İsrail, Kudüs'le Batı Şeria'nın bağlantısını koparıyor

YDH ― El-Ahbar'a göre, İsrail Konut Bakanlığı’nın 19 Ekim’de ihale sürecini sonlandırmaya hazırlandığı E1 Planı, yalnızca 1.234 yeni konutun inşasını değil, Kudüs ile Batı Şeria arasındaki coğrafi bağlantının yeniden şekillendirilmesini hedefleyen stratejik bir hamle olarak öne çıkıyor.

El-Eyzariya ve Ebu Dis kasabalarının arazileri üzerinde, Ma'ale Adumim yerleşkesi çevresinde uygulanması planlanan proje, fiziksel büyüklüğünün çok ötesinde jeopolitik sonuçlar doğurabilecek bir konumda bulunuyor. 

E1 bölgesi, Kudüs'ten doğuya uzanan işgal bölgesi ile Batı Şeria'nın kuzeyi ve güneyini birbirine bağlayan hatların kesişiminde yer alıyor. Aynı zamanda Doğu Kudüs'ü Batı Şeria'nın iç kesimleriyle bağlayan coğrafi hattın üzerinde bulunuyor.

Planın hayata geçirilmesi, Ma'ale Adumim'in Kudüs'le bağlantısını güçlendirirken bu hat boyunca İsrail yerleşimlerinin, yollarının ve altyapısının kalıcılaştırılmasını sağlayacak. 

Böylece Kudüs'ün Ölü Deniz ve Ürdün Vadisi yönünde genişleyen bir yerleşim alanıyla çevrelenmesi ve İsrail'in doğu sınırlarına ilişkin güvenlik hesaplarında stratejik derinlik kazanması hedefleniyor.

E1 bölgesinde yerleşimlerin yanı sıra yollar ve altyapı projelerinin geliştirilmesi, sahadaki mevcut coğrafyanın giderek daha zor değiştirilebilir hale gelmesine yol açıyor. 

Projenin tamamlanması durumunda İsrail'in “Büyük Kudüs” vizyonu yalnızca siyasi bir söylem olmaktan çıkarak kentsel ve demografik bir gerçekliğe dönüşebilir.

Bu süreç, Doğu Kudüs'ün çevresindeki Filistin yerleşimlerinden daha fazla kopmasına ve Batı Şeria'nın kuzeyi ile güneyi arasındaki coğrafi bütünlüğün zayıflamasına neden olacak. 

E1 hattının İsrail yerleşim ağına eklemlenmesi, Batı Şeria'nın fiilen ilhak edilmesine yönelik koşulları da güçlendirecek.

Projenin en önemli sonuçlarından biri, Oslo Anlaşmaları çerçevesinde kurulması öngörülen olası bir Filistin devletinin coğrafi bütünlüğünü yok edecek. 

Kudüs çevresindeki yerleşim kuşağının genişlemesi ve Batı Şeria'nın kuzey-güney bağlantısının kesilmesi, iki devletli çözüm için gerekli görülen toprak bütünlüğünü doğrudan etkiliyor.

E1 Planı'nın İsrail'de seçimler öncesinde yeniden gündeme gelmesi de iç siyasi dengelerle bağlantılı. Yerleşimlerin genişletilmesi, “Kudüs'ün bütünlüğü” söylemi, Batı Şeria üzerindeki İsrail kontrolünün artırılması ve Filistin devletinin kurulmasının engellenmesi, iktidardaki sağ koalisyonun temel siyasi başlıkları arasında yer alıyor.

Bu nedenle E1 planının ihale aşamasından fiili uygulamaya geçirilmesi, yalnızca yeni yerleşimlerin kurulması anlamına gelmeyecek. Sahada oluşturulacak yeni yerleşim, yol ve altyapı ağı, gelecekte kurulacak İsrail hükümetlerinin siyasi çözüm sürecini yeniden başlatmasını da zorlaştıracak.

İsrail siyasi sisteminde Filistin devletine yönelik itirazların geniş bir zemine yayılması da dikkate alındığında, E1 çevresindeki gelişmeler Filistin devletinin kurulmasına ilişkin ihtimali daha da daraltan kalıcı bir coğrafi dönüşüm yaratabilir.