AB’nin Kızıldeniz hesabı sahada tutmadı

YDH- Avrupa Birliği (AB), Kızıldeniz’de ticari gemilere refakat eden Aspides görev gücü için üye ülkelerden daha fazla savaş gemisi istedi.

AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, refakat bekleyen gemilerin sıraya girdiğini, mevcut fırkateynlerin talebi karşılamaya yetmediğini açıkladı.

Kallas, pazartesi günü Brüksel’deki AB savunma bakanları toplantısının ardından, “Ticari gemiler refakat için sırada bekliyor; bunu sağlayacak yeterli fırkateynimiz yok” dedi. İki ülkenin ilave gemi gönderebileceğine işaret etti. Ancak açığın yalnızca gemi sayısıyla kapatılamayacağını, fırkateyn ve hava savunma desteğine ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

Şubat 2024’te kurulan Aspides, Fars Körfezi, Kızıldeniz ve Hint Okyanusu’nun kuzeybatısında ticari gemilere refakat etmekle görevli. AB ülkelerinin dönüşümlü katkısıyla faaliyet gösteren görev gücünde hâlen en fazla üç gemi bulunuyor.

Kallas’a göre misyon kurulurken ihtiyaç en az 10 gemi olarak hesaplanmıştı. Kızıldeniz’deki saldırıların artması ve Hürmüz’deki durum nedeniyle bugün gereken sayının bunun da üzerinde olduğunu söyledi. AB’nin kendi başlangıç hesabıyla sahaya çıkardığı güç arasındaki fark, şimdi refakat bekleyen gemilerin oluşturduğu kuyrukta görülüyor.

Yemen ordusu, Suudi rejimine yönelik deniz ablukası ilan etmesinin ardından temmuz ayında Kızıldeniz’de Suudilerle bağlantılı gemilere yönelik operasyonlarına yeniden başlamıştı.

Yemen güçleri, Babülmendep Boğazı üzerindeki stratejik konumuyla bilinen Meyyun Adası’nda da kontrol sağladı. Kallas’ın son bir aydır üye ülkelerden gemi katkılarını artırmalarını istemesi, Kızıldeniz’deki bu gelişmelerin ardından geldi.

İtalya gemilerini değiştiriyor, AB fırkateyn arıyor

Aspides’e başlıca gemi katkısını İtalya ve Yunanistan sağlıyor. İtalyan fırkateyni Carlo Bergamini, görev gücünün komuta gemisi olarak bölgede bulunuyor. İtalya’nın Hürmüz’de olası mayın temizleme faaliyetlerine daha hızlı yanıt vermek için Cibuti’ye konuşlandırdığı iki mayın avlama gemisi ise bakım ve personel değişimi amacıyla geri çağrıldı.

İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto, bu gemilerin benzerleriyle değiştirileceğini ve İtalya’nın Avrupa misyonundaki faaliyetlerinde kesinti yaşanmayacağını söyledi. Yine de rotasyon, AB daha fazla gemi isterken elindeki gemilerin bakımını ve görev sürekliliğini sağlama ihtiyacını da ortaya koyuyor.

“Hürmüz misyonu” ateşkes bekliyor

AB ülkeleri, ABD-İran savaşı nedeniyle ticari gemileri “korumak” üzere İngiltere ve Fransa öncülüğünde tasarlanan ayrı bir çok uluslu misyona da fırkateyn ve muhrip ayırmıştı. Nisan ayında gündeme gelen plan, Hürmüz Boğazı’nda mayın temizleme faaliyetlerini içeriyor. Ancak görevin başlaması kalıcı bir ateşkese bağlandı. Ateşkesin sürmemesi nedeniyle misyon henüz hayata geçirilemedi.

Bu belirsizlik içinde Akdeniz’e ve Kızıldeniz’e gönderilen bazı İngiliz, Hollanda, İtalyan ve Alman gemileri geri döndü veya dönüşe geçti. Hollanda, dönen De Ruyter fırkateyninin yerine Evertsen’i gönderdi; fakat yeni geminin Hürmüz’de görev yapıp yapmayacağının güvenlik koşullarına ve hükümetin siyasi kararına bağlı olduğunu açıkladı. Hollanda’ya göre Evertsen, görev bölgesinden geçerken Aspides’e de destek verebilecek.

İngiliz muhribi Dragon bölgeden dönüş yolunda Cebelitarık’a ulaştı. Almanya da bölgedeki gemilerini Akdeniz’e çekme kararını, belirsiz koşullarda Hürmüz görevinin kısa sürede başlamasının beklenmemesi ve gemilerin bölgede tutulmasının gereksiz yük oluşturmasıyla açıkladı. Fransa’nın iki fırkateyni ise bölgede kalmayı sürdürüyor; bunlardan biri gerektiğinde Aspides’e destek veriyor.

Kallas, Hürmüz Boğazı’nın kapalı olduğunu söylerken Trump rejimi açık olduğunu savunuyor; İran da boğazın kapalı olduğunu belirtiyor.

Batılı yönetimler Hürmüz’ün durumuna ilişkin farklı açıklamalar yaparken ateşkes şartına bağlı misyon beklemede kalıyor. Hâlihazırda çalışan Aspides ise refakat isteyen gemilere yetişemiyor.