Arap oylarının ağırlığı İsrail seçimlerinde yeniden gündemde

YDH- İsrail Kanal-12 televizyonunun web sitesinde yayımlanan haberde, İsrail’deki Arap seçmenlerin Yahudi ve Siyonist partilere verdiği desteğin son otuz yılda belirgin biçimde gerilediği, seçimlere katılım oranlarının ise siyasi gelişmelere bağlı olarak keskin değişimler gösterdiği belirtildi.

İsrail Demokrasi Enstitüsü verilerine göre 1992 seçimlerinde Arap seçmenlerin yüzde 20,3’ü İşçi Partisi’ne, yaklaşık yüzde 9’u Likud’a, yüzde 10,3’ü Meretz’e ve yüzde 4,9’u Şas’a oy verdi. 

Bir sonraki seçimde seçmenler, başbakanı doğrudan seçme sisteminin yürürlüğe girmesiyle Arap listelerine oy verirken başbakan tercihini de Netanyahu ile Peres arasında belirleyebildi. Buna rağmen Siyonist partilere verilen Arap oylarının oranı yüzde 37,6’ya düştü.

Ekim olayları, intifada ve saldırılarla birlikte güvenlik gündeminin öne çıktığı 2000’li yıllarda bu gerileme hızlandı. 

Arap partilerinin söylemi de Filistinlilerle artan gerilim ortamında İsrail’e karşı daha sert bir çizgiye yöneldi ve ulusal kimlik vurgusu güçlendi. 

Ulusal Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü’ne göre 2022 seçimlerinde Arap seçmenlerin Siyonist partilere verdiği oyların oranı yüzde 14,2’ye kadar geriledi.

Arap toplumundaki seçimlere katılım oranı 1980’ler ve 1990’larda yüzde 70-75 aralığındaydı. 2000’lerin başında yaşanan gelişmelerin ardından oran yüzde 18’e kadar düştü. 

Katılım 2020’de Ortak Liste’nin etkisiyle 1999’dan bu yana en yüksek seviyesine çıkarak yüzde 64,8’e ulaştı; liste 15 sandalye kazandı. Listenin 2021’de bölünmesiyle katılım yüzde 44,5’e gerilerken 2022’de yüzde 53,2’ye yükseldi.

Haberde, 2026 seçimlerinde Arap oylarının öneminin, İsrail parlamentosunun gündemindeki ağırlığından çok Yahudi seçmenlerin oy dağılımına etkisi üzerinden şekilleneceği savunuldu. 

Kutuplaşmış iki bloğun da 61 sandalyelik çoğunluğun hayli gerisinde olduğu belirtilirken, Arap seçmenlerin katılımının hangi bloğun daha fazla Siyonist oy toplayacağını etkileyebileceği ifade edildi.

Kanal-12’deki haberde, Ortak Liste’nin bir dönem kazandığı 15 sandalyeye dikkat çekilerek Netanyahu veya Eisenkot’un 61 sandalyeye ulaşabilmesi için karşı bloğun 44 sandalyeye kadar gerilemesi gerektiği belirtildi. Bununla birlikte, mevcut anketlerin iki bloktan herhangi birinin bu ölçüde gerileyeceğine işaret etmediği kaydedildi.