiz ülkeden üst düzey askeri liderlerin ağırlandığı ve liderlerin Ortadoğu’da güvenlik işbirliğini geliştirmeye yönelik fırsatları görüştüğü belirtildi.

Benzer toplantılar geçmişte de düzenlenmişti ancak bu buluşma, ABD ve İsrail’in altı aydan uzun süre önce İran’la savaşa girmesinden bu yana yapılan ilk toplantı oldu. Toplantıya Cooper’ın yanı sıra İsrail, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Bahreyn, Kuveyt, Katar, Ürdün ve Mısır’ın genelkurmay başkanları katıldı.

Axios’a göre, buluşma, İsrail’le diplomatik ilişkileri bulunmayan bazı Arap Körfez ülkelerinin askeri komutanlarının savaş hakkında doğrudan görüş alışverişinde bulunması açısından “nadir bir fırsat” sundu.

Cooper, İran’ın ABD üslerine yönelik saldırılarına rağmen ABD ordusunun bölgedeki güçlerini çekmeyeceği konusunda diğer komutanlara güvence verdi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanı ayrıca ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğini artırmaya yönelik planı hakkında katılımcıları bilgilendirdi.

İsrailli bir yetkiliye göre İsrail ordusu Genelkurmay Başkanı Korgeneral Eyal Zamir de toplantıda diğer komutanlara İsrail ordusunun farklı cephelerde yürüttüğü operasyonlar hakkında bilgi verdi.

İsrail, Avrupa Komutanlığı’nın sorumluluk alanından çıkarılarak CENTCOM’un sorumluluk alanına dahil edildi. Bu değişiklik, İsrail’in CENTCOM çatısı altında Arap ülkeleriyle askeri işbirliğini geliştirmesinin önünü açtı. Aynı zamanda İsrail’in özellikle hava ve füze savunması alanında bölgesel güvenlik mimarisinin bir parçası haline gelmesini sağladı.

Axios, savaş sırasında İsrail’in, savunma ve saldırı operasyonlarında BAE ve ABD ile birlikte çalıştığını kaydetti. İsrailli yetkililere göre İsrail, BAE’ye personeliyle birlikte Demir Kubbe füze savunma sistemini konuşlandırdı. İsrail ayrıca BAE’ye istihbarat, gözetleme ve keşif (ISR) alanlarında gerçek zamanlı destek sağladı.

Savaş sırasında İsrail ile bölgedeki diğer Arap ülkeleri arasındaki istihbarat paylaşımı da arttı.

Almanya’daki toplantı, Sanaa hükümetine bağlı Yemen güçlerinin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarını yoğunlaştırdığı, sahada ilerlemeler kaydettiği ve Kızıldeniz’deki Babülmendeb Boğazı üzerinde fiili kontrol sağladığı bir dönemde yapıldı. Konuyla ilgili bilgi sahibi bir kaynak, İsrail ve Suudi Arabistan’ın CENTCOM’un yardımıyla İsrail’in Yemenlilere karşı Suudi askeri operasyonlarına nasıl destek verebileceğini görüştüğünü söyledi. Aynı kaynağa göre taraflar, İsrail’in BAE’ye sağladığı desteğe benzer şekilde Suudi Arabistan’a istihbarat, gözetleme ve keşif (ISR) desteği sunulmasını da ele aldı.

İsrail ile bölgedeki diğer ülkeler arasındaki askeri işbirliği, Eylül 2020’de İsrail, BAE ve Bahreyn arasında İbrahim Anlaşmaları’nın imzalanmasından sonra yoğunlaştı.