İran'ın dayanıklılığı ABD’nin küresel silah tedarikini sarstı

YDH ― ABD, İran’a karşı savaş sırasında tükenen mühimmat stoklarını yeniden doldurmaya çalışırken müttefiklerini bazı önemli silah sistemlerinin teslimatlarında beş yıla varan gecikmeler yaşanabileceği konusunda uyarıyor.

Birden fazla Avrupa ülkesi, ABD ordusunun İran savaşı sırasında kendi cephaneliğini tüketmesi nedeniyle önemli füze ve hava savunma sistemlerinin teslimatlarının ertelenmesini bekliyor.

ABD’li yetkililer, bazı teslimatların bu nedenle ileri bir tarihe kaydırıldığını söylüyor.

Almanya, uzun menzilli Tomahawk seyir füzeleri ile karadan fırlatılan Typhon sisteminin teslimatının hızlandırılmasını istedi.

Ancak ABD’nin bu güçlü silaha ilişkin stoklarının azalması nedeniyle üretici RTX Corp.’a bağlı Raytheon’un siparişi önümüzdeki beş yıl içinde karşılamasının zor olduğu belirtiliyor.

İki başka yetkili de ABD silah sistemlerine bağımlı olan bazı Doğu Avrupa ülkelerinde, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a karşı savaşı başlatmasından kısa süre sonra teslimat gecikmelerinin yaşandığını söyledi.

Patriot talebi de stok sorununa takılıyor

Pentagon’un kendi mühimmat stoklarını önceliklendirme kararı, Ukrayna’nın ABD’den daha fazla Patriot hava savunma önleyicisi alma çabasını da zora sokuyor.

Savaşın harap ettiği ülkenin önünde zor geçmesi beklenen kış öncesinde hava savunmasına acil ihtiyaç duyuluyor.

Ukrayna’nın hava savunma ihtiyacı, gelecek hafta New York’ta yapılacak Birleşmiş Milletler toplantılarında ele alınacak önemli başlıklardan biri olacak.

ABD Başkanı Donald Trump, bu haftanın başında gazetecilere yaptığı açıklamada, Ukrayna ile Patriot sistemlerinin sevkiyatı konusunda görüşmeler yaptığını söyledi.

Trump, ABD’nin Ukrayna’ya “çok daha az gelişmiş bir versiyon” gönderebileceğini ya da Avrupalı ülkelere bu silahları kendi topraklarında üretmeleri için lisans verebileceğini söyledi.

İran’a karşı savaşta büyük miktarda füze kullanıldı

ABD’nin İran’da en gelişmiş Patriot füze varyantlarının yarısından fazlasını, Tomahawk füzelerinin üçte birini ve hassas saldırı füzeleri ile Terminal Yüksek İrtifa Alan Savunması (THAAD) önleyicilerinin neredeyse yarısını kullandığı tahmin ediliyor.

Kongre Bütçe Ofisi, ABD’nin Haziran 2025’ten bu yana füze savunma önleyicilerinden oluşan stokunun üçte ikisine kadarını kullanmış olabileceğini belirtti.

Pentagon yetkilileri, müfettişliğe şu değerlendirmeyi yaptı:

“ABD ordusu, savaşın ilk aylarında İran’daki hedeflere o kadar fazla mühimmat ateşledi ki bu durum stratejik stok açıklarına yol açtı ve mühimmat ikmali için savunma sanayisinin kapasitesindeki darboğazları ortaya çıkardı.”

ABD stoklarını yeniden doldurmaya çalışıyor

Yetkililer şimdi kritik bileşenler ile belirli mühimmat türlerinden stok oluşturmak ve üretim için gereken süreyi kısaltmak üzere çalışmalar yürütüyor.

Pentagon müfettişliğinin bu hafta yayımladığı raporda bu çalışmaların sürdüğü belirtildi.

Savunma şirketleri de üretimi artırıyor. Lockheed Martin, en gelişmiş PAC-3 MSE olarak bilinen Patriot Advanced Capability-3 Missile Segment Enhancement füzelerinin yıllık üretim kapasitesini yaklaşık 600’den 2.000’e çıkarmak için çalışma yürütüyor.

Stok açığı Avrupa ile sınırlı kalmıyor

ABD’nin mühimmat stoklarındaki azalma yalnızca Washington ve Avrupa’yı etkilemiyor.

ABD, nisan ayında Japonya’ya Tomahawk teslimatlarının iki yıla kadar gecikeceğini bildirdi.

Suudi Arabistan da Yemen’in saldırılarına karşı koyabilmek için ABD dahil müttefiklerinden askeri destek sağlamalarını istedi.

Washington ise ek askeri destek verip vermeyeceği konusunda bir açıklama yapmadı.

NATO üzerinden silah sevkiyatı sürüyor

Bununla birlikte ABD, Avrupa’daki müttefiklerinin Ukrayna için satın aldığı silahları NATO ve Avrupa Birliği girişimleri üzerinden göndermeyi sürdürüyor.

Yetkililer, Avrupa’nın temel kaygısının ABD’nin Ukrayna’ya savaş alanındaki desteğini sürdürmesi olduğunu söyledi.

Avrupalı liderler, gelecek hafta dünya liderlerinin Birleşmiş Milletler toplantıları için New York’ta bir araya gelmesi sırasında Trump’a Ukrayna’ya daha fazla Patriot gönderilmesi konusunda çağrıda bulunmayı planlıyor.

AB yetkilileri ayrıca Avrupa ülkelerinin kendi Patriot sistemlerini üretebilmesi için ABD’den lisans almasını gündeme getirmeyi planlıyor.

Bu şekilde üretilecek sistemlerin ilerleyen dönemde Ukrayna’ya gönderilmesi hedefleniyor.