Filistinlilerin yaşam alanları sistematik biçimde yok ediliyor

YDH- Filistin Merkezi İstatistik Bürosu, Dünya Konut Günü ve Arap Konut Günü dolayısıyla yayımladığı kapsamlı açıklamada, Filistin topraklarında yaşanan benzeri görülmemiş konut ve insani felaketin boyutlarını ortaya koydu. Bu yıl “Herkes için uygun konut” sloganıyla anılan günün, küresel söylemlerle güvenli barınma hakkı arasındaki büyük uçurumu gözler önüne serdiği belirtildi.

Açıklamada, Gazze’de binaların ve altyapının büyük bölümünün yıkıma uğradığı; işgal altındaki Kudüs’ün de dahil olduğu Batı Şeria’da ise yıkım, zorla yerinden etme ve yerleşimci saldırılarının sistematik biçimde arttığı kaydedildi. Bu durumun yüz binlerce Filistinli aileyi temel yaşam ve istikrar koşullarından mahrum bıraktığı ifade edildi.

Filistin Merkezi İstatistik Bürosunun açıklamasında, BM Uydu Merkezi’nin (UNOSAT) Haziran 2026 ortasına kadar yaptığı son değerlendirmelere dayanılarak Gazze’de yaklaşık 201 bin 290 binanın farklı düzeylerde hasar gördüğü, bunun bölgedeki toplam binaların yaklaşık yüzde 82’sine karşılık geldiği belirtildi. Gazze’de 134 bin 422 binanın tamamen yıkıldığı, 13 bin 848 binanın ağır hasar gördüğü, hasar gören konut birimlerinin toplam sayısının ise yaklaşık 328 bin 627’ye ulaştığı kaydedildi.

İşgal altındaki Batı Şeria’nın kuzeyindeki kamplarda da Şubat 2026’ya kadar geniş çaplı yıkım yaşandı. Nur Şems Kampı’ndaki binaların yaklaşık yüzde 55’i (434 bina), Cenin Kampı’ndaki binaların yüzde 53’ü (680 bina), Tulkerim Kampı’ndaki binaların ise yüzde 37’si (407 bina) hasar gördü.

Zorla yerinden etme ve Filistinlilerin varlığının hedef alınması

İşgal makamları, 2026’nın ilk yarısında Batı Şeria ve Kudüs’te yaklaşık 341 yıkım operasyonu gerçekleştirdi. Bu operasyonlarda içinde yaşanan ve kullanılmayan konutlar ile geçim kaynaklarının da bulunduğu 740 yapı yıkıldı.

Aynı dönemde çoğunluğu Halil, Beytüllahim ve Kudüs vilayetlerinde olmak üzere 254 yıkım bildirimi yayımlandı.

Yerinden edilme ve saldırılar

2026 başından eylül ayına kadar Batı Şeria’da yıkım, tahliye ve yerleşimci saldırıları nedeniyle yerinden edilen Filistinlilerin sayısı 4 bini aştı. Yerleşimci saldırıları, yılın ilk yarısında 3 bin 488’e ulaştı.

Yaklaşık 2,1 milyon Gazze sakininin büyük bölümü, sürekli ve tekrarlanan yerinden edilme koşullarında yaşıyor. Nüfusun Gazze Şeridi’nin toplam alanının yüzde 40’ından daha azına sıkıştırılması, insanların sığındığı bölgelerdeki aşırı yoğunluğu ve baskıyı artırıyor.

Su ve altyapı krizi

Gazze’deki su ve kanalizasyon altyapısının yaklaşık yüzde 90’ı hasar gördü veya tamamen yıkıldı. Bölgedeki ailelerin yüzde 82’si su güvencesinden yoksun.

Ailelerin yaklaşık yüzde 70’i kişi başına günde yalnızca 6 litre suya erişebiliyor; bu miktar, uluslararası asgari ölçüt olarak belirlenen 15 litrenin oldukça altında.

Batı Şeria’daki konut göstergeleri

Batı Şeria’da 2025’te oda başına üç veya daha fazla kişinin düştüğü yüksek yoğunluklu konutlarda yaşayan ailelerin oranı yüzde 3,4 oldu. Bu oran kamplarda yüzde 8,9’a yükseldi.

Konut yapısında da değişim yaşandı. Dairelerde yaşayan ailelerin oranı 2025’te yüzde 68,6’ya çıkarken, kamplarda geleneksel olmayan konutlarda —bağımsız odalar, çadırlar ve barakalar— yaşayan ailelerin oranı yüzde 20,1’e ulaştı. Bu durum özellikle Tulkerim ve Cenin vilayetlerinde öne çıktı.