El-Ahbar: HTŞ rejiminin ekonomik masalı çöktü

YDH- El-Ahbar, Suriye’nin kuzeydoğusundan orta ve kuzeybatı bölgelerine yayılan protestoların, nüfusun büyük bölümünü yoksulluk sınırının altında bırakan ağır geçim krizini görünür hale getirdiğini yazdı.

HTŞ rejimi “yatırım anlaşmaları” ve “ekonomik kalkınma” söylemini öne çıkarmayı sürdürürken bu vaatlerin halkın günlük yaşamına herhangi bir somut etkisi olmadı.

Yeni dönemin en geniş protesto dalgası, petrol ürünlerinin fiyatlarının yüzde 40’a varan oranlarda artırılmasının ardından başladı.

Zamla birlikte yeni para birimi üzerinden 95 oktan benzinin litresi 195, 90 oktan benzinin litresi 185, motorinin litresi ise 175 liraya yükseldi. Ev tipi tüpün fiyatı 1600, sanayi tipi tüpün fiyatı da yaklaşık 2570 liraya çıktı.

Protestolar ülke geneline yayılıyor

İlk olarak Haseke, Deyri Zor ve Rakka’da başlayan gösteriler daha sonra Halep, İdlib ve Süveyda’ya yayıldı.

Halk gösteriler düzenleyerek, lastik yakıp ana yolları kapatarak ve petrol tankerlerinin geçişini engelleyerek zam kararına tepki gösterdi. Toplu taşıma sürücüleri de çeşitli bölgelerde iş bırakma eylemlerine katıldı.

Petrol üretiminin yoğunlaştığı kuzeydoğu bölgelerinde yaşayanlar, kendi topraklarından çıkarılan petrolün türevlerine giderek daha yüksek bedeller ödemek zorunda bırakılmalarına itiraz etti.

Haseke’nin güneyindeki Merkede’de protestocular, Haseke ile Deyri Zor’u birbirine bağlayan ana yolu kapatarak petrol tankerlerinin geçişini engelledi.

Deyri Zor’un doğu ve batı kırsalındaki çok sayıda yerleşimde de yollar kapatıldı. Rakka kırsalında protestocular Deyri Zor-Halep uluslararası yolunu keserek ham petrol tankerlerinin geçmesine izin vermedi.

Halep kırsalındaki Azez ve el-Bab’da düzenlenen gösterilerde akaryakıt zamlarının geri çekilmesi istendi. Halep kentindeki bazı toplu taşıma şoförleri ise artan maliyetlere uygun yeni ücret tarifesi talebiyle greve gitti.

İdlib’de protestocular Maarat Numan yakınındaki M5 uluslararası yolunu yanan lastiklerle kapattı. Bölgede gösterilerin ve grevlerin genişletilmesi yönünde çağrılar yapıldı.

Eylemciler, akaryakıt zamlarının tarım ve ulaşım sektörlerini ağır biçimde etkileyeceğini, taşıma maliyetleri üzerinden bütün temel tüketim ürünlerinde yeni fiyat artışlarına yol açacağını vurguladı.

Gelirlerin son derece düşük kaldığı ve ülkenin ekonomik tükenmişliğinin sürdüğü bir dönemde alınan kararın halkın geçim yükünü daha da ağırlaştırdığı belirtildi.

Yönetimin Hürmüz gerekçesi halkı ikna etmedi

HTŞ rejimi, zam kararını Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim nedeniyle küresel enerji fiyatlarının yükselmesi ve bakım çalışmaları yapılan Banyas Rafinerisi’nin devre dışı kalmasıyla gerekçelendirdi.

Yetkililer fiyat artışının “geçici” olduğunu öne sürdü ancak bu açıklama protestocuları ikna etmedi.

Göstericiler, halkın temel ihtiyaçlarını dahi karşılamakta zorlandığı bir ortamda yöneticilerin pahalı dört çeker araçlarla dolaşmasına tepki göstererek yetkililerin toplumdan kopuk bir dünyada yaşadığını dile getirdi.

Protestoların yalnızca akaryakıt zammından kaynaklanmadığı, eylemlerin yayılması ve kullanılan söylemin sertleşmesinin birikmiş ekonomik öfkeyi ortaya çıkardığı belirtildi.

HTŞ rejimi daha önce üretimin artırılması, ihracatın geliştirilmesi ve petrol ürünlerinde dışa bağımlılığın azaltılması yönünde çok sayıda vaatte bulunmuştu. Ancak bu vaatlerin halkın yaşam koşullarında karşılık bulmadığı kaydedildi.

Yönetimin kuzeydoğudaki çiftçilerden satın aldığı buğdayın parasını ödemekte gecikmesi de bölgede biriken tepkiyi artırdı. Son akaryakıt zammı, üst üste yığılan geçim ve ekonomi krizlerinin son halkası oldu.

Colani’den ekonomik büyüme vaatleri

Sokağın öfkesini yatıştırmak amacıyla yönetime yakın medya kuruluşları ve aktivistler, HTŞ rejimi Colani’nin halka sesleneceği yönünde haberler yaydı ancak bu iddia daha sonra yalanlandı.

Bazı Halk Meclisi üyeleri Enerji bakanını Mecliste sorgulayacaklarını duyurdu. Bununla birlikte Meclisin herhangi bir bakanı görevden alma yetkisinin bulunmadığına dikkat çekildi.

Dubai’deki Arap Medya Zirvesi’ne katılan Colani ise Suriye’deki ekonomik koşulların önümüzdeki dönemde iyileşeceğini öne sürdü.

Colani ayrıca Fars Körfezi ülkelerinden daha fazla yatırım çağrısı yaptı.

El-Ahbar, Colani’nin açıklamalarının geçiş yönetiminin başından beri benimsediği büyüme, yabancı yatırım ve üretim artışı vaatlerinin tekrarı olduğunu belirtti.

Ülke geneline yayılan protestolar ise yönetimin ekonomik söylemiyle Suriyelilerin günlük yaşamda karşı karşıya kaldığı yoksulluk arasındaki uçurumun giderek büyüdüğünü gösteriyor.

Akaryakıt zammı toplumsal öfkeyi ateşleyen kıvılcım olsa da insanları sokağa çıkaran kriz, benzin ve motorin fiyatlarının çok ötesinde bulunuyor.