Sonunda: Seçimlerde Netanyahu’nun korktuğu senaryo

YDH — İsrail’de seçimlere bir gün kala partiler, seçmenleri sandığa taşımak için yoğun mesai harcıyor.

İktidar bloku, geçmiş seçimlerde katılımı artırmakta zorlandığı çevre kentlerde oy verme oranını 5 puan yükseltmeyi hedeflerken Netanyahu karşıtı muhalefet, kendi kalesi saydığı bölgelerde katılımın yüzde 76-77’ye ulaşması halinde 61 sandalyeyi aşabileceğini hesaplıyor.

Küçük partiler için de seçim sonucunu belirleyecek temel etken sandığa katılım oranı olacak.

İsrail Merkez Seçim Komisyonunun verilerine göre ülkede 7 milyon 331 bin 981 seçmen bulunuyor. Seçimler için 12 bin 18 sandık merkezi ve 18 bin sandık hazırlandı.

Yaklaşık 100 bin görevli seçim sürecinde çalışacak. Seçimlerin güvenliğini ve dürüstlüğünü denetlemek amacıyla yaklaşık 15 bin kamera kullanılacak.

İsrail Demiryollarının tüm hatları da dahil olmak üzere şehirler arası toplu taşımada 660 hat ücretsiz hizmet verecek. Seçimlerin toplam bütçesi ise 690 milyon şekel olarak açıklandı.

İktidar ve muhalefetin ortak hedefi seçmen katılımını artırmak

Sağ blokta saha çalışmalarını, Berle Krombi ve Benyamin Bölge Konseyi Başkanı İIrael Gantz’ın öncülük ettiği “Sağı kurtarın” adlı ekip yürütüyor.

Ekip, yapay zekâ araçlarıyla seçmenleri analiz ediyor ve elde ettiği verileri sahadaki çalışmalara aktarıyor.

Gençler, yeşiva öğrencileri, dinî eğitim kurumlarında öğrenim gören kız öğrenciler ve gönüllüler de bu çalışmalara katılıyor.

Ekipler, hahamlar ve yerel kanaat önderleri gibi bölgedeki önemli isimlerin önceden paylaştığı bilgilerden yararlanıyor.

Ekibin hedefi, çevre kentlerdeki seçmen katılımını 5 puan artırmak. Koalisyon, geçmiş seçimlerde bu bölgelerde seçmenlerini sandığa götürmekte zorlanmıştı.

Krombi, Beerşeva’daki katılım oranının yüzde 61 olduğunu hatırlatarak, “Yüzde 66’ya ulaşırsak dört, belki de beş sandalye daha kazanırız” dedi.

Krombi, çalışmalarında yalnızca seçmenin oy kullanıp kullanmadığına bakmadıklarını söyledi. Asıl hedeflerinin, son üç-dört seçimde oy kullanmayan sağ seçmenlerin adreslerini belirlemek olduğunu ifade etti.

Bunun kolay olmadığını da kabul eden Krombi, milliyetçi seçmenlerin yoğun olduğu bölgelerde sandığa katılımın genellikle daha düşük kaldığını belirtti. Ancak yıllar içinde siyasi farkındalığın değiştiğini savunarak bu seçimde tablonun farklı olmasını beklediğini dile getirdi.

Muhalefet de seçim sonucunu belirleyecek temel unsurun katılım oranı olduğunu düşünüyor. Muhalefet çevrelerine göre kendi bloklarının güçlü olduğu bölgelerde katılımın yüzde 76-77’ye ulaşması, 61 sandalyenin üzerine çıkmalarını sağlayabilir. Bunun için birkaç koşulun aynı anda gerçekleşmesi gerekiyor.

Koalisyonun güçlü olduğu bölgelerde katılım artmamalı, Haredi toplumunda oy verme oranı 2-3 puan düşmeli ve Arap toplumundaki katılım yaklaşık yüzde 60’a yükselmeli.

Muhalefet, Arap seçmenler arasındaki katılımın bu düzeye çıkmasını gerçekçi bir ihtimal olarak değerlendiriyor. Muhalefet çevrelerinden bir kaynak, “Katılım yüzde 80’e ne kadar yaklaşırsa sonuç o kadar kesinleşir” dedi.

İzak Herzog değil, Gadi Eisenkot’un ekibi son güne hazırlanıyor

Gadi Eisenkot dün son seçim mitingini düzenledi. Eisenkot’un seçim günü ekibi ise seçmen potansiyelini mümkün olduğunca sandığa yansıtmak amacıyla aylardır çalışıyor. Ekibin başlıca endişesi, partinin oylarının aynı bloktaki diğer partilere kayması.

Bu kaygının arkasında Naftali Bennett’in saha kampanyası ve ertesi gün kurulabilecek olası Lieberman-Bennett ittifakı bulunuyor. Bennett’in saha çalışmaları, Yeş Atid partisinin örgütlenme gücünden yararlanıyor. Hafta sonunda yayımlanan son anketlerde Eisenkot’un sandalye sayısı da benzer düzeyde görünüyor.

Demokratlar partisi de her oy için mücadele ediyor. Arap partileri ise kendi seçmenlerini daha yüksek oranlarda sandığa götürmeyi ve katılımı İsrail genelindeki seçmen katılımına yaklaştırmayı umuyor. Arap seçmenlerin katılımının yükselmesi, yalnızca Siyonist partilerden oluşan bir hükümet kurulmasını zorlaştırabilir.

Haredi partilerde askerlik krizi ve oy kaybı endişesi

Haredi partiler, askerlik krizi nedeniyle seçmenlerin yaşadığı hayal kırıklığıyla mücadele ediyor. Şas, geleneksel seçmen kesimleri arasında da anketlerde geriliyor. Birleşik Tevrat Yahudiliği’nde ise parti içindeki mücadeleler devam ediyor.

İki yeni parti de Haredi seçmenlerin oylarını bölebilir. Moti Leitner’in kurduğu “Haredi Kamuoyu” adlı parti, Netanyahu’nun kendisini yarıştan çekilmeye ikna etme girişimlerini reddediyor. “Siyah Renk” adlı protesto partisi ise askerlikten kaçanların tutuklanması meselesini kampanyasının merkezine yerleştiriyor.

Dini Siyonizm Partisi lideri Bezalel Smotrich, seçim barajını aşmak amacıyla Likud’a yakın duruyor. Son tabloya göre partisi barajın üzerinde istikrarlı bir konumda görünüyor. Öte yandan Itamar Ben-Gvir, kampanya boyunca Likud’la gerilim yaşıyor. Ben-Gvir’in temel söylemi, Netanyahu’nun kendisini muhalefete iterek onsuz bir birlik hükümeti kurmak istediği yönünde.

Ofer Winter’ın partisi Netanyahu’nun hesabını zorlaştırıyor

Ofer Winter’ın partisi de Netanyahu’nun seçim hesaplarını karmaşıklaştırıyor. Siyasi çevrelerde, Netanyahu’nun partinin seçim barajını aşmasını engellemek amacıyla neden bu partiyle çatışmaya girdiği sorgulanıyor.

Winter’ın seçim ekibi, sosyal medyada tanınmış isimlerin desteğinin ardından olumlu bir ivme yakaladıklarını düşünüyor. Ekip, koalisyondan hayal kırıklığına uğrayan sağ seçmenlerin yanı sıra muhalefete oy vermeyi düşünüp bu adımı atmakta zorlanan seçmenlerin de Winter’a yönelebileceğini değerlendiriyor. Bu seçmenlerin Winter’a vereceği oyların bir “uzlaşma ve protesto oyu” olacağı düşünülüyor.

Winter’ın listesinde Yoaz Hendel ve Yaron Zelekha da yer alıyor. İkiliye dün şarkıcı Idan Amedi, oyuncu Din Mirosnikov ve stand-up sanatçısı Uri Breuer’den destek geldi.

Sağ blokta “Noam” partisi için yapılan değerlendirme ise bu partinin seçimde yaklaşık 10 bin oyluk bir etkiye sahip olacağı yönünde. Sağ bloktaki isimler, seçim barajını aşamayan bir partinin son dakika desteğiyle barajı geçmesinin mümkün olmadığı görüşünü savunuyor. Onlara göre partiye yönelik bir destek artışı yaşansa bile sonuç değişmeyecek.

Katılım oranı küçük partilerin kaderini belirleyebilir

Genel değerlendirmeye göre yüksek katılım, küçük partilerin seçim barajını aşmasını zorlaştıracak; düşük katılım ise işlerini kolaylaştıracak. Muhalefet, katılımın yüksek olduğu senaryoda Hendel-Zelekha listesinin ve Winter’ın partisinin baraj altında kalmakta zorlanabileceğini düşünüyor.

Koalisyon cephesinde ise bazı partiler arasındaki koordinasyon eksikliği sorun yaratıyor. Ayrıca küçük partilerin tümü, seçim sonrasında kullanılmayan oyların aynı bloktaki partilere aktarılmasını sağlayan artık oy anlaşmalarına sahip değil. Bu durum da seçim sonuçlarını etkileyebilecek unsurlar arasında yer alıyor.

Seçim gününün bilinmeyenleri

Seçime son 24 saat kala anket şirketlerinin çözmekte zorlandığı bazı seçmen grupları bulunuyor. Genç seçmenlerin nasıl oy kullanacağı hâlâ belirsizliğini koruyor.

Son yıllarda Rusya ve Ukrayna’dan İsrail’e göç eden seçmenlerin tercihleri de anketlerde tam olarak ölçülemiyor.

Bir diğer bilinmeyen ise oy kullanmayı düşünmeyen ya da Şas ve Birleşik Tevrat Yahudiliği yerine başka partilere yönelmeyi planlayan Haredi seçmenler.

Bu grupların seçim günü sandığa gidip gitmeyeceği ve hangi partileri destekleyeceği, son ana kadar belirsizliğini koruyan başlıklar arasında yer alıyor.

Son olarak şunu belirtmek gerekiyor ki, muhalefetin yüzde 76-77’lik katılım hedefi, Netanyahu karşıtı blokun hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeye ulaşma hesabına dayanıyor; ancak bu oran tek başına çoğunluğu garanti etmiyor.