İsrail seçimlerinde asıl savaş sağın içinde

YDH- İsrail’de “Knesset” seçimlerine haftalar kala yapılan anketler, Başbakan Benyamin Netanyahu’nun öncülüğündeki blokun gerilediğine işaret ederken, sağ içindeki parçalanma hükümeti kurma hesaplarını daha da karmaşık hale getiriyor.

El-Ahbar yazarı Yahya Debbuk’a göre, seçim listelerinin sunulması ve ittifak süresinin dolmasıyla birlikte rekabetin genel tablosu büyük ölçüde netleşti. Mücadele yalnızca Netanyahu ile rakipleri arasında değil, iktidarın sürmesi halinde İsrail’i hangi sağcı gücün yönlendireceğini belirlemek üzere Netanyahu’nun kendi kampı içinde de yaşanıyor.

Bu nedenle seçimler, yalnızca Netanyahu hakkında bir referandum niteliği taşımıyor. Sağ partiler arasındaki oy mücadelesi de Likud liderinin gücünü aşındırarak seçimleri kazanması halinde dahi koalisyon ortaklarını yönetmesini zorlaştırıyor.

Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, önceki seçimlerde ortak liste kurduğu Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’ten bu kez ayrı yarışıyor. Sağ bloka yeni katılan Ofer Winter ise seçim barajının hemen çevresinde bulunuyor. Winter’ın baraj altında kalması, sağ blokun dört sandalye kaybetmesine ve Netanyahu’nun hükümeti kurma görevinden daha da uzaklaşmasına yol açabilir.

Debbuk, asıl mücadelenin Netanyahu ile Yaşar Partisi lideri Gadi Eisenkot arasında kararsız kalan seçmenlerden çok, sağcı güçlerin kendi aralarında yaşandığını belirtti. Ben-Gvir, Smotrich veya başka bir sağcı listenin kazanacağı her ilave sandalye Netanyahu’nun payından eksilirken, Winter’ın başarısı ya da başarısızlığı sağ blokun tamamını etkileyebilir.

Bu tablo, önceki seçimlerde 33 sandalye kazanan Likud’un güncel anketlerde 20’nin altına gerilemesini de açıklıyor.

Netanyahu’nun karşı karşıya bulunduğu açmazın en açık örneğini Winter oluşturuyor. Karşı bloktan gelmeyen ve kendisini sağa alternatif olarak sunmayan Winter, koalisyon partilerinden hayal kırıklığına uğrayan sağcı seçmenlere sesleniyor.

Dolayısıyla Winter seçimlerin ardından Netanyahu’yu desteklese bile başarısı Likud’un veya ortaklarından birinin sandalye kaybetmesi anlamına gelebilir. Netanyahu bu nedenle, sağ oyların çok sayıda liste arasında bölünerek boşa gidebileceği gerekçesiyle Winter’a oy verilmemesi çağrısı yapıyor.

Winter ise seçmenlerinin sandığa gitmeyecek veya başka bir alternatif arayacak kişilerden oluştuğunu savunuyor.

Sorun yalnızca Winter ile sınırlı değil. Ben-Gvir kendi gücünü ve bağımsızlığını korumak isterken Smotrich, dini milliyetçi akımın ve Batı Şeria’daki yerleşim projesinin başlıca temsilcisi olmayı hedefliyor.

Bu isimlerin seçimlerden sonra aynı hükümette buluşmaları mümkün olsa da koalisyona aynı güç ve gündemle girmeyecekler. Netanyahu ise sağ içindeki dengeleri yönetebilmek için mümkün olan en fazla sandalyenin Likud’da toplanmasına ihtiyaç duyuyor.

Özellikle küçük sağcı listelerin seçim barajını aşıp aşamaması, sağ blokun toplam sandalye sayısını ciddi biçimde değiştirebileceğinden mücadele her bir oy üzerinde yoğunlaşıyor.

Bu hesapların arkasında, İsrail sağının kimliği ve hedefleri üzerine daha geniş bir güç mücadelesi bulunuyor. Netanyahu uzun yıllar İsrail’i yöneten sağ anlayışı temsil ederken, ortakları ve rakipleri daha sert ve aşırı eğilimleri savunuyor. Winter ise kendisini 7 Ekim başarısızlığının yükünü taşımayan yeni bir isim olarak öne çıkarıyor.

Debbuk’a göre Netanyahu başbakanlığa dönse bile seçimlerden sonra nasıl bir sağ blokla iktidar olacağı belirsizliğini koruyor. Netanyahu’nun çok sayıda güç merkezinin bulunduğu bir kampı yönetip yönetemeyeceği veya kendisinden daha bağımsız hareket edecek ortaklarına daha fazla boyun eğmek zorunda kalıp kalmayacağı seçim sonrasının temel sorularından biri olacak.

Gazze, Batı Şeria ve yerleşim politikaları başta olmak üzere ortaklarının baskısı ile yönetimin sınırları ve ABD ile ilişkiler arasında denge kurmak, Netanyahu açısından seçimleri kazanmaktan daha zor bir sınava dönüşebilir.