Bloomberg: İran savaşı ABD’nin küresel askeri gücünü eritiyor

YDH- Bloomberg Economics’in analizine göre, 14 Temmuz’da başlayan ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasının gemi işletme maliyeti yaklaşık 2 milyar dolara ulaştı. Operasyonun günlük maliyeti 32,5 milyon dolar, aylık maliyeti ise yaklaşık 1 milyar dolar olarak hesaplandı.

ABD’nin ocak ayında başlattığı askeri yığınaktan bu yana Ortadoğu’ya sevk edilen 46 savaş gemisi ve dört uçak gemisi hava kanadının toplam işletme maliyeti 7,1 milyar doları aştı. Bu tutara Hürmüz Boğazı’ndan geçen tankerleri koruyan tüm Amerikan unsurları dahil edilmedi.

Bloomberg’in hesaplamasına göre askeri yığınak 652 milyon, savaşın başlaması ile 7 Nisan arasındaki dönem 1,1 milyar, 13 Nisan-18 Haziran arasındaki ilk abluka 2,4 milyar ve 19 Haziran-13 Temmuz arasındaki ateşkes dönemi 825 milyon dolara mal oldu.

Operasyona halen yaklaşık 22 savaş gemisi, başka bir ifadeyle ABD Donanması’na ait savaş gemilerinin yüzde 30’dan fazlası katılıyor. Ablukanın başlamasından bu yana bölgede dönüşümlü olarak en az 28 savaş gemisi görevlendirildi.

ABD, kullanılabilir uçak gemilerinin yüzde 50’sini ve güdümlü füze destroyerlerinin yüzde 32’sini Ortadoğu’ya konuşlandırdı. Ablukada USS Abraham Lincoln, USS Gerald R. Ford, USS George H.W. Bush ve USS George Washington adlı dört uçak gemisi görev yaptı.

Dokuz aylık görevin ardından Tayland’da limana yanaşan USS Abraham Lincoln’de bakım arızaları ve ciddi moral sorunları yaşandığı, 40 günlük internet kesintisinin mürettebatın aileleriyle bağlantısını kopardığı bildirildi.

ABD güçleri, temmuz ayından bu yana Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalışan İran bağlantılı 100’den fazla gemiyi durdurarak rotasını değiştirdi veya ateş açarak seyirden alıkoydu.

Savaşın faturası 38 milyar dolara ulaştı

ABD Kongresi Bütçe Ofisi’nin salı günü yayımladığı raporda, savaşın 1 Ağustos’a kadarki toplam maliyeti yaklaşık 38 milyar dolar olarak hesaplandı. Çatışmanın “nispeten düşük yoğunlukta” sürmesi halinde aylık maliyetin 2 ila 3 milyar dolar arasında olacağı öngörüldü.

Raporda, Washington’un Haziran 2025’ten bu yana savunma amaçlı önleyici füze stokunun üçte ikisine kadarını tüketmiş olabileceği belirtildi. Bu açığın, geniş balistik ve seyir füzesi stoklarına sahip başka bir ülkeyle çatışma çıkması halinde kritik hale geleceği uyarısı yapıldı.

Pentagon’un pazartesi günü yayımladığı ayrı bir raporda ise İran misillemelerinin bölgedeki ABD üslerinde onlarca Amerikan uçağı ile yüzlerce binayı imha ettiği veya hasara uğrattığı açıklandı.

İran misillemelerinde  ağır hasar gören ve ABD Beşinci Filosuna ev sahipliği yapan Bahreyn Deniz Destek Üssü kullanılamaz hale geldi. Üssün onarım maliyetinin yüz milyonlarca doları bulacağı ve burada yaşanan kaybın donanmanın bölgedeki ikmal faaliyetlerini aksattığı kaydedildi.

ABD Donanması Komutanı Amiral Daryl Caudle, donanmanın bu yıl 8 milyar dolarlık bütçe açığıyla karşılaşabileceğini söyledi. Pentagon’un araştırma-geliştirme dahil bazı kalemlerden milyarlarca doları operasyon ve bakım bütçesine aktardığı, Asya’da planlanan en az bir ortak askeri tatbikatın iptal edildiği bildirildi.

Uzun süreli konuşlandırmaların gemilerin yıllar öncesinden belirlenen bakım takvimlerini de bozduğu belirtildi. American Enterprise Institute, ertelenen bakımların telafi maliyetini yaklaşık 750 milyon dolar olarak hesaplarken, donanmanın iki yıl içinde ciddi hazırlık sorunlarıyla karşılaşabileceği uyarısında bulundu.

Görev sürelerinin uzamasının personel üzerindeki baskıyı artırdığı, USS Abraham Lincoln’deki koşullar nedeniyle bazı denizcilerin gemiden atlamaya teşebbüs ettiği aktarıldı. ABD Hava Kuvvetlerinin de deneyimli pilot ve bakım personelini bünyesinde tutmakta zorlandığı bildirildi.

İran savaşı ABD’nin Asya’daki gücünü aşındırıyor

Japonya ve Guam merkezli ABD Yedinci Filosuna bağlı uçak gemisi taarruz grubu, çok sayıda savaş gemisi ve taarruz denizaltısı Fars Körfezi’ne gönderildi. Çin’i Tayvan’a saldırmaktan caydırmak ve Pekin’in bölgedeki etkisini sınırlamak amacıyla Asya’ya yerleştirilen bu unsurların İran savaşına kaydırılması, Washington’un bölgedeki askeri kapasitesini azalttı.

Yemen ordusunun Kızıldeniz’deki gemileri tehdit edebilecek kıyı bölgelerini kontrol altına alması ve Suudi yönetiminin Hürmüz Boğazı’na alternatif Doğu-Batı petrol boru hattının saldırılar sonucunda devre dışı kalması da ABD üzerindeki askeri baskıyı artırdı.

Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin sınırlanmasının petrol ve yakıt fiyatlarını yükselterek ablukanın maliyetini dünyanın geri kalanına da taşıdığı kaydedildi.

Dış Politika Araştırma Enstitüsünden Emma Salisbury ise İran’ın uzun süredir çeşitli kısıtlamalar altında yaşadığına dikkat çekerek Tahran’ın ablukaya uzun süre dayanabileceğini ve bu baskının İran’ı taviz vermeye zorlayacağının kesin olmadığını belirtti.

Beyaz Saray ve Pentagon, ABD ordusunun operasyonu gerektiği kadar sürdürebilecek kapasiteye sahip olduğunu savundu. Ancak Bloomberg’e göre yüksek maliyetler, silah stoklarındaki aşınma, bakım sorunları ve dünyanın diğer bölgelerinden çekilen askeri unsurlar, ablukanın uzun vadede sürdürülebilirliği konusunda soru işaretleri yaratıyor.