İran füze ve İHA üretimini sürdürüyor

YDH- Bloomberg’in özel değerlendirmelere aşina Batılı yetkililere dayandırdığı haberine göre İran, füze ve İHA üretim tesislerini koruyarak cephaneliğini yenileme imkânını sürdürüyor.

Yetkililer, Tahran’ın balistik füze ve bazı gemisavar silah stoklarının hâlâ yüksek olduğunu, Rusya’nın da İran’a füze sağladığını söyledi.

İran’ın üretim kapasitesi tartışmalı

Bu değerlendirme, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın askerî gücünün “tamamen yok edildiği” yönündeki açıklamalarıyla çelişiyor. Savunma Bakanı Pete Hegseth de 30 Eylül’de ABD saldırılarının İran’ın askerî sanayi kapasitesini ve savunma altyapısını ortadan kaldırdığını iddia etmişti.

Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly ise İran’ın nükleer tesislerinin ve füze üretim altyapısının iki ayrı ABD operasyonuyla imha edildiğini öne sürmüştü.

Bununla birlikte, eski CIA analisti Jim Lamson, ABD-İsrail hava saldırılarının İran’ın savaş öncesi füze üretim kapasitesinin önemli bölümünü uzun vadede ağır biçimde zayıflatmış olabileceğini iddia etti. Savaş öncesinde İran’ın yaklaşık 2 bin 500 balistik füzesi bulunduğu tahmin ediliyordu; bugün kaç füzenin kaldığı bilinmiyor. Haziran ayındaki Batılı istihbarat değerlendirmeleri İran’ın savaş öncesi mühimmat stokunun yaklaşık dörtte üçünü koruduğuna işaret etmişti.

Bloomberg Economics’in açık veriler üzerinden yaptığı analize göre İran, savaşın 28 Şubat’ta başlamasından bu yana 4 binden fazla Şahid tipi pervaneli seyir füzesi ve en az 2 bin balistik füze fırlattı. Bloomberg Economics’ten Becca Wasser, ABD saldırılarındaki duraklamanın İran’a stoklarını toparlama ve yeniden yapılanma zamanı verdiğini; bu döngünün taraflardan hiçbirinin belirgin üstünlük kuramadığı uzun süreli bir çatışmaya yol açabileceğini belirtti.

Hürmüz’deki saldırılar deniz taşımacılığını zorluyor

Trump, kasım ayındaki ara seçimlerden önce İran’a saldırı düzenlemeyeceği sözünü verdi; daha önce ise seçimlerden sonra hava saldırılarını artırma ihtimalini gündeme getirmişti.

Bloomberg’e göre saldırıları ertelemek, seçim öncesinde petrol fiyatlarının daha da yükselmesi riskini azaltabilir. Ancak Birleşik Krallık donanmasına göre İran son bir haftada Hürmüz Boğazı çevresinde en az 10 gemiyi hedef aldı.

Pasifik Forumu’ndan William Alberque, İran’ın daha gelişmiş bazı silahlarının azalmış olabileceğini, ancak yıllardır seyir füzeleri stokladığını ve bunları gizlediğini söyledi. Ona göre gemisavar saldırılarının boyutu henüz tam olarak görülmedi.

Birleşik Krallık Kraliyet Savunma Araştırmaları Enstitüsü’nden Sidharth Kaushal da ticari gemilere saldırılarda en büyük güçlüğün hedefleme bilgisi olduğunu; İran’ın güneyindeki dağlık arazinin hava saldırılarına karşı doğal koruma sağladığını belirtti.

Hürmüz’den geçişler artmış olsa da petrol fiyatları varil başına 100 doların üzerinde seyrediyor. Savaş öncesinde günlük 50 bin doların altında olan tanker kiralama maliyetinin yaklaşık 1,2 milyon dolara çıktığı bildirildi.

Suudi rejiminin petrol ihracatını Kızıldeniz üzerinden sürdürme seçeneği de Sanaa hükümetine bağlı Yemen güçleriyle yaşanan çatışmalar nedeniyle baskı altında. Habere göre bu güçlerin perşembe gecesi Suudi Arabistan’daki iki havaalanına düzenlediği füze saldırıları, ihracat güzergâhına ilişkin kaygıları artırdı.