İran ve ABD’nin şartları birbirinden uzaklaşıyor

YDH- İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD Başkanı Donald Trump’ın temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner ile salı günü New York’ta görüştü. Taraflar yeni bir anlaşma için öne sürdükleri şartları ele aldı, ancak ortak bir noktaya ulaşamadı.

El-Ahbar’a konuşan diplomatik kaynaklara göre, Tahran ile Washington arasında 18 Haziran’da imzalanan mutabakat metnine olduğu gibi dönmenin artık iki tarafın da talebi olmadığını belirtti. Her iki tarafın bazı maddeleri değiştirmek istemesi, BM Genel Kurulu toplantıları sırasında süren diplomatik temasları zorlaştırıyor.

ABD, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin normale dönmesini ve İran’ın nükleer programına kısıtlamalar getirilmesini istiyor. İran ise Lübnan ve Gazze dâhil bütün cephelerde savaşın sona ermesini, deniz ablukasının kaldırılmasını, dondurulan varlıklarının serbest bırakılmasını ve Hürmüz’de gemi geçişlerine ilişkin İran-Umman mutabakatının korunmasını şart koşuyor.

Tahran, bu aşamada nükleer programına kısıtlama getirilmesini kabul etmiyor. Nükleer dosyanın, İslamabad mutabakatında öngörüldüğü gibi, ABD yükümlülüklerini yerine getirdikten sonra yapılacak görüşmelere bırakılmasını istiyor.

Taraflar sahadaki kozlarına güveniyor

İran, Hürmüz Boğazı’ndaki durumun dünya ekonomisine etkisini müzakere kozu olarak kullanırken ABD, deniz ablukası ve ekonomik baskıya güveniyor. İki tarafın şartlarını sertleştirmesi, yakın zamanda anlaşmaya varılması ihtimalini zayıflatıyor.

Gazete, İran’ın süren yıpratma sürecinin ABD’deki Kongre ara seçimlerinde Cumhuriyetçileri zayıflatmasını umduğunu; Washington’ın ise ekonomik baskının İran yönetimi içinde ayrışmaya veya ülkede karışıklığa yol açmasını beklediğini yazdı.

New York görüşmesi sonuçsuz kalsa da arabuluculuk girişimleri sürüyor. El-Ahbar, son temasları diplomatik sürecin çıkmaza girmesini, mevcut yıpratma savaşının sürmesini veya daha geniş bir çatışmanın başlamasını önlemeye yönelik son çaba olarak değerlendirdi.

Çin haber ajansına göre Devlet Başkanı Şi Cinping, Trump’la görüşmesinde İran ile ABD’nin barış anlaşmasına dönmesini desteklediğini söyledi. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif de New York’ta ülkesinin “dürüst ve tarafsız arabulucu” rolünü sürdüreceğini, İslamabad mutabakatından sonra yaşanan beklenmedik gelişmelere rağmen gerilimi düşürmek için çalışmaya devam edeceklerini açıkladı.