İran, Hürmüz’ün açılmasını yedi koşula bağladı: Bunlar neler?

YDH ― İran, aracı ülkeler üzerinden ABD’ye Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için yedi koşul iletti ve Washington’ın bu koşulları kabul etmemesi halinde boğazın açılmayacağını ortaya koydu.

Geo News, Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması karşılığında Washington’a sunduğu yedi koşulun ayrıntılarına özel olarak ulaştığını iddia etti.

İran’ın sunduğu yedi koşul şöyle:

• ABD, İran’a uyguladığı deniz ablukasını kaldırmalı.
• İran’ın dondurulmuş varlıkları iade edilmeli.
• İran’ın petrol ihracatına yönelik yaptırımlar kaldırılmalı.
• ABD’nin tehditler ve askeri operasyonlar bahanesiyle yürüttüğü tüm faaliyetlere tamamen son verilmeli.
• İran ve bölgedeki müttefiklerine yönelik savaş ve askeri saldırılar sona ermeli.
• ABD askeri güçleri, İran sınırlarını çevreleyen bölgelerden çekilmeli.
• İran’a verilen zarar karşılanmalı ve İran’ın nükleer ve füze kapasitesine müdahale edilmeyeceği taahhüt edilmeli.

İran, bu yedi koşulu henüz resmen açıklamadı.

Ancak üst düzey bir İran Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, isminin açıklanmaması kaydıyla yaptığı açıklamada, yakın dönemde yürütülen müzakerelerin incelenmesi halinde tüm koşulların ortaya çıkacağını söyledi.

İran medyasında yer alan haberlere göre, İran ile Umman arasında varılan anlaşma kapsamında Fars Körfezi’ne giriş güzergâhı tamamen İran karasularından geçecek. Fars Körfezi’nden çıkış güzergâhı ise kısmen İran karasularından geçecek. Transit işlemleri, İran’ın belirlediği düzenlemeler çerçevesinde yürütülecek. Belgenin imzalanmasıyla birlikte ABD’nin yeniden açılması konusunda ısrar ettiği güney güzergâhı kapatılmış olacak.

'ABD şartları ihlal ettiği sürece savaş bitmez'

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekai, Pakistan İçişleri Bakanı Muhsin Nakvi’nin Tahran ziyaretinde İran ile Pakistan arasındaki ikili ilişkilerin ele alınacağını belirterek ziyaret sırasında arabuluculukla ilgili özel bir mesaj alışverişinin planlanmadığını söyledi.

Bekai, İran’ın müzakereler için ortaya koyduğu şartların görüşmelerin temelini oluşturduğunu belirterek ABD’nin bu şartları ihlal ettiğini söyledi. Bekai, “Bu koşullar altında savaşın sona ermesinden bahsetmek imkansızdır” dedi.

İran’ın Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantısına katılımına da değinen Bekai, Tahran’ın New York’taki varlığını halkın haklarını savunmak için kullanması gerektiğini söyledi.

Bekai, İranlı diplomatlar açısından New York’a seyahat etmenin cazip olmayabileceğini ancak Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun ihmal edilmemesi gereken bir cephe olduğunu ifade etti.

‘Şartlar yerine getirilmedikçe müzakere olmayacak’

Öte yandan Tahran Cuma Namazı İmamı Şeyh Muhammed Cevad Hacı Ali Ekberi, cuma hutbesinde müzakerelere ilişkin İran’ın tutumunu yineledi. Ekberi, “Devrim Lideri ve İslam Cumhuriyeti’nin tüm şartları yerine getirilmedikçe müzakereler olmayacaktır” dedi.

Ekberi ayrıca sahadaki durumun çok iyi olduğunu ve savaşçıların savaş alanını tamamen kontrol altında tuttuğunu söyledi.

‘Şartlarımızı yerine getirmek ABD’nin çıkarına’

İran Milli Güvenlik Konseyi (MGK) Genel Sekreteri Muhsin Rızai, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a ilişkin değerlendirmeleri ve hesaplamalarının hatalı olduğunu söyledi.

General Rızai arabulcu ülkeler aracılığıyla Trump'a sundukları şartları, "savaşın tüm cephelerde sona ermesi", "İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması" ve "deniz ablukasının kaldırılması" olarak açıkladı. MGK Genel Sekreteri, savaşı sona erdirmek için İran tarafından öne sürülen şartların kabul edilmesinin Washington’ın çıkarına olduğunu belirtirken Trump’ın tehditlerinin İran üzerinde herhangi bir sonuç vermeyeceğini ifade etti.

İran’ın kapsamlı bir savaşa hazır olduğunu vurgulayan Rızai, ABD ordusunun zayıflıklarının farkında olduklarını söyledi. General Rızai, İran’ın ABD’nin hava saldırılarına karşı koymak için her zamankinden daha hazırlıklı olduğunu belirterek şöyle konuştu:

“ABD ordusunun zafiyetlerinin farkındayız ve hava saldırılarına karşı koymak için her zamankinden daha hazırlıklıyız.”

Rızai ayrıca ABD’nin mutabakat muhtırasından çekilmesinin ardından İran’ın ABD’ye yönelik stratejisini değiştirdiğini söyledi.

İranlı yetkili, ABD’nin İran’a saldırması halinde bölgedeki ABD üslerinin ve ABD çıkarlarının hedef alınacağını belirtti:

“Saldırıya uğramamız halinde, bölgedeki ABD üslerini ve çıkarlarını hedef alacağız.”