Umman’dan ABD’siz Körfez güvenliği çağrısı

YDH- Umman Dışişleri Bakanı Bedir Buseydi, altı Körfez ülkesi, İran ve Irak’ı kapsayan bir saldırmazlık güvenlik paktı kurulması çağrısında bulundu. ABD’nin İslam Cumhuriyeti’ni tehdit olarak gösterme girişimlerini eleştirdi.

Buseydi, pazartesi günü Cambridge’deki Girton College’da yaptığı konuşmada, Washington’ın yaklaşık yarım asırdır Tahran’ı Körfez ülkeleri için bir tehdit olarak gösteren yanlış bir imajı yaydığını ve bunun Batı Asya’nın kendi sorunlarını çözme kapasitesini engellediğini vurguladı.

Bölgenin geleceğine ilişkin çıkmazı aşmak amacıyla konuşan Umman Dışişleri bakanı, ABD’nin artık bölgenin başlıca güvenlik sağlayıcısı olmayacağını söyledi.

Buseydi, “Hürmüz Boğazı gibi meseleleri çözmek imkânsız hale geldi. Çünkü dış güçler, tarafların nasıl ilişki kuracağını belirlemeyi sürdürüyor; bölge güçleri ise kendi güvenlik düzenlemelerini oluşturma ve bunlar üzerinde uzlaşma konusunda ortak sorumluluk alamıyor.” dedi.

İran, ABD’nin saldırganlığını kalıcı biçimde sona erdirmesi ve İran’a yönelik deniz ablukasıyla yaptırımları kaldırması hâlinde, uluslararası enerji açısından kritik su yolunun tamamen yeniden açılacağını belirterek stratejik Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş kısıtlamalarını hafifletmeyi şimdiye kadar reddetti.

İranlı yetkililer, ülkenin şartlarından geri adım atmayacağını ve topraklarına yönelik yeni bir saldırı eylemine kararlı biçimde karşılık vereceğini de belirtti.

Buseydi, “Bizi geride tutan şey, bizzat Körfez ülkelerinin bölgesel düzeyde ele alması gereken meselelerin, bölgenin güvenlik düzenlemeleri yeterince gelişmediği için daha karmaşık, daha çözümsüz ve kimi zaman basitçe çözülemez hâle getirilmesidir.” diye konuştu.

“Bu düzenlemeler yeterince gelişmedi; çünkü çok uzun süredir dış güçlerin müdahalesine dayandılar.” diye ekledi.

Umman’ın üst düzey diplomatı, İslam Cumhuriyeti’nin bölgedeki güvenlik düzenlemelerinde anlamlı bir rol üstlenmesinin sistematik biçimde engellendiğini söyledi.

Buseydi, bu dışlamanın “yalnızca İran için değil, bir bütün olarak bölge için son derece olumsuz sonuçlara” yol açtığını da vurguladı. Bu sonuçlar arasında, “İran ile Körfez’in Arap ülkeleri arasında temel bir bölgesel düşmanlık bulunduğu yönündeki bütünüyle yanlış algı” gibi dış güçlerin bölgeye dayattığı öncelikler de yer alıyor.

Umman Dışişleri bakanına göre dışarıdan Körfez bölgesine dayatılan önceliklerin en “zararlısı”, İslam Cumhuriyeti’nin dışlanması gerektiği yönündeki dayatmaydı.

Buseydi, Türkiye, Pakistan ve Suudi rejiminden üst düzey savunma ve istihbarat yetkililerinin ABD’nin İran’a yönelik yeni bir saldırısını önleme girişimi kapsamında Tahran’da bir araya geldiği gün yaptığı konuşmada “İran’ın dışlanması yetmedi. Daha kötüsü, bölgesel güvenliğin kendisine karşı örgütlenmesi gereken bir tehdit olarak konumlandırıldı.” dedi.

Umman Dışişleri bakanı, isim vermeden ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a karşı yeni bir saldırı savaşı başlatma gerekçesini de sorguladı. Umman’ın arabuluculuğunda şubat ayında ABD ile İran arasında yapılan önceki müzakerelerin “önemli ilerleme kaydettiğine ve bir anlaşmaya ulaşmanın yakın olduğuna” inandığını belirterek, “Bugün de bu değerlendirmemizin arkasındayız” dedi.