Yemen’deki yıkımda CENTCOM üzerinden İsrail-Suud işbirliği

YDH- Queen’s Üniversitesi’nde İslam dünyası ile Hristiyan, Müslüman ve Yahudi ilişkileri üzerine çalışan tarihçi Adnan A. Hüseyin, İsrail’in ABD aracılığıyla Suudi rejimine istihbarat, askerî teknoloji ve güvenlik desteği sağladığını belirtti.

Resmî diplomatik ilişkiler bulunmasa da CENTCOM üzerinden yürütülen bu işbirliği, Yemen’e yönelik saldırıların arkasındaki destek zincirinin bir parçası.

İstihbarat ve askerî teknoloji aktarımı

Hüseyin’in aktardığına göre İsrail Kanal 15, Haziran 2026’da İsrailli bir güvenlik yetkilisine dayanarak İsrail’in Yemen’den topladığı istihbaratı Suudi rejimiyle paylaşmaya başladığını bildirdi.

İsrail kamu yayıncısı Kan’ın ekimde aktardığı mekanizmaya göre Suudi rejimi istihbarat taleplerini ABD’ye iletiyor, Washington bu talepleri İsrail’e aktarıyor ve koordinasyon CENTCOM üzerinden yürütülüyor.

Yemen’deki askerî başarısızlıkların ardından Suudi rejimi, hedef belirleme ve veri paylaşımını da kapsayan istihbarat desteğine yöneldi. Bu desteğin sahadaki karşılığı, Yemen’e yönelik saldırılarda İsrail istihbaratının ve ABD koordinasyonunun kullanılması.

Suudi rejiminin Boeing’den satın aldığı F-15SA savaş uçaklarında İsrail’de üretilen pilot kaskları kullanılıyor. Hüseyin, ABD’nin tedarik sorunlarını gerekçe gösterdiğini, ancak ABD yapımı uçakların pilot kasklarının neden İsrail’den sağlandığına açıklık getirilmediğini belirtiyor.

İsrailli Elbit Systems ve Israel Aerospace Industries şirketlerinin de Suudi rejimine hava savunma sistemleri ve bilgisayarlı savaş kaskları sattığı, bu işlemlerin değerinin yüz milyonlarca şekele ulaştığı aktarılıyor.

Hava savunması ve gözetim yazılımları

2026’daki çatışmalarda İsrail’in Arrow füze savunma sistemi ile ABD’nin THAAD sisteminin eşgüdüm içinde çalıştığı, Körfez’deki ABD radarlarının erken uyarı sağladığı belirtiliyor.

Suudi rejiminin Patriot sistemleri de CENTCOM’un bölgesel hava savunma ağına bağlı. İsrail radarlarından gelen erken uyarı ve hedef takibi verileri, CENTCOM ağı üzerinden Suudi hava savunma merkezlerine ulaşıyor.

Hüseyin, bu düzeni İsrail’in gözetleme ve hedef belirleme kapasitesinin ABD’nin askerî ağı aracılığıyla Suudi rejiminin füze savunmasına bağlanması olarak tanımlıyor. Yemen’den fırlatılan füzelere karşı kullanılan bu koordinasyon, İsrail ve ABD’nin Suudi rejiminin savunma sistemlerindeki rolünü ortaya koyuyor.

İsrailli NSO Group’un geliştirdiği Pegasus casus yazılımı da Suudi rejiminin muhalifleri, gazetecileri ve aktivistleri izlemesinde kullanıldı.

Pegasus’un ihracatı İsrail Savunma Bakanlığı ve Mossad’ın onay sürecinden geçiyor. Citizen Lab, 2021’de Suudi kadın hakları aktivisti Luceyn Hezlul’un telefonunun Pegasus’la ele geçirildiğine ilişkin adli bulgular yayımlamıştı. Cemal Kaşıkçı’nın öldürülmesinden önce kullandığı cihazlar da casus yazılımla hedef alınmıştı.

İsrail’in verdiği ihracat onayıyla Suudi rejimine ulaşan yazılım, muhaliflerin ve gazetecilerin izlenmesini sağladı. Böylece İsrail teknolojisi, Suudi rejiminin gözetim ve baskı aygıtının bir parçası haline geldi.

Hüseyin’in ortaya koyduğu destek zincirinde CENTCOM koordinasyonu sağlıyor, Washington siyasi koruma sunuyor, İsrail teknoloji ve istihbarat aktarıyor, Suudi rejimi ise bunları sahada kullanıyor. Donald Trump da ekim ayında İsrail’in Suudi rejimine “çok yardımcı olduğunu” söyledi; ancak bu yardımın istihbarat paylaşımı, savaş teknolojileri ve hava savunması boyutlarına değinmedi.

Zincirin sonunda Yemen’e yönelik bombardımanlar, Suudi rejiminin gözetim altındaki muhalifleri ve saldırılarda yaşamını yitiren Yemenli siviller bulunuyor.