Netanyahu seçim öncesi Trump’ın kapısını aşındırıyor

YDH ― İsrail’de 27 Ekim’de yapılacak seçimlere iki gün kala İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump’tan yeni destek açıklamaları almak için girişimlerini yoğunlaştırıyor.

Geçen hafta Netanyahu’ya kamuoyu önünde alışılmadık ölçüde güçlü destek veren Trump’ın yeni açıklamalar yapması için hem Netanyahu’nun kendisi hem de başkanın çevresindeki destekçileri baskı kuruyor.

Walla’ya konuşan iki ABD’li kaynak, Netanyahu ve ekibinin yeni destek mesajlarıyla seçim sürecinde siyasi ivme yaratmaya çalıştığını doğruladı.

Kaynaklara göre Trump’ın çevresindeki bazı isimler, başkanın seçim kampanyasının son günlerinde de Netanyahu’nun yanında açıkça durmasını sağlamak amacıyla İsrail seçimlerini ve başbakanı sürekli gündeme getiriyor.

ABD’li kaynaklar Netanyahu’nun siyasi sıkışmışlığına dikkat çekti

İsrail toplumundaki siyasi havayı yakından tanıyan ABD’li yetkililer, Walla’ya yaptıkları değerlendirmelerde Netanyahu’nun Washington’dan destek almak için yürüttüğü girişimlerin boyutuna dikkat çekti. Yetkililer, “Netanyahu’yu daha önce hiç böyle görmedik. Siyasi açıdan sıkışmış durumda” dedi.

Öte yandan ABD Dışişleri Bakanlığından üst düzey bir yetkili, Walla’ya yaptığı açıklamada yönetimin İsrail’de çok çeşitli kesimlerle temas halinde olduğunu ve seçimlerin ardından kurulacak hükümetle iş birliğini sürdürmeyi beklediğini söyledi.

Yetkili, “Rutin diplomatik çalışmalarımız kapsamında ABD’li yetkililer, İsrail’deki çok çeşitli aktörlerle temas kuruyor. Özel diplomatik görüşmeler hakkında yorum yapmıyoruz” dedi.

ABD’li yetkili sözlerini şöyle sürdürdü:

“İsrail’de seçimlerden sonra kurulacak hükümetle yakın ortaklığımızı sürdürmeyi ve ortak önceliklerimizi ilerletmeyi bekliyoruz. İsrail ile komşuları arasında normalleşme, mevcut yönetimin başlıca hedeflerinden biri olmayı sürdürüyor.”

Bu açıklamalar, ABD Dışişleri Bakanlığının seçimlerden sonra göreve gelecek İsrail yönetimiyle çalışmaya hazırlandığını gösteriyor. Yeni hükümetin mevcut yönetimden farklı olması durumunda da Washington, İsrail’le iş birliğini ve bölgesel hedeflerini sürdürmeyi planlıyor.

Netanyahu, Trump’tan daha fazla destek istedi

Walla’nın haberinde yer verilen bilgiler, Axios’un bugün yayımladığı haberle de örtüşüyor.

Axios’a göre Netanyahu, son üç gün içinde Trump’la iki kez görüştü ve başkandan yeni destek açıklamaları yapmasını istedi.

Habere göre Netanyahu, Trump’a yayımlayabileceği yeni destek mesajları için olası metinler de önerdi. Netanyahu’nun girişimleri hakkında bilgilendirilen İsrailli bir kaynak, başbakanın Trump’a İsrailli gazetecilerle görüşerek desteğini bir kez daha dile getirmesini teklif ettiğini Axios’a anlattı.

Trump, geçen hafta aylar süren açık destek vermeme tutumunun ardından Truth Social hesabından bir açıklama yayımlayarak Netanyahu’ya “tam ve mutlak desteğini” verdiğini duyurdu.

Trump, Netanyahu’yu “büyük bir savaşçı başbakan” olarak nitelendirdi ve İran’a karşı mücadelede onu önemli bir ortak olarak tanımladı.

Trump, başka bir adayın seçilmesinin ABD ile ilişkiler açısından sonuçlar doğurabileceğini de ima etti. İran’a karşı mücadeleye atıfta bulunan Trump, “İsrail’in yanlış bir lideri olursa, yani Bibi dışında herhangi biri seçilirse, Amerika bu işi kendi başına yapmak zorunda kalacak. Ben bunu yapmaya pek istekli değilim” diye yazdı.

ABD yönetimindeki herkes Netanyahu’ya verilen destekten memnun değil

Trump’ın kamuoyu önündeki desteğine karşın, ABD yönetimindeki diğer üst düzey isimler aynı çizgiye katılmaktan kaçındı. Başkan Yardımcısı JD Vance, geçen hafta Netanyahu’ya destek açıklaması yapmayı ya da İsrail seçimlerine müdahil olmayı düşünmediğini söyledi.

Vance, “Bibi Netanyahu’ya saldırmıyorum ama onu desteklemiyorum da. Sonuçta önemli olanın başkanın desteği olduğunu düşünüyorum” dedi.

Vance, daha önce destek verdiği tek yabancı adayın Macaristan’ın eski Başbakanı Viktor Orban olduğunu hatırlattı. Orban, geçen nisan ayında yapılan seçimleri kaybetti. Vance, bundan sonra ABD’deki ara seçimlere odaklanacağını ve başka ülkelerdeki adaylara destek vermeyeceğini söyledi.

Ancak Netanyahu’ya mesafeli yaklaşan tek isim Vance değil. Trump’ın üst düzey danışmanları da İsrail’de farklı bir hükümetin kurulmasının, başkanın Ortadoğu’daki siyasi hedeflerini ilerletmesini kolaylaştırabileceğini düşünüyor.

Trump’ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, Gazze planının uygulanmasında karşılaşılan güçlüklerden duydukları rahatsızlığı dile getirdi. ABD’nin Suriye özel temsilcisi Tom Barrack ise İsrail’in Suriye’deki bazı adımlarına karşı mesafeli bir tutum sergiliyor.

ABD Dışişleri Bakanlığındaki yetkililer, İsrail’in Lübnan hükümetini güçlendirmek ve Batı Şeria’da yerleşimcilerin uyguladığı şiddeti sınırlamak için daha fazla adım atabileceğini düşünüyor.

ABD’li yetkililerin bir bölümü, Netanyahu’nun aşırı sağcı ortaklarının yer almadığı bir hükümetin Washington’a bölgesel anlaşmaları ilerletmek için daha geniş bir hareket alanı sağlayabileceğini de değerlendiriyor.

Ackman’dan Ben-Gvir ve Smotrich’siz hükümet çağrısı

Benzer görüşler ABD yönetiminin dışında da dile getiriliyor. İsrail konusunda ABD’deki kamuoyu tartışmalarında öne çıkan Yahudi-Amerikalı yatırımcı Bill Ackman, bugün Itamar Ben-Gvir ve Bezalel Smotrich’in yer almadığı bir hükümet kurulması çağrısında bulundu.

Ackman’a göre bu iki isim, İsrail’in uluslararası alandaki imajına ciddi zarar verdi. Ackman, Ben-Gvir ve Smotrich’in yer almadığı bir hükümetin uluslararası güveni yeniden kazanabileceğini, İbrahim Anlaşmaları’nı genişletebileceğini ve İsrail’in ABD’deki her iki siyasi partiyle ilişkilerini iyileştirebileceğini savundu.

Seçimler ve sonrasındaki Ortadoğu planları

Beyaz Saray açısından İsrail seçimleri yalnızca başbakanın kim olacağını belirlemeyecek. Seçim sonuçları, ABD’nin Ortadoğu’daki adımlarını da etkileyebilir.

Bu başlıkların başında İran’la savaş, Gazze’nin yeniden inşası ve silahsızlandırılmasına yönelik plan ile İbrahim Anlaşmaları’nın genişletilmesi ihtimali geliyor.

Bu çerçevede ABD Dışişleri Bakanlığından üst düzey yetkilinin Walla’ya yaptığı açıklamalar, Trump’ın Netanyahu’ya kişisel siyasi desteğini sürdürmesine rağmen ABD yönetiminin İsrail’deki diğer aktörlerle iletişim kanallarını açık tuttuğunu gösteriyor.

Washington, seçimlerin ardından da kendi bölgesel gündemini ilerletmeyi hedefliyor.

Netanyahu ise seçim kampanyasının son düzlüğünde Trump’ın desteğini korumak ve ABD başkanının sesini İsrail’de yeniden duyurmak için girişimlerini sürdürüyor.