İsrail medyası: Lula’nın yeniden seçilmesi İsrail’in Latin Amerika planlarını zora sokuyor

YDH ― Brezilya’da Luiz Inácio Lula da Silva, merkez sağdaki Liberal Parti’nin adayı Flavio Bolsonaro’yu geride bırakarak yeniden cumhurbaşkanı seçildi.

Jerusalem Post’a göre, sonuç, İsrail’le daha yakın ilişkiler kurmayı vadeden Bolsonaro’nun yenilgisiyle birlikte, Latin Amerika’da İsrail’le diplomatik bağları güçlendirme eğiliminin bölgenin tamamında aynı yönde ilerlemediğini gösterdi.

İsrail’le yakın bir diplomatik ortaklık kurma sözü veren Bolsonaro, Başbakan Benjamin Netanyahu ile ilişkileri geliştirmeyi hedefliyordu. Lula ise İsrail’in Gazze’deki askeri harekâtını eleştiren isimlerden biri haline gelmişti.

Görevdeki cumhurbaşkanı ve İşçi Partisi’nin (Partido dos Trabalhadores – PT) solcu lideri Lula, geçerli oyların yüzde 51,79’unu aldı. Bolsonaro ise yüzde 48,21’de kaldı.

Bolsonaro seçim sonuçlarını kabul etmediğini söyledi. Ancak sonuçlara hangi yolla itiraz edebileceği henüz netlik kazanmadı.

Ocak 2024’te Lula hükümeti, Güney Afrika’nın İsrail aleyhinde Uluslararası Adalet Divanı’nda (UAD) soykırım davası açma kararını destekledi.

Bolsonaro, 28 Haziran 2026’da Buenos Aires’te Yahudi liderlerle yaptığı görüşmede, Brezilya’nın İsrail politikasında köklü bir değişikliğe gideceğini vadetmişti. Bolsonaro, “2027’de Brezilya, İsrail’e yeniden bir büyükelçi atamakla kalmayacak, aynı zamanda büyükelçiliğini İsrail’in başkenti Kudüs’e taşıma adımını da atacak” demişti.

Bolsonaro, aynı gece Brezilya’daki 120 bin Yahudiye de övgüde bulunmuştu. Yahudilerin ülkenin çeşitli alanlarına katkısını vurgulayan Bolsonaro, “Onlar Brezilya tıbbı, sanayisi, bilimi, kültürü ve iş dünyasının en parlak isimleri arasında yer alan kadın ve erkeklerdir” demişti.

Bolsonaro’nun 4 Ekim’deki ilk turda Lula’yı geride bırakmasının ardından İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, ertesi gün X üzerinden bir mesaj yayımladı.

Netanyahu, Bolsonaro’yu ilk turdaki oy oranı nedeniyle tebrik ederek final turunda başarı diledi. Mesajında, “İsrail ve Brezilya arasındaki olağanüstü dostluğu yeniden kurmayı dört gözle bekliyorum. Büyük zaferin için en iyi dileklerimle, dostum” ifadelerini kullandı.

2023’ten bu yana birçok Latin Amerika ülkesi İsrail’le ilişkilerini güçlendirdi. Bazı ülkeler ise önceki yönetimlerin İsrail’e yönelik politikalarını tersine çevirdi.

2023’te seçilen Arjantin Cumhurbaşkanı Javier Milei, İsrail’e desteği dış politikasının merkezine yerleştirdi. Milei, 7 Ekim 2023’te İsrail’e düzenlenen ve mevcut savaşı başlatan saldırıda Hamas tarafından kaçırılan rehinelerin aileleriyle de görüştü.

2025’te seçilen Bolivya Cumhurbaşkanı Rodrigo Paz Pereira, selefinin kestiği İsrail’le diplomatik ilişkileri yeniden kurdu. Aynı yıl Honduras’ta cumhurbaşkanlığına seçilen Nasry Asfura da önceki yönetimin askıya aldığı süreç kapsamında İsrail’in yeni büyükelçisini derhal resmen tanıdı.

Şili’de 2025’te seçilen Cumhurbaşkanı José Antonio Kast, selefinin zayıflattığı İsrail’le ilişkileri yeniden güçlendirmeye yöneldi.

Mayıs ayında seçilen Kolombiya Cumhurbaşkanı Abelardo de la Espriella ise selefinin kestiği İsrail’le diplomatik ilişkileri yeniden kurdu.

Ancak Lula’nın yeniden seçilmesi, İsrail’e yakınlaşmanın bölge genelinde aynı yönde ilerlemediğini gösteriyor.

Jerusalem Post’a göre, İsrail’in Latin Amerika’da diplomatik ilişkilerini yeniden güçlendirdiği bir dönemde, Lula’nın yeniden seçilmesi Brezilya’nın bu yönelime katılmasını engelliyor.